Jan Leyers versus Sami Zemni

Sami Zemni zet de puntjes op de i in zijn reactie op Jan Leyers in De Morgen. Die laatste beweerde in een interview dat Zemni zou gepleit hebben voor een 'Islamzuil' hier bij ons. Wat hij in ieder geval gezegd heeft is dat de politieke islam zoals we die nu kennen een 'modern' fenomeen is. En dat kan er bij Leyers niet in.
Het verschil is dat Zemni de wetenschappelijke definitie hanteert voor het historisch-filosofische begrip 'moderniteit.' Hij bestudeerde de ontstaansgeschiedenis van de politieke islam en concludeert dat die meer een politieke reactie is uit ontevredenheid met de plaats van de Islamitische hemisfeer in de toenmalige wereld. Jan Leyers zet een aantal uitspraken van mensen die hij op zijn reis ontmoette af tegen de populaire betekenis van wat modern is. Maar het is niet omdat hun discours allesbehalve modern klinkt, dat ze ook geen modern fenomeen kunnen zijn. Ik denk dat het belangrijk is om te onderkennen dat de moderniteit niet alleen het seculaire en rationele vooruitgangsdenken heeft opgeleverd maar ook aberaties als het fascisme en... het fundamentalisme.

Aansluitend: wat me ergert is hoe Jan Leyers nu overal wordt opgevoerd als de grote specialist van de Islamitische wereld. Hij is en blijft presentator van een reisprogramma, dat weliswaar heel verdienstelijk is in zijn genre maar dat geen enkele wetenschappelijke of zelfs journalistieke meerwaarde biedt. Toon Leyers in een panelgesprek rond het thema, als moderator of desnoods als panellid maar zet hem alsjeblief niet als autoriteit in een TerZake studio.

Blok Watch the End

Marc Spruyt houdt er mee op. Hij denkt dat de opgang van het VB gestuit is, het cordon sanitaire zal wellicht nooit meer barsten omdat de druk er niet meer is, zegt hij. Ik volg hem daarin. De rol van Vlaamse zweeppartij is overgenomen door NVA en LDD, hun racistische discours begint zijn appeal te verliezen omdat de 'onfatsoenlijke aanpak' niet werkt en mensen geen spreekbuis meer nodig hebben om hun eigen weerstanden te uiten. En bovendien had het VB geen antwoorden op de grote vragen van de nabije toekomst met als voornaamste: de klimaatwijziging en de noodzaak van radikale maatregelen.

Web 2.0 ook voor klimaat

Het internationaal netwerk voor mondiale rechtvaardigheid lanceerde een nieuwe ruimte voor sociale netwerking rond het klimaatthema. Web 2.0 projecten, zeker als ze een maatschappelijke meerwaarde bieden, kunnen me steeds wel interesseren. Du heb ik mezelf een profieltje aangemaakt bij wijze van test. Zoals alle goede community-websites kan je ervaringen delen, 'vrienden' maken enz. Je kan ook groepen aanmaken.

Uit een interview met één van de stichters op het euforic blog blijkt dat ze ook een ontvangstruimte gemaakt hebben op Second Life.

Ik heb nog geen tijd gehad om mijn profiel te stofferen. Die groene voeten op mijn ecologische voetafdruk zijn wat te optimistisch vrees ik - ik had niet al onze electriciteitsrekeningen bij de hand om een volledige berekening toe te laten. Iets voor later.

Vrede achter de hoek of verloren in een klein hoekje?

Een mail van Jessica Devlieghere uit Rammalah over het 'reuzeconcert voor vrede' dat op stapel staat in Tel Aviv godbetert... en in Jericho. Ik zet hem integraal hieronder omdat ie een goed beeld geeft van het nieuwste spelletje schaduwdansen rond het zg. 'vredesproces.' Lees ook de laatste schrijnende berichten op www.palestinaindemedia.blogspot.com over de wurggreep op Gaza en ook steeds meer op de Westbank.


Beste allemaal,

velen lieten me verstaan dat het al lang stil bleef vanuit Ramallah. ik doe hierbij een nieuwe poging om af en toe mijn indrukken en de wel en weers in deze regio te vertellen.

Jessika


Het lijkt hier wel een groot feest van vredestoenaderingen, Olmert en Abbas regelmatig bij elkaar op de thee, Palestijnse gevangenen die bevrijd worden, en op 18 oktober een reuzeconcert voor 'vrede' tegelijkertijd in Tel Aviv en Jericho. De liefde, het begrip en de vrede kunnen niet op. Een ander kleinere maar ook wel goed getimede illustratie van al die liefde en Israelische gulheid, was de half verdoken vertegenwoordiger van Madonna herself die vorige week bij de cirkusschool en een kleine muziekschool voor kinderen in Ramallah kwam aankloppen om te 'helpen'.

Wat kan daar nu mis mee zijn?

Wel, veel, heel veel zelfs.

Van zodra het woord 'vrede' hier in de mond genomen wordt door leden van Likud (partij van Olmert) en van Shas leden (een extreem rechtse partij die vooral de settlements bevolkt en met miljoenen steunt), wat het geval is met de reuze concerten van One million for Peace [1], mag je best wat achterdochtig worden.

Waarom moet en kan dit alles gebeuren om de wereld te tonen hoe graag we vrede willen, en vallen er wel elke dag Palestijnse doden in Jenin, Nablus, Gaza, (in Augustus '07 werden 45 Palestijnen gedood door het Israelisch leger [2])?, worden er dagelijks gemiddeld 15 Palestijnen gearresteerd door datzelfde leger? wordt de muur niet afgebroken maar elke dag verder voltooid? worden illegale settlement uitbreidingsplannen goedgekeurd door de Israelische Knesset? mensen elke dag uitgescholden en als vuil behandeld aan checkpoints... Echte vrede is juist door toedoen van deze hele 'vredesmaskerade' verder weg dan ooit.

Even inzoomen op die 86 vrijgelaten Palestijnen met alle camera's er op. In Augustus 2007 werden 458 Palestijnen gearresteerd. In September waren het er 421 [3]. Toen waren er geen camera's aanwezig.

29 van de 86 gevangen werden maandag in Gaza verwacht net als in de West Bank. Horden families trokken richting Erez waar ze zouden aankomen. Oude moeders stonden er de hele dag te wachten in de hitte, hun zoon die misschien al 5 jaar vast zit komt vrij. Maar tegen de avond was die zoon er nog niet. Hun vrijlatingen werden nog niet getekend. Terug naar huis, was het dan echt wel waar? Een tweede incident op die maandag. De honderden enthousiaste families en vrienden van de gevangen waren uitgelaten, en wachten aan de ingang van Erez. Heel de wereld wist dat die mensen daar puur en alleen stonden te wachten op hun naasten, en een klein beetje in de roes waren, 1 positief gebeuren voor 29 families tussen de jaren van dood, armoede, opsluiting, uithongering, enzovoort. Maar als men te enthousiast wordt en te kort bij Erez en de muur komt shoten Israelische soldaten los in de menigte naar de benen van de mensen. Dat gaf zelfs een militaire bron in Erez zelf toe. Een jongen van 13 werd gewond afgevoerd op maandag. Een fotograaf van reuters kreeg het zelfde te verduren op dinsdag toen de gevangenen dan eindelijk toch aankwamen in Gaza. Maar Mahmoud Abbas is blij, en kan zijn bevolking tonen hoe goed de Israeli's het met hem voorheeft. Ondertussen onderhandelt hij verder over lucht. En worden alle echte thema's zoals altijd uitgesteld.

Hou jullie verder ook klaar voor de eventuele berichtgeving op 18 oktober van een 'nooit geziene volks mobilisatie voor de vrede in Israel en Palstina'. Die dag treden grote namen als Bryan Adams, Ilham al Madfai op in Jericho en is er een reuze concert event in Tel Aviv. Ze verwachten 200.000 mensen in elke locatie die zich uitten voor vrede en een twee staten oplossing.

In eerste instantie roept dit initiatief op voor vrede. Tientallen pagina's op hun website worden gevuld met lege rethoriek. Niet 1 duidelijke element waarop die vrede dan gebaseerd moet worden. Niets over rechten.

Er wordt een twee statenoplossing vermeldt maar over welke grenzen van die twee staten men het heeft blijft men opnieuw zeer duister. Niet zo belangrijk? Als we maar vrede willen? Wel als niet het hele conflict al 60 jaar net daarover draait, misschien niet.

Verder stellen wij ons hier wel een beetje de vraag hoe ze aan 200.000 palestijnen in jeriucho gaan geraken? Palestijnen van Jeruzalem? Van in Israel? Of van de West Bank? Want van die laatste mogen er bitter weinig naar Jericho, daar hebben ze een permit voor nodig van isarel. Om in hun eigen land naar een andere stad te gaan. Diegenen die we wel zouden geraken, zullen er misschien uitgeput na een lange reis van uren via slalomwegjes en na lang wachten aan Israelische checkpoints opnieuw in hun eigen gebied. Eenmaal daar aangekomen kunnen ze ook niet meer terug, want er is geen transport vanuit Jericho naar Ramallah, nablus, Qalqilya, Jenin, bnethlehem etc ... na 5 uur. Overnachten in een hotel is een dure grap die enkel de piepkleine business elite die het event mee ondersteunt kan betalen. Palestijnen waarvan de helft werkloos is en 80% in armoede leeft zullen weinig geld hebben om het transport tot Jericho en de overnachting te betalen. En al die palestijnen in de West bank zijn niet echt te vinden voor een vredesconcert waar hun rechten met de voeten getreden worden. Nog een detail. De grote Irakese zanger en door vele Palestijnen geadoreerde Ilham Al Madfai, is uitgenodigd en zal er zeker zijn. En dat kan enkel als Israel daar toestemming voor geeft. Vorig jaar werd hij ook uitgenodigd en geprogrammeerd door PAC (Popular Art Centre) voor hun jaarlijks internationaal festival. Toen kreeg hij echter geen toelating van Israel, wat toen als een stevige boodschap gezien werd van Israel aan de bevolking. Zoals een vriend me net mailde die mee het PAC festival organiseerde, something stinks. Ik ben benieuwd welke 200.000 palestijnen er in jericho gaan belanden. En als kers op de taart, vraag ik me af welke boodschap de media de wereld instuurt wanneer er zo weinig komen opdagen? Dat Israelis in Tel Aviv wel vrede willen, maar de Palstijnen niet?

En zo ook de vertegenwoordiger van Madonna herself die vooreerst niet echt veel woorden wou besteden aan wie hij vertegenwoordigde (dat visten we zelf die avond na hun bezoek uit) en een beetje beduusd opkeek toen ik hem op de vraag of palestijnen hier niet blij zouden zijn met charity en financiele steun van Israelische initiatieven of Joodse Amerikanen antwoordde dat Palestijnen geen charity nodig hebben, maar hun rechten. En dat charity dan niet meer nodig zou zijn.

Rechten van de Palestijnse bevolking hebben te maken met het de door de VN resoluties bekrachtte rechten van miljoenen vluchtelingen op terugkeer en op compensatie, met het vrij bewegen van miljoenen in hun eigen land, met Jeruzalem asl hoofdstad van een palestijnse staat, met de afbraak van de muur, met de ontmanteling van alle illegale settlements die nu de hele West Bank domineren, met families en boeren die het recht op hun eigen landbouwgrond niet voor hun ogen zien weggemaaid worden door bulldozers voor de bouw van een apartheidsmuur, rechten en vrede hebben te maken met een dialoog gebaseerd op die rechten, met wederzijds respect en erkenning van die basirechten, niet met love and peace and understanding.

----------------------------------------------------------

[1] http://www.onemillionvoices.org/aboutonevoice/event_jericho.html

[2] Cijfers uit De Reports of the Palestinian Monitoring Group – www.nad-plo.org/ of op de site van www.Btselem.org

onder fatalities

[3] Id.

Waar blijven de sancties?

Het repressie-apparaat is in actie gekomen in Birma. Zo gaat het steeds. Nadat de spectaculaire demonstraties uiteen geslagen zijn heeft het regime een geforceerde rust opgelegd in de straten van Rangoon en andere steden. Er zijn nog steeds geen echte nieuwe sancties afgesproken (waarom moet dat zo lang duren - wacht men tot de toestand weer 'gepacificeerd' is om dan de zaak weer in de vergetelheid te laten wegzakken voor de publieke opinie?).

Ondertussen heeft Amnesty een smsactie voor Birma opgezet. Ook de AVAAZ petitie-machine loopt nog steeds volop. Ze willen een globale advertentiecampagne opzetten om China te dwingen tot actie.

IPS had een interessant gesprek met Soe Myint, de Birmees die begin jaren '90 een vliegtuig kaapte om aandacht te vragen voor Birma. Voor de echte nieuwshongerigen, kan je gaan kijken op www.mizzima.com, een onafhankelijk media-platform van Birmese journalisten dat opereert vanuit het buitenland.

Verkleutering, verschraling en meer

Het is opvallend hoe, na de vernieuwingsoperatie bij Radio 1 begin september, de kritiek weer eens aanzwelt over de berichtgeving op de VRT. En bij uitbreiding de hele media. Er wordt steen en been geklaagd over de 'verkleutering' van de programma's en de verschraling van het nieuwsaanbod. Gisteren was ik op een conferentie van het Vlaams Vredesinstituut. Met als basis het onderzoek dat het instituut bestelde bij M2P, de onderzoeksgroep van Stefan Walgraeve (UA), ging het over "Vrede in Vlaanderen," opinies en engagementen van Vlamingen inzake vrede en geweld. Meer daarover één van de komende dagen. Maar ook hier weer waren weinig mensen te spreken over de media. Zo had voorzitster van het Vlaams Vredesinstituut Nelly Maes het over de "totale afwezigheid" van de Vlaamse media in de Europese instellingen waar nochtans het grootste deel van alle beleidsbeslissingen die ons dagelijks leven bepalen worden genomen.

De maandag ervoor, bij de uitreiking van de Noord-Zuidpersprijs, gooide oud-vrt journalist Guy Poppe een flinke knuppel in het hoenderhok met zijn gelegenheidstoespraak. De man is op pensioen en dat geeft hem de vrijheid om zijn gedacht te zeggen. De sappigste uittreksels zijn te lezen op de portaalsite van 11.11.11 onder de titel "Afrika buiten beeld in de media."

Zelfs de Europese commissaris voor mensenrechten Thomas Hammarberg houdt op zijn website een vurig pleidooi voor diversiteit in de media.

Ondertussen leest Vlaams Minister Bourgeois (o.m. van media) tot twee maal na elkaar tijdens de boven beschreven gelegenheden de triomfantelijke vaststelling voor dat "op het vrt en het vtm journaal resp. één derde en één vierde van de items buitenlands nieuws waren." Hij voegde er wel aan toe dat het enkel een kwantitatieve analyse betrof. Ik vrees dat het allemaal geen zier zal uithalen. Al zou het goed zijn dat ze tenminste op de VRT Siegfried Brakke en zijn companen uit het top-management (waar geen enkele journalist in zetelt) eens desnoods hardhandig zouden bijsturen.

Solidariteitsbetoging met Birma

Wat er al jaren zat aan te komen, is gebeurd. In Birma (door de militaire junta Myanmar gedoopt) is een veer gebroken. Sinds een tiental dagen gaan tienduizenden Birmezen de straat op. De laatste keer dat ze die stap waagden was in 1988. Toen werden de demonstraties genadeloos neergeslagen door het leger. Honderden mensen verdwenen in de gevangenis, velen vluchten het land uit. Toen raakte het nieuws pas dagen later bekend in de buitenwereld. Nu zorgde met name het internet ervoor dat beelden van de gebeurtenissen razendsnel de wereld rondgingen. Onder meer Ko Htike onderhoudt vanuit Londen veel contacten met zijn thuisland - hij gooit alle nieuws en beelden à la minute op zijn weblog. Zaterdag 29 september organiseert het Belgische 'Actions Birmanie' een solidariteitsbetoging op het Vrijheidsplein in Brussel.

Vrouwen de toekomst voor Afrika?

[Reactie op interview met Journaliste Femke van Zeijl over haar boek 'Een nacht in een vijzel' over vrouwen en ontwikkeling in Afrika]

Het zal inderdaad voor een groot stuk van de vrouwen komen, om de eenvoudige reden dat nu reeds een groot stuk van de Afrikaanse samenleving draait op de werkkracht en het uithoudingsvermogen van vrouwen. En toch zou dat niet mogen, zoals Demke van Zeijl zegt, "het is gevaarlijk mannen af te schrijven" en "ze moeten het toch samen doen." Inderdaad. Helaas is de werkloosheid en ontreddering groot: op het platteland krijgen boeren hun producten niet verkocht wegens de scheve handelsverhoudingen op de landbouwmarkt en het gebrek aan steun vanwege hun overheid. Ze verpauperen massaal en trekken naar de sloppenwijken rond de stad waar al helemaal geen werk is.

En terwijl mannen het opgeven en in lethargie verzinken gaan vrouwen altijd door tot ze er bij neervallen. Wellicht omdat ze een grote verantwoordelijkheidszin hebben?

Het is een complex verhaal. Maar oplossingen bestaan nochtans. Ten eerste wordt het hoog tijd dat vrouwen ook de erkenning krijgen voor die cruciale rol in de Afrikaanse samenleving. Waardering moet ook vertaald worden in inspraak, vrouwen moeten een gelijke zeg krijgen in de organisatie van de samenleving. Wanneer mannen en vrouwen samen gaan zetelen in besturen dan is de kans groot dat er betere oplossingen uit de bus komen voor bestaande problemen. En verder moeten ze ook de middelen krijgen die ze nodig hebben om vooruit te kunnen: onder meer een deugdelijk onderwijssysteem en een goede gezondheidszorg.

Investeren in ontwikkeling impliceert dat een land de kans moet krijgen om een beleid te voeren. Het westen en ook opkomende machten zoals China moeten ondertussen dringend stoppen met de economische overrompeling van Afrika. Door het continent te dwingen massaal zijn markten open te gooien voor de machtige economiën op aarde (cfr de EPA's - Economische Partnerschaps Akkoorden van Europa met de ACP landen) vermorzel je elke mogelijkheid tot lokale ontwikkeling. En daarmee ook de kans op werk voor vrouwen én mannen, de kans op een toekomst voor de jonge generaties.
Overigens bewijst Ellen Johnson-Sirleaf in Liberia hoe sterke vrouwen aan de top een dam kunnen opwerpen tegen de economische tsunami die de globalisering en de energiehonger van de grote economische machten met zich meebrengen. Zij slaagde erin een groot mijncontract met Arcelor-Mittal op zes maanden tijd te heronderhandelen waardoor de staat nu aanzienlijk meer deelt in de winst en er dus middelen binnen komen om een beleid te voeren. Ze had ook, zoals zovele van haar mannelijke confraters op het continent, een oogje kunnen dichtknijpen en onder tafel de centen tellen...

Dictator in de making

Bij het lezen van het nieuws uit Palestina van de voorbije zomer moet ik denken aan wat John Dugard, speciale gezant van de Raad voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, in één van zijn rapporten schreef: "nog nooit eerder is een bezet volk zo zwaar aangepakt." De afsluiting van de grenzen van Gaza voor alle binnenkomende goederen begin juli heeft ertoe geleid dat 75% van alle bedrijven hun deuren hebben moeten sluiten. Meer dan 2900 fabrieken lagen stil. Die gaven werk aan ongeveer 30.000 arbeiders. En zo naderen we stilaan de 100% werkloosheid. Ondertussen zien we hoe de aloude strategie om Westers-gezinde dictators volop te steunen onverkort wordt uitgevoerd in de Palestijnse gebieden. Ook al gaat die keuze diametraal in tegen de wil van het volk. Ook al heeft de 'dictator in de making' geen greintje respect voor zijn volk wiens belangen hij zou moeten behartigen. Ook al denkt hij alleen aan de veiligheidsmensen rond zijn eigen persoon en likt hij de hielen van Israel. Ja, Mahmoud Abbas heeft alles wat het Westen vraagt van een Palestijns leider.

Wie dacht dat die verdeel en heers politiek iets van het verleden was, 'think again.' Terwijl het westen de democratische verkiezingsoverwinning van Hamas weigerde te erkennen is Mahmoud Abbas aan een heuse machtsgreep bezig, met goedkeuring van datzelfde westen. Hij en zijn privé-milities worden al maanden van geld en wapens voorzien. Het is paradoxaal maar het enige wat de Gaza vlot binnenraakt zijn wapens voor Abbas zijn milities... De miljarden belastingsgeld die Israël van de Palestijnen steelt worden ondertussen van de Hamas regering onthouden waardoor die zelfs de ambtenaren niet kan uitbetalen.

Als Israël het dan heeft over 'vredesbesprekingen' - daar hebben ze het al jaren over maar ze houden zich aan niets - dan is Abbas de gedroomde gesprekspartner: enkel ja-knikken en achter de schermen steun ontvangen terwijl zijn volk crepeert.

Ludo De Brabander van Vrede schreef begin juni nog een goede opinie "Aan de Palestijnse kwestie hangt een vies Westers geurtje" - Ludo zet daarin het overdonderende feitenmateriaal nog eens op een rijtje. Palestina blijft het grootste schandaal van de internationale politiek.

Ik voeg hier met permissie nog een stukje toe van Robert Fisk (16 juni 2007), als het nog nodig zou zijn maar hij kan het zo goed zeggen:

All over the Middle East, it is the same. We support Hamid Karzai in Afghanistan, even though he keeps warlords and drug barons in his government (and, by the way, we really are sorry about all those innocent Afghan civilians we are killing in our "war on terror" in the wastelands of Helmand province).

We love Hosni Mubarak of Egypt, whose torturers have not yet finished with the Muslim Brotherhood politicians recently arrested outside Cairo, whose presidency received the warm support of Mrs - yes Mrs - George W Bush - and whose succession will almost certainly pass to his son, Gamal.

We adore Muammar Gaddafi, the crazed dictator of Libya whose werewolves have murdered his opponents abroad, whose plot to murder King Abdullah of Saudi Arabia preceded Tony Blair's recent visit to Tripoli - Colonel Gaddafi, it should be remembered, was called a "statesman" by Jack Straw for abandoning his non-existent nuclear ambitions - and whose "democracy" is perfectly acceptable to us because he is on our side in the "war on terror".

Yes, and we love King Abdullah's unconstitutional monarchy in Jordan, and all the princes and emirs of the Gulf, especially those who are paid such vast bribes by our arms companies that even Scotland Yard has to close down its investigations on the orders of our prime minister - and yes, I can indeed see why he doesn't like The Independent's coverage of what he quaintly calls "the Middle East".

If only the Arabs - and the Iranians - would support our kings and shahs and princes whose sons and daughters are educated at Oxford and Harvard, how much easier the "Middle East" would be to control.

For that is what it is about - control - and that is why we hold out, and withdraw, favours from their leaders. Now Gaza belongs to Hamas, what will our own elected leaders do? Will our pontificators in the EU, the UN, Washington and Moscow now have to talk to these wretched, ungrateful people (fear not, for they will not be able to shake hands) or will they have to acknowledge the West Bank version of Palestine (Abbas, the safe pair of hands) while ignoring the elected, militarily successful Hamas in Gaza?

It's easy, of course, to call down a curse on both their houses. But that's what we say about the whole Middle East. If only Bashar al- Assad wasn't President of Syria (heaven knows what the alternative would be) or if the cracked President Mahmoud Ahmedinejad wasn't in control of Iran (even if he doesn't actually know one end of a nuclear missile from the other).

If only Lebanon was a home-grown democracy like our own little back- lawn countries -Belgium, for example, or Luxembourg. But no, those pesky Middle Easterners vote for the wrong people, support the wrong people, love the wrong people, don't behave like us civilised Westerners.

So what will we do? Support the reoccupation of Gaza perhaps?

Certainly we will not criticise Israel. And we shall go on giving our affection to the kings and princes and unlovely presidents of the Middle East until the whole place blows up in our faces and then we shall say - as we are already saying of the Iraqis - that they don't deserve our sacrifice and our love.

How do we deal with a coup d'état by an elected government?

Librarything - je eigen bibliotheek on-line

Tijdens de laatste weken van de voorbije zomer kreeg ik een idee voor een nieuwe 'community-website' over boeken. Op een camping ergens tussen noord-Spanje en thuis zat ik driftig mijn opwellende visioen uit te werken in een notaboekje. Ik sprak er daarna over met een bevriende webdesigner en die was enthousiast... tot we op het net stootten op Librarything - Het bestond al!

Enerzijds spijtig maar anderzijds, nu kon ik meteen beginnen met mijn bibliotheek on-line te zetten. Het zal wel even duren want importeren lukt toch niet voor alle boeken blijkbaar. Wat wel kan is met een klein lezertje je (recente) boeken gewoon inscannen via de barcode. Ik moet ook nog tags en recensies e.d. toevoegen maar dan komt wel. Het is in ieder geval een fantastisch ding voor elke boekenwurm!

"We, the people who are darker than blue" - nieuw werk van Bert Want

[Nieuwe Tentoonstelling 'Congo' van Bert Want]

Welkom op de feestelijke opening van de tentoonstelling “Congo” met nieuw werk van Bert Want. "We, the people who are darker than blue" zou een mooie ondertitel kunnen zijn. Niet alleen als titel van één van de werken maar vooral omdat dit citaat uit “Heart of darkness” van Joseph Conrad perfect aangeeft hoe sterk de mensen van Congo aanwezig zijn in deze tentoonstelling. Met andere woorden, er is veel te vertellen over al dit nieuwe werk van Bert.

Een verre reis maken heeft voor een kunstenaar altijd nog een grotere impact dan voor u en ik. Toen hij, nu meer dan 15 jaar geleden, terugkeerde van India heeft die ervaring een diepe stempel gedrukt op zijn werk. Tot op vandaag komen elementen voor in zijn beeldentaal die rechtstreeks op die ervaring terug te voeren zijn. Ook landen als Thailand en Australië hebben hem beïndrukt, al is dat niet zo sterk als India. Toen ik enkele weken geleden een eerste keer zijn nieuwe werk kon bekijken - het was een beetje een frisse zomeravond en de deuren van het atelier stonden wagenwijd open, het was ook al wat donker behalve onder de lampen van zijn werktafel – toen dacht ik wauw, dit werk is van dezelfde intensiteit als na India. Niet zozeer stilistisch, (Bert zijn etsen hebben vaak de kwaliteit dat ze je naar de keel grijpen) maar qua inhoudelijke betrokkenheid. Ik kom daar straks op terug. In ieder geval, ik keek dus rond in het schemerduister en de tekeningen en schilderijen lagen of stonden overal - er was een vochtige lucht die binnenwaaide. We praatten samen over Congo terwijl Bert één voor één een nieuw werk onder de lampen naar voor haalde. En ik zweer dat ik me even in de lichtcirkel van een kampvuur waande,
op een donkere plek in het tropisch woud terwijl allerlei vreemde figuren op mij afkwamen, figuren die mij iets wilden vertellen maar die een andere taal spraken en tot een andere wereld behoorden.

De werken in deze thematentoonstelling kan je ruwweg opdelen in een vijftal delen. Veruit het omvangrijkste deel is het monumentale waterlijn werk. Dat hangt aan de lange muur. Rode draad is de Congo-stroom. Voor alle duidelijkheid, de werken zijn elk apart te koop. Ten tweede zijn er enkele schilderijen die op zich zelf staan maar die telkens een specifiek thema in verband met Congo uitwerken. Dan zijn er een aantal etsen en oudere werken die om één of andere reden aansluiten bij het thema. Ten vierde is er de 'nostalgische muur' met visuele parafernalia en kleine
maar fijne werkjes van vroeger. Ten vijfde dan zijn er de dagboeken. Dat zijn twee grote werken met de originele (aan)tekeningen van Bert die hij maakte tijdens zijn afvaart van de Congo-stroom. Ze hangen op de zwarte muur.

En wanneer u de werken grondig bekijkt zal u merken wat een impact die reis had op 's mans creatieve brein. Congo is dan ook een land waar je nauwelijks vrijblijvend naar toe kan. Voor een kunstenaar is dat al helemaal onmogelijk.
Tijdens mijn gesprek met Bert kwam het steeds terug: "Het is er onwaarschijnlijk vuil en vies en armoedig - de miserie springt je in het gezicht - maar het is er tegelijkertijd ook o zo schoon." Nu rekent Bert zichzelf niet tot de school van de geëngageerde kunst - hij wil niemand overtuigen. Wat je hier ziet hangen is de hoogstpersoonlijke verwerking van wat hij daar zag, ook al zitten daar een paar serieuze afrekeningen bij.Ja, Bert rekent hier af met een stuk collectief geheugen van ons allemaal. Hij maakt korte metten met een stuk vaderlandse geschiedenis dat niet ons fraaiste is. Om de meest opvallende te noemen: de drie Stanleys met potsierlijke hoed in de Belgische driekleur. Of de zotte koning Leopold met witte baard die hoogrood aangelopen ezelsoren kweekt onder het motto "the destroyer will look silly."

Het blijft toch een moeilijke zaak: wat doe je met al de cliché's, de erfenis van de kolonisatie, de miserie van de mensen enz. Bert is natuurlijk ook maar een mens. Het werk waar die twijfel waarschijnlijk het duidelijkst verbeeldt is hangt op de nostalgische muur. Wat je ziet is een figuur die zijn hoofd ternauwernood boven water houdt. Het is Bert zelf die in een 19e eeuws duikerspak net boven de waterlijn hangt van de Congo stroom. Hij wordt meegesleurd door wat je zijn levenslijn zou kunnen noemen: een zeppelin. Waarvoor staat dan die zeppelin? De menselijke hoop van een kunstenaar tegenover de ondraaglijke lichtheid van het bestaan in een land waar het leven zoveel minder waard is als bij ons? Zijn verbeeldingskracht als reddingsboei? Volgens Bert staat de zeppelin voor een ingesteldheid waarmee hij naar het land kijkt. En zelfs bij dit beeld vol twijfels is er nog het konijn als relativerend element. Zo relativeert de would-be ontdekkingsreiziger zich zelf en alle ontdekkingsreizigers vóór hem. Want al gaat deze tentoonstelling over dat
onbestemde gevoel dat je kan hebben op reis, een gevoel van je in een vreemde wereld te bevinden, in zijn werk stelt Bert Want meteen ook enkele pertinente vragen: voor de mensen die hij ter plaatse ontmoet is hun wereld namelijk helemaal niet vreemd. Of nog: zogenaamde 'ontdekkingen' in deze zin zijn vaak niet veel meer dan zelfgenoegzaamheden.

Toch wil hij geen statements maken. Door zijn fantasiewereld te gebruiken laat hij het land intacter dan door statements te poneren. "Het Congo dat je hier kan zien," zo zegt Bert, "is zijn Congo," niet het werkelijke Congo. Zoals te lezen staat op één van de twee fetishen - dat zijn de 2 beeldjes die onderdeel zijn van het grote waterlijn werk - "I saw a land of milk and honey in your mind." De twee beeldjes staan voor respectievelijk de wijsheid en de reiziger. Eén van de opvallendste werken waarin dit tot uiting komt is "de koning van de Congo" oftewel 'Nzoku.' Die koning is een indrukwekkende olifant tegen de achtergrond van de Congolese wildernis. Het dier is reeds lang uitgestorven in het land. Ze werden allemaal afgeschoten in de vorige eeuw. Toch leeft de olifant voort in de herinnering van de
Congolezen zoals blijkt uit het volgende spreekwoord in het lingala: "de olifant wordt niet moe van zijn slagtanden te dragen." Mooi toch...

Zoals vorig jaar op de laatste tentoonstelling zien we vooral tekeningen en schilderijen. Het is duidelijk: de etser Bert Want wil verbreden. En tekenen is een kunstvorm die hem zoveel meer vrijheid biedt dan etsen. Hij kan zijn gevoel
onmiddellijk uitwerken, het is zoveel sneller en gevoeliger. Bert is een meester in het scheppen van een specifieke atmosfeer. Een sfeer die samenhangt met een heel eigen universum. Hij doet dat door te spelen met perspectief en door figuren en situaties creatief te combineren. Een beetje zoals dat kan op televisie. Op het schilderij le faux pasteur associeert het stille landschap onwillekeurig met "the heart of darkness," voor wie het beroemde boek van Joseph Conrad gelezen heeft. De vraatzuchtige roze vis jaagt de zwarte vissen op. Rechts bovenaan kijkt een Afrikaans beeld je onbewogen in het gezicht. Het is de 'faux pasteur,' een charlatan die hele families om de tuin leidt. Het is ook een beeld dat weergeeft hoe een Afrikaanse stam westerlingen zag.

Iets anders. Hebt u al eens gehoord van de "Smorkin' Labbit?" Het is een Japans figuurtje dat wat weg heeft van een klein konijn in Humphrey Bogaert pose met een sigaret achteloos in de mondhoek. In het land van de rijzende zon heeft het wezentje zich een prominente plaats veroverd in de media. Nu duikt het hier op in verschillende van Bert zijn doeken. Is het de kunstenaar zijn riposterend onderbewustzijn? Vecht het Europese konijn een bittere strijd uit met deze Japanse nieuwkomer? Bert weet het zelf ook niet zo goed als ik hem ernaar vraag. Maar het zou wel eens kunnen dat de 'Smorkin Labbit' carrière aan het maken is als zijn nieuwe logo.

Tenslotte: als u langs het tafeltje passeert schrik dan niet als u vanuit uw ooghoek een vervaarlijk uitziende vis uw richting op ziet bewegen. Mbenga is een zogenaamde pantserpoon, maar is verder volstrekt onschuldig. Alhoewel hij afkomstig is uit Filippijnse wateren is hij Afrikaans geadopteerd (vandaar dus zijn Congolese naam). Zijn militaire onderstel kreeg hij hier in België. Hoe hij uiteindelijk in het bezit is gekomen van Bert, dat is een raadsel dat in oktober 2008 zal onthuld worden tijdens een thematentoonstelling over geanimeerde dieren. Dat wordt een moment om naar uit te kijken!

Een jaar geleden nog maar presenteerde meester-etser Bert ons zijn eerste tekeningen en schilderijen. Ondertussen heeft hij al de nieuwe werken voor deze thematentoonstelling met pen en penseel gemaakt. In oktober 2008 belooft hij
een tentoonstelling geheel gewijd aan geanimeerde dieren zoals Mbenga. Ik denk dat deze hardwerkende kunstenaar voelt dat de jaren '40 naderen voor hem. En gezien de volkswijsheid zegt dat een mens zijn intellectuele toppunt haalt rond zijn 50ste geeft hem dat nog slechts een tiental jaar om de top van zijn kunnen te bereiken... Alhoewel, 'slechts?'Aan dit tempo hebben staat ons nog veel moois te wachten…

Mickey Mouse in Palestina

Kik Kif heeft het onderzoek van Brian Whitaker, journalist bij de Guardian, ingekeken en samengevat. Het Palestijnse meisje dat overal ter wereld werd opgevoerd omdat het schokkende uitspraken zou doen... de vertaling is een product van het Middle East Media Research Institute, afgekort MEMRI. Dat is nog maar eens één van de vele tentakels in het veelkoppig monster dat de zionistische propagandamachine is geworden. En dat niet eens noodzakelijk in een georganiseerde vorm.

Dat je met zulke 'vertalingen' weg kan komen in de mainstream pers is eigenlijk ongelooflijk. Het toont aan hoezeer men bereid is de vooronderstellingen van het instituut klakkeloos over te nemen. Anderzijds toont het aan dat de Zionisten steeds driester worden in het proberen goedpraten van hun favoriete staat.

Islam en democratie – de angst voor het moderne; Fatima Mernissi

Bij het samenstellen van het boekenlijstje voor ons verblijf in Marokko stootte ik op een boek van Fatima Mernissi dat nog ongelezen in mijn bibliotheek stond: Meer dan 15 jaar voor Foaud Laroui en Sami Zemni schreef de Marokkaanse sociologe al een knap boek over de verhouding tussen Islam en democratie. Het was kort na de eerste golfoorlog en de angst voor het Westen kreeg door de oorlog een nieuwe impuls onder de volksmassa's in het midden oosten en de Maghreb. De protesten werden echter heel éénzijdig voorgesteld door de Westerse media. De moslimwereld als monolithisch blok was geboren. Nu, 15 jaar later, is dat beeld alleen maar verergerd en hebben de extremisten ook de armslag gekregen die ze toen enkel nog in theorie hadden.

Ook het verhaal van Joris Luyendijk (“Het zijn net mensen”) wordt hier bevestigd: het verhaal van hoe de Arabische en Maghrebijnse régimes een status-quo handhaven: het handvest van de Verenigde Naties ondertekenen en thuis een dictatuur in stand houden waar onder meer gelijke rechten voor mannen en vrouwen een verre droom blijven. Ze doen dat door de Arabische volksmassa's er voortdurend van te overtuigen dat de Verenigde Naties een oord zijn van schijnheiligheid en manipulatie.

"De Islam is waarschijnlijk de enige monotheïstische godsdienst waarvan het wetenschappelijk onderzoek systematisch wordt ontmoedigd, om niet te zeggen verboden." Volgens Fatima Mernissi is dit omdat "een rationeel ingestelde islam niet in dienst kan gesteld worden door despoten." Daarmee is meteen duidelijk hoezeer de krachtsverhoudingen in de regio leunen op een manipulatie van de samenleving. Alles wordt gemanipuleerd door de machthebbers - een groot deel van de energie en de middelen die het land ter beschikking heeft gaat naar het controleren van de binnenlandse vijand. De taal en de religie zijn de belangrijkste instrumenten om de hoofden en harten van de bevolking op dezelfde lijn te houden. Voor Mernissi zijn de integristen van de moslimpartijen in die zin bondgenoten van de machthebbers die hen vaak heimelijk steunden. Maar ook dat 'bondgenootschap' is de leidende klasse in het gezicht terug ontploft. Door het uitblijven van enig perspectief op deelname aan de macht zijn sommige strekkingen geradicaliseerd en hebben ze gekozen voor het extreme geweld dat we gezien hebben de laatste jaren.

Lees de volledige recensie

Terug thuis - in Palestina meer van hetzelfde

Een beetje later dan beloofd, maar weer thuis komen na drie maand op reis houdt steeds meer in dan je denkt. We hebben anders goed 'gewerkt' - 136 bladzijden tekst bijeen geschreven. Ze staan nog steeds te lezen op ons reis blog Arcazaar2007.
Nog een halve week voor ik mijn collega's terug zie op 11.11.11, dat geeft me nog een beetje tijd om één en ander af te werken. Onder meer een recensie van "Islam en democratie," een baanbrekend boek van Fatima Mernissi dat 15 jaar in mijn boekenkast stond en dat ik meenam naar Marokko.

Ondertussen lees ik op het weblog van Anja Meulenbelt haar schrijnende getuigenis over de situatie in Gaza en mijn hart bloedt alweer hevig. Na twee dagen van enkele summiere berichten in de vaderlandse pers genre "Israeli's sluiten elektriciteit af in Gaza," lees ik met stijgende verontwaardiging het verslag van de Nederlandse politica - één van de weinige met een engagement voor het drama in Palestina.

Het blijft maar duren en niemand steekt een vinger uit. ALs ik de dag erna bezig ben met de voorbereiding van het laatste nummer van Amnesty Nieuws, het ledenblad van Amnesty Vlaanderen, stoot ik op het volgende stuk in de Amnesty nieuwslijn: "Evictions crisis deepens for Palestinian villagers". Want er is natuurlijk niet alleen Gaza. Ook op de Westelijke Jordaanoever is de IDF (Israeli Defence Forces) zoals gewoonlijk bezig met Palestijnse families uit hun huizen te drijven, die huizen vervolgens vakkundig (ze hebben daar een indrukwekkende handigheid in verworven) met de grond gelijk te maken en tenslotte aan het gebied een militaire status te geven. Op hetzelfde moment breide n de illegale nederzettingen van de kolonisten in de buurt steeds maar uit.

Als je denkt aan de oorlog in Libanon vorig jaar is het patroon duidelijk: komkommertijd in Europa en de VS is hét moment voor Israël om weer eens zwaar toe te slaan, zwaarder dan normaal, want toeslaan doen ze natuurlijk voortdurend, heel het jaar door, maar dat beseft de publieke opinie niet in het westen. Die werkwijze levert hen in de internationale perceptie twee voordelen op: (1) in de zomer is de kans op reactie vanuit het westen kleiner, gezien iedereen op vakantie is; (2) ze kunnen de bewering volhouden dat er 'tijdens het jaar' geen systematische repressie bestaat, want er is tijdens de zomer al hard opgetreden. Al de rest zijn gerichte acties als reactie op Palestijnse agressie.

Amnesty Marokko werkt aan attitude - Portret van een kleine maar nijvere sectie

De Marokkaanse sectie van Amnesty in Rabat is klein. Met vier mensen doen ze al het werk dat het secretariaat nodig heeft. Van lobby- en campagnewerk over secretariaatswerk tot het werven en motiveren van vrijwilligers. Salah Abdellaoui is tegelijk verantwoordelijk voor de beweging en het uitwerken van de nieuwe campagnes maar hij staat ook de directeur bij in zijn representatiefunctie. Abdellaoui: "in Marokko ligt onze grootste uitdaging in de mensenrechteneducatie."

Amnesty Maroc heeft zo'n 1200 leden, verspreid over het hele land. Maar gezien het thema waarmee Amnesty zich bezighoudt vindt je die leden vooral onder de gestudeerde middenklasse. Er zijn groepen van advocaten, van dokters enz. "Helaas maken mensenrechten nog steeds geen deel uit van de bekommernissen van de mensen die aan de macht zijn in Marokko. Er is een verandering van attitude nodig," zegt Abdellaoui.

De 'niet werken in eigen land'-regel is voor Marokko geen louter principiële kwestie. De overheid wordt nog steeds sterk geassocieerd met de figuur van de koning. En men is overgevoelig voor alles wat zweemt naar kritiek op de monarch. Met de zg. 'wet op het antiterrorisme' die in mei 2003 werd aangenomen kreeg de overheid nog meer armslag om de repressie tegen ongewenste politieke dissidenten op te voeren. In de beste post-11 september traditie geeft de wet een zeer brede en onduidelijke definitie van "terrorisme." De wet verlengt de wettelijke aanhoudingstermijn (de periode dat de gevangene is aangehouden door de veiligheidsdiensten zonder aanklacht of juridische controle) tot 12 dagen in het geval van "terrorisme." Ook is het recht van de gevangene op juridische bijstand ingeperkt, terwijl tijdens deze periode de kans op marteling of slechte behandeling het grootst is. De antiterrorisme wet breidde tenslotte ook het toepassingsgebied uit van de doodstraf.

Voornaamste doelwitten van de nieuwe wet: islamitische integristen of wie daarvan wordt verdacht en natuurlijk de militanten van het zieltogende Polisario-front, Marokko's eigen regionale verzetsbeweging.

Verschillende lokale ngo's volgen de situatie op de voet: AMDH (Association Marocaine des Droits Humains), OMDH (Organisation Marocaine des droits humains) enzovoort. Dat dit niet zonder gevolg blijft bewijst het gebeurde van 1 mei 2007: 7 leden van AMDH werden opgepakt tijdens een manifestatie toen ze slogans scandeerden die kritisch waren voor het koningshuis. Op 5 en 6 juni werden nog eens 10 leden van dezelfde organisatie opgepakt tijdens een sit-in uit solidariteit met de 7 reeds opgepakte mensen. Allemaal riskeren ze verschillende jaren in de gevangenis.

"Dit soort specifieke gevallen worden rechtstreeks door Londen gedaan," zegt Abdellaoui. Wanneer delegaties een onderzoek komen voeren, is dat ook volledig los van de sectie in Rabat. Vaak weten ze op het secretariaat zelfs niet dat ze er zijn. "Wij geven hoogstens de centrale persberichten door aan de nationale pers. En de Marokkaanse overheid weet dat zeer goed, want Amnesty is zeer bekend en gerespecteerd hier." Daarom dat de Marokkaanse sectie wel kan werken rond de grote thema's en internationale campagne's: doodstraf, geweld tegen vrouwen enz. Voor deze laatste campagne haalde de sectie vorig jaar niet minder dan 100.000 handtekeningen op die ze wist af te geven aan de Eerste Minister.

Eén van hun grote projecten in eigen land is de humanisering van het gevangenisregime. Ze hebben een overeenkomst gemaakt met de directeur van het gevangeniswezen. Bedoeling is het geven van vorming aan gevangenisbewakers rond mensenrechten en magistraten. "Een werk op lange termijn," geeft Abdellaoui toe.

Intussen heeft Amnesty International vorig jaar een belangrijke uitbreiding van zijn zelfverklaarde 'opdracht' goedgekeurd. In plaats van de traditionele focus op burgerlijke en politieke rechten is er een uitbreiding gekomen met economische, sociale en culturele rechten. (Lees ook interview met Eva Brems, februari nummer van dit jaar). Het is een niet te onderschatten koerswijziging. Ik vroeg me af hoe dat hier in Marokko werd opgepakt. En blijkbaar was de uitbreiding voor de Marokkaanse achterban makkelijker te verteren dan in Vlaanderen. Abdellaoui:"ook wij zijn begonnen met de nieuwe opdracht rond ESC-rechten. Economische, sociale en culturele rechten, dat raakt de alledaagse leefwereld van de mensen." En vermits vele van deze rechten allerminst verworven zijn in het Marokkaanse hinterland, zagen de leden makkelijk het belang in van deze uitbreiding.

Zo veel activiteiten, dat kost geld. Wat met fondsenwerving? En hoe maakt de Marokkaanse Amnesty sectie zich bekend binnen de grenzen?
"Het belangrijkste moment waarop we elk jaar naar buiten komen is het Internationaal boekensalon in Casablanca. Daar komen 400.000 bezoekers op af. Er is ook een sterke aanwezigheid van de Marokkaanse pers," zegt Abdellaoui. Wat zijn werkmiddelen aangaat, is de sectie zoals de meeste secties in het zuiden grotendeels afhankelijk van Londen. Vanzelfsprekend aanvaard Amnesty, net als bij ons, geen enkele vorm van subsidie. En met de lidgelden springen ze ook niet ver: 100 dirham (ongeveer 10 €) voor volwassenen per jaar en 50 dirham voor jongeren. Schenkingen, dat is héél beperkt. Het is immers makkelijker om mensen te overtuigen geld te geven voor een lokale moskee dan voor een abstract onderwerp zoals mensenrechtenschendingen in verre landen. Een mogelijkheid waar we al langer op hopen is het verkrijgen van het 'statut utilité public,' een statuut dat toelaat om grote fondsenwervende activiteiten te organiseren zoals galabals e.d. Je kan dan ook fiscale attesten afleveren aan donatoren," zegt Abdellaoui. “De vorige eerste minister had enkele jaren geleden nochtans het statuut toegezegd aan Amnesty. Zo'n statuut moet gebetonneerd worden in een decreet. Maar ondertussen blijft het dossier om een onduidelijke reden geblokkeerd op het niveau van het secretariaat van de regering. Iemand die de Amnesty-werking niet echt genegen is? Wie zal het zeggen?”

Van Borgerhout naar Tazzarine

De volgende 3 maanden ben ik er even uit voor een 'omgekeerde rootsreis' met mijn gezin naar Marokko. Met de auto rijden we helemaal van Borgerhout naar de roots van onze buurtgenoten. Op zoek naar De Heimweekaravaan van Hans Sahar. Met in onze reistas vele mensen om te bezoeken en vele verhalen om te toetsen. En met een gezonde dosis verwondering.

Onze mini-karavaan is te volgen op Arcazaar 2007
Hier ben ik terug rond 20 augustus. Geniet van een hopelijk warme zomer. In alle betekenissen.

De Europese neocons in Brussel

"The Brussels Journal" heeft de ambitie om een spreekbuis te zijn voor al wat zo al rechts en conservatief rond loopt in Brussel. Ze lonken dan ook actief naar de Amerikaanse neocons en hopen in de smaak te vallen met een voorspelbaar navenant discours. Dat valt ook te merken aan de bezoekcijfers. Van de ca. 9000 bezoekers (volgens webstats) per dag komt niet minder dan 44% uit de VS, slechts 12% uit België en de rest een beetje van overal, maar met een overwicht van Angelsaksische landen. Logisch, want de voertaal is in het Engels en ook inhoudelijk sluiten ze dus perfect aan bij George Bush, Johan Howard (Australië) en co. Hoofdredacteur en uitgever is Paul Beliën, man van Alexandra Colen en medewerker van het VB.

Interessant aan "The Brusssels Journal" is dat hun teksten je perfect kunnen binnenleiden in het neo-conservatieve discours - met alle verbogen argumentatie, drogredenen en op de spits gedreven verwoordingsstrategiën van dien. Erg verassend komen ze zelden uit de hoek. Zo is de opinie van Paul Beliën over Israël netjes in regel met de geldende politiek. Zijn opinie "Why Europeans should support Israel" is daar een schoolvoorbeeld van. Reeds in zijn eerste zin heeft de auteur het over "the powerful anti-Israeli and sometimes outright anti-Semitic current that is prevalent in too much of Europe’s media." Iedereen die het 'conflict' een beetje volgt weet dat je de gemiddelde Europese media bezwaarlijk anti-Israëlisch kan noemen, enkele extreem-linkse bladen daargelaten. De middenmoot is ten hoogste pro-Palestijns, maar dan vaak ingebed in een zalvend discours waarbij Israël zwaar wordt goed gepraat. Nog volgens Beliën staan de meeste Europese media commentators vijandig tegenover de Joodse staat Israel, omdat ze kwaad zijn op iedereen die zich verdedigt tegen de Islamitische Jihad... Is het Beliën bekend dat het Islamitische Hamas slechts relatief recent op het strijdtoneel is verschenen en dat de partij die de voorbije 40 jaar streed tegen de Israëlische bezetting een seculiere beweging was en nog steeds is?

Een andere reden voor die zogenoemde "haat van de media-commentatoren," zou zijn omdat ze hun eigen schuldgevoelens tegenover de Holocaust willen projecteren op Israël door de joden als schurken af te schilderen en de Palestijnen als slachtoffers. Te gek voor woorden? Het wordt nog sterker. Beliën citeert de franse filmmaker Pierre Rehov die het heeft over "een nieuwe vorm van Nazisme..." Wel wel. Wie hoort er nog thuis in het rijtje geestesgenoten van Beliën: de SPaanse journalist Sebastian Villar Rodriguez. Die zou gezegd hebben:“We hebben 6 millioen joden vermoord om vervolgens 20 millioen moslims binnen te brengen.” Kwestie van de Palestijnen, die er niets mee te maken hebben, nog maar eens aan de holocaust te koppelen.

Een andere stem is die van Hugh Fitzgerald die in de beste traditie van de 'botsende beschavingen' de volgende onzin poneert: “Het verlies van Israël zou de Arabieren en moslims met zulk triomfalisme vullen dat hun Jihad in West Europa en elders een gigantische boost zou krijgen. Zij (Arabieren en moslims) willen dat Islam over de wereld heerst." Een uitspraak die blijk geeft van een totale onbekendheid met het terrein. Als er iets is waar over Mohammed modaal het eens is met zijn buurman dan is het wel dat de Israëlische agressie moet stoppen. Maar of al die gewone moslims dan plots en masse naar het Westen zullen op marcheren? Dat veronderstelt een indrukwekkende eensgezindheid onder de miljoenen moslims van Tanger tot Djakarta - en die bestaat niet.

En dan gaan ze de tour op van de etnisch-culturele-historische verwantheid: "the term 'Judeo-Christian' is not a cliche. We cannot defend Western civilization without defending its Jewish component, without which modern Western culture would have been unthinkable." Iemand die zoiets poneert leeft nog in de 19e eeuw. Overigens zal je de joodse cultuur niet helpen door de staat Israel te verdedigen. Als er reden bestaat voor joden uit de diaspora om zich zorgen te maken, en die bestaat, dan zouden ze beter aansturen op een fundamentele regimewissel in Tel Aviv dan in Amman, Caïro enz.

Si le vent soulève le sable

Eén van de vele juweeltjes die deze week in Turnout op OPEN DOEK te zien waren was "Si le vent soulève le sable" over een gezin uit de Sahel dat door de droogte wordt weggedreven uit hun dorp. Terwijl de woestijn de aarde aanvreet blijft het droge seizoen duren. Water is er niet meer. Het vee sterft. En er dreigt oorlog. De meerderheid van de inwoners volgen hun instinct en vertrekken naar het Zuiden. Rahne, de enige geletterde dorpsbewoner, beslist om samen met zijn vrouw Mouna en hun drie kinderen naar het Oosten te trekken. Een paar schapen, geiten en de kameel Chamelle vormen hun enige bron van rijkdom. Onder een verwoestende zon reizen Rahne en de zijnen door vijandige gebied, een tocht zonder einde waarbij ze vaak het pad van de dood kruisen. Naast de cinematografische rijkdom prachtige acteerprestaties van Issaka Sawadogo en Carole Karemera. Het scenario is fictie maar is door Marion Hänsel zo geloofwaardig in beeld gebracht dat het na deze film gezien te hebben nog erg moeilijk is het verhaal van Afrikaanse vluchtelingen in uit die regio in twijfel te trekken.

Ik moest bij het bekijken terugdenken aan het boek van John Reader (Africa, a biography of a continent). Reader schetst in zijn boek een ontluisterend en episch beeld van het onherbergzame Afrika en de vele problemen die zijn inwoners steeds gehad hebben om te overleven. En dan te bedenken dat de klimaatproblemen die Afrikanen in de toekomst op hun nek gaan krijgen - waarvoor ze zelf niet verantwoordelijk zijn - het nog veel moeilijker zullen krijgen...

Petitie voor ecologische economie

Vanmiddag naar een infomiddag geweest met Peter Tom Jones, auteur van TERRA ICOGNITA, het opzienbarende boek over ecologische economie. Het is de tweede maal dat ik hem zijn verhaal hoor brengen. En het is zeer overtuigend. Voor dat boek hadden de auteurs drie jaar nodig. Het werd een dikke turf met een quasi volledig overzicht van de wetenschappelijke stand van zaken, klimaat- en economiegewijs. Over zijn recente boek dat hij schreef met Els Keytsman, "Het klimaat boek," vol met praktische oplossingen. Al heb ik als voorstander van het voorzorgprincipe de voor de hand liggende feiten niet nodig (en ze zijn ernstig!), het is dringend tijd dat de tanker van ons vernietigend economisch model gekeerd wordt, is het niet voor ons, dan zeker voor onze kinderen!

Onderteken dus de petitie voor een ecologische economie! Maandag wordt ze gepresenteerd aan Els Van Weert - een goede reden om nog snel te ondertekenen!

NB: een bespreking van Terra Icognita volgt binnen afzienbare tijd

"Laten we ophouden de dingen door elkaar te halen" - Fouad Laroui schreef een persoonlijke weerlegging van het Islamisme

Faoud Laroui is één van de bekende stemmen die zich in 2006 hebben uitgelaten over het Islamisme. Laroui is een Nederlands schrijver en wetenschapper van Marokkaanse origine. Hij noemt zichzelf een agnost en weigert in ieder geval aangesproken te worden als lid van de moslimgemeenschap. In Vlaanderen is de man relatief onbekend maar dat is onterecht want zijn visie als seculiere intellectueel is alleszins interessant. Met zijn boek "over het islamisme" schreef hij "een persoonlijke weerlegging" en dat geeft al aan dat het geen wetenschappelijk boek is. Wel een hartstochtelijk pleidooi voor een individuele geloofbeleving. Zijn missie: de jonge moslim weghouden van de fundamentalistische strekkingen in de Islamwereld. Die laatsten moeten het daarbij zwaar ontgelden.

Fouad Laroui zag ooit een wetenschappelijk medewerker op de Marokkaanse televisie beweren dat de geologie als wetenschap haar oorsprong vond in de Koran. Als wetenschapper is Laroui goed voorzien van argumenten om de zaak "wetenschap versus religie" voor eens en voor altijd naar het rijk van de demagogie te verwijzen. Zijn vaststelling: de beide domeinen zijn onontkoombare maar niettemin volstrekt gescheiden onderdelen van de menselijke ervaring. Religie werkt met dogma’s en staat buiten tijd en geschiedenis. Wetenschap werkt met paradigma's die slechts gelden tot ze weer worden weerlegd door nieuw bevindingen. Dat zijn twee totaal verschillende uitgangspunten. Overigens gebruikte zelfs Charles Darwin - baarlijke duivel voor creationisten en fundamentalisten aller landen - in zijn "De oorsprong van alle soorten" het woord schepper: "er zit een bepaalde grootsheid in deze kijk op leven... door de schepper ingeblazen in één vorm of meerdere vormen." Met andere woorden, de wetenschappelijke theorie sluit God niet uit. Het is een veel voorkomende misvatting bij Islamisten: de zogenaamde historische interpretatie van de heilige teksten, van álle heilige teksten overigens. Alsof je Koran, Bijbel of Talmoed kan lezen als een geschiedenisboek. Laroui geeft talloze voorbeelden van soera`s (verzen uit de Koran) waar historisch kop noch staart aan te maken valt. Aangehaalde gebeurtenissen die van een ongehoorde banaliteit zouden getuigen als ze historisch bedoeld zouden zijn. Zoals wat er moest gebeuren "met de buit na de slag in de Badrvallei. Islamisten die deze teksten letterlijk lezen weten niet waar ze het over hebben," benadrukt Laroui.

Lees verder de volledige recensie