Racisme in opmars

Volgens een recent rapport van het Europees Netwerk tegen Racisme is racistisch geweld en haat tegen moslims in opmars in ons land. In zijn edito schrijft Jan-Pieter Everaerts van de onvolprezen nieuwsbrief Diogenes openhartig over de "verlammende angst" die hij ziet bij vele mensen voor 'vreemdelingen' en meer specifiek voor de Islamitische medeburgers.
In het boek Cultu(u)renpolitiek wijst KifKif met een beschuldigende vinger naar de 'culturalisering' van het politiek debat. Dat zou er volgens hen voor zorgen dat hele bevolkingsgroepen gestigmatiseerd worden omdat ze tot een bepaalde culturele groep zouden behoren.

Volgens mij is het verklaringsmodel van de 'culturalisering' zeker één (belangijke) oorzaak voor de polarisering in de samenleving. In die zin is het boek van KifKif een belangrijke studie. Anderzijds is alles wat op ons af komt vaak ook gewoon te veel. In een volgende post wil ik daar nog een boom over op zetten.

Beste Heks

Beste Heks - klinkt wat vreemd, maar ik gebruik slechts de naam die u zelf opgaf - beste "heks" dus,

Ik las uw commentaar op mijn stukje met nogal wat verbazing. Hebt u zich niet vergist van plaats? Volgens mij behoort uw stukje ergens anders. Misschien wel bij het gewraakte Leterme initiatief (zie blog pdw).
In ieder geval, ik heb helemaal niet geschreven dat politiek en religie per definitie los staan van elkaar. Als je het over formele banden hebt dan verschilt de situatie van land tot land. Lees bvb het boek van Sami Zemni die daar onderzoek over heeft gepleegd. Ik heb ook helemaal niet geschreven dat bepaalde domeinen los (moeten) staan van kritische reflexie en dialoog. Ik verheug me net dat de besproken opiniepeiling het tegendeel bewijst. En dat ondanks het discours van de Noord-Amerikaanse neoconservatieven dat door de mainstream media in de VS lang kritiekloos werd overgenomen.

Bij uw commentaar over "bepaalde oud-strijders" waar "progressieven" (waar u mij blijkbaar bij rekent) zouden achteraanlopen breekt helemaal mijn klomp. Wie bedoelt u daar dan wel mee? Heb ik enige verwijzing gemaakt naar Anseele, Chomski, Freire of godbetert, Ernesto Ché Guevarra? Of aan het andere eind van het politieke spectrum: Francis Fukuyama, Oriana Fallaci enz. Neen dus. Nog iets: "sociaal-economische dwangbuis?" Wat is dat - een soort trechter die mij dwingt om alleen in oud-linkse archaïsmen te redeneren? Ik zie geen enkel verband met mijn persoonlijke sociaal-economische positie in de samenleving.

Verder lees ik een opeenstapeling ven bedenkingen, lukraak op elkaar gestapeld, die overigens zeker niet allemaal onzinnig zijn. Een goede raad: neem er één en werk die verder uit, post dan nog eens een commentaar. En noem alsjeblief man en paard.

Tot slot: ja, ik heb Patrick de Witte zijn brief aan leterme gelezen, en ik ben het ermee eens. Maar eens te meer is het me een raadsel hoe zijn bedenkingen, die u vermoedelijk ook deelt, mij tot beter inzicht zouden moeten brengen. Als het zou gaan (en nu begin ik wederom te veronderstellen) over het 'normen en waarden' discours van Leterme dan kan je alleen maar de parallel vaststellen met het neoconservatief project van de VS-regering die voortdurend meer geld steekt in haar militair-industrieel complex en tegelijk de sociale zekerheid afbouwt. Een regering die dat 'beleid' bovendien probeert te legitimeren door te verwijzen naar allerlei externe gevaren. En ja, daarbij komt de zg. 'botsing tussen beschavingen' (cfr. Samuel Huntington) en de stigmatisering van de islam hen goed uit.
Wanneer uit zo'n opiniepeiling blijkt dat mensen daar doorheen zien, beste heks, dan lijkt me dat een verheugende vaststelling. Niet meer of niet minder.

Niet religie maar politiek is oorzaak van spanningen islam-westen

Een peiling van het onderzoeksbureau 'World Public Opinion' heeft uitgewezen dat slechts 29% van de mensen denkt dat religie aan de oorzaak ligt van de spanningen tussen de Westerse wereld en 'de Islam.' Dit wijst erop dat grote delen van de bevolking een grotere mate van gezond verstand aan de dag leggen dan vele van onze politieke leiders of commentatoren in de media. Dat wil zeggen dat de geïnterpeleerden begrijpen dat de Westerse verdeel en heers politiek in het midden-oosten nefast was en nog steeds is. Ze zullen wellicht niet alle diverse strekkingen kennen die een rol spelen in de islamwereld maar ze begrijpen wel dat er een grote vraag naar democratisering leeft onder de volksmassa's en dat hun legitieme vraag een politiek antwoord verwacht.

De vaak hysterische uitlatingen in de media van diverse commentatoren worden misschien wel graag gelezen maar zijn daarom nog niet bepalend voor wat mensen denken. Gelukkig maar. Zou het kunnen dat de grote hoeveelheid aan informatie die vrij beschikbaar is via het internet toch helpt om de kritische zin van mensen aan te scherpen?

politiek correct denken is zoeken naar duurzame oplossingen

Zaterdag in De Morgen schreef Stefaan Debreuck een interessante opinie over politiek correct denken. Zelden heb ik zo'n heldere en toch korte analyse gelezen waarin duidelijk uitkomt hoe reactionaire stemmen het politiek correct denken in het belachelijke trekken. Zozeer dat het een boutade is geworden.
Ze gebruiken de stempel om hun eigen simplistische en populistische voorstellingen goed te praten. Omdat ze zichzelf op de borst kloppen dat ze een no-nonsense aanpak voorstaan: nuance is voor 'losers.' Of nog: "Ik durf de dingen zeggen zoals ze zijn," alsof die krachtige uitspraak meteen ook de garantie is dat de dingen inderdaad ook zo zijn dat ze in één krachtige volzin te vatten zijn, genre "vreemdelingen profiteren van de dop."
Een andere kant van de medaille is dat politiek correct denken vaak gebruikt wordt om problemen niet op te lossen door het debat errond te begraven onder de nuances. Als het zoeken naar duurzame oplossingen echt het doel is van politieke correctheid dan is daadkracht een belangrijke factor.

Rasmussen loog in Cartoonrellen debat

Er komt vandaag een boek uit in Denemarken dat de rechtse premier Fogh Rasmussen beschuldigd van mediamanipulatie ten tijde van de cartoonrellen. Dat meldde de Morgen gisteren.

Dit werpt weer een beter licht op de zaak. Volgens de auteurs loog Rasmussen over de zg. eisen van diplomaten van moslimlanden: deze zouden helemaal geen gerechtelijke stappen geëist hebben tegen de krant die de cartoons publiceerde. Ook de rol van de verketterde imams is heel anders dan door de opgehitste media werd ingeschat, ze probeerden integendeel om de crises in te perken, aldus bronnen uit nota bene de Deense geheime politie. Volgens de auteurs ligt het probleem bij "de brede acceptatie van een propagandistisch en islamofobisch debat. Kranten plaatsen lange, hatelijke opiniestukken."

Die "brede acceptatie van een islamofobisch debat" is allerminst een uitsluitend Deens fenomeen, al kan het geval Rasmussen wel tellen als waarschuwing voor een rechtse dominantie van het politieke veld. Waarom wordt er op het moment zelf nooit eens wat meer nagedacht vooraleer de haat weer eens de straat doet onderlopen? Laat ons allemaal onze straten hernoemen tot 'Zonder Haat straat.'

Waarom liggen die cartoons zo gevoelig bij moslims?

Waarom liggen die cartoons zo gevoelig bij moslims? indymedia.be
"De Islam motiveert de mens om zichzelf in vraag te stellen, zichzelf te beheersen, zich naar de kennis te begeven en elkaar te leren kennen," zo schrijft Victoria Vandersteen. Dat is mooi, en wie kan niet akkoord zijn met deze minzame en intellectueel stimulerende levenshouding? Ik dank de schrijfster ook voor deze verklarende nota bij heel de hetze.

Maar waar zit'm dan de relatie met de talloze verboden in godsdiensten zoals de Islam (en evengoed het Christendom)? Zoals mevr. Vandersteen verder schrijft: "Niet enkel de afbeeldingen van de profeet zijn verboden in de Islam, maar eveneens alle soorten bespottingen, eveneens jegens anderen." Enerzijds, als je bedenkt dat religieuze verboden ooit genoteerd zijn omdat ze een sociaal corrigerende functie vervullen en het groepsdier dat mens heet wat lijnen geeft waarmee de harmonie in de groep kan behouden blijven, lijkt dit een progressievere aanvulling op de tien geboden uit het Oud Testament. Anderzijds blijf ik zitten met het onbestemde gevoel dat een religie moet kunnen evolueren en dat de volgers van die religie de vrijheid moeten hebben om als groep te werken aan de invulling van hun 'hemel op aarde.' Hoe gebeurd dat doorgaans? (1) Doordat een aantal vrije denkende mensen die lid zijn van de geloofsgemeenschap amendementen de wereld insturen, het publiek debat stimuleren en dat nieuwe consensussen groeien over hoe religie en samenleving samen kunnen groeien. En (2) doordat diverse strekkingen die hun invulling van het geloof anders zien naast elkaar kunnen bestaan en elk een positieve rol kunnen spelen. Tenslotte, (3) doordat er een seculiere overheid of instantie bestaat die ervoor zorgt dat er geen inbreuken worden gepleegd of gestimuleerd op een basisset aan door de samenleving overeengekomen wetten.
Let wel, dit is geen pleidooi voor het puur Westerse concept van scheiding tussen kerk en staat dat godsdienst als een puur individuele keuze bestempeld. Tijdens de gouden tijd van de Islamitische globalisering (ruwweg van de 10e tot de 14e eeuw) kon je vrij reizen tussen Cordoba, via Bagdad naar Samarkand, floreerden handel en de kunsten en was er relatieve vrijheid van meningsuiting. Religieuze filosofen dachten vrij na over de dingen, Kaliefen hielden een oogje in het zeil maar hielden zich meestal buiten de discussies.
Anders dan nu dus, waar dictatoriale willekeur een groot stuk van dat voormalige gebied beheerst en de onvrije massa's hun frustraties aan de straatstenen niet kwijt kunnen, tenzij het de heersers goed uitkomt en ze op die manier het latente geweld kunnen kanaliseren naar een buitenlandse vijand.
Neen, ik blijf ervan overtuigd dat een gelovige die vrij zijn geloof kan beleven maar daarnaast weet dat hij kan deelnemen aan een maatschappelijk debat dat vrij is in een samenleving die constructieve dialoog toe laat, eens hartelijk zou kunnen lachten om zo'n cartoon van tenslotte een buitenlandse ongelovige. Dat zou in ieder geval de beroemde Islamitische filosoof uit het historische Cordoba Averroës doen. Dat een sowieso moegetergde maar oorspronkelijk trotse Islamitische bevolking nu nog eens met het vingertje wordt gewezen door het 'arrogante westen' helpt natuurlijk niet. Wie houdt immers al die regimes al jaar en dag in het zadel?

Het recht om te beledigen

Ayaan Hirsi Ali staat niet bekend als een zacht gekookt eitje. Ik ben geen fan van haar vaak ongenuanceerde uitspraken maar voor de visie die ze op 9 februari in Berlijn verdedigde (zie De Morgen van vandaag) ging ik toch even recht zitten. Een heel pertinente en goed opgebouwde reactie tegenover de commotie die zo duidelijk opgeklopt wordt door een aantal krachten die er belang bij hebben.

De Deense cartoonist was geen moslim en hoeft zich dan ook niet te houden aan het zg. verbod op afbeelding van de profeet. Denemarken is geen Islamitisch land en er bestaat een scheiding van de vier machten (met media als 4e). De krant die de cartoons publiceerden kunnen dat doen zolang het niet tegen de wetten van het land ingaan. En dan nog valt het aan een rechtbank te beoordelen of dat laatste het geval is. Het feit dat die, overigens slechte, cartoons een tweede leven kregen in heel Europa is te danken aan die commotie. Anders had niemand er verder aandacht aan besteed.Ook de reactie van Fouad Gandoul legt de vinger op de wonde: het overgrote deel van de Islamitische bevolking is vredelievend en wil niets liever dan dagelijks zijn religie beleven in harmonie met zijn seculiere beslommeringen. De lokroep van de fundamentalisten is altijd marginaal geweest. Tenzij het van boven uit gestuurd wordt. Helaas worden deze samenlevingen nog altijd bestierd door autocratische, corrupte régimes die dit soort gelegenheden te baat nemen om hun bevolking even een uitlaatklep te geven. Net zoals Palestina al 40 jaar het gedroomde afleidingsmanoeuvre is om de eigen bevolking zoet te houden. Maar écht iets doen voor Palestina? Ho maar. Echt democratiseren in eigen land? Idem dito. Neen, eerder de fundamentalistische groepen sponseren en opblazen tot ze als een uit de hand gelopen kanker de hele samenleving infecteren.

En daar ligt ook een verpletterende verantwoordelijkheid van het westen. Europa en de VS houdt die régimes in het zadel zolang haar belangen daarmee gediend worden. Deze cartoonrellen zijn geen religieus conflict, ze zijn alleen het volgende stadium in een vicieuze spiraal die nooit de goede kant uit zal gaan zolang rechtvaardigheid voor de Islamitische volksmassa's ook geen politieke en maatschappelijke vertaling krijgt.

Vermeersch tegenover Vekeman

Vermeersch tegenover Vekeman in de Zeno ("God is liefde, God is een schoft" - De Morgen van 17/12) dit weekend. Modernisme tegenover post-modernisme. De eerste zegt dat rationalisme niet het tegenstelde is van emotie en medeleven. Terwijl Vekeman hem voortdurend verwijt precies dat te zijn: een rationalist zonder medeleven.
Wat Vekeman vergeet is dat er ook verworvenheden zijn van het modernisme en die de moeite waard zijn om te koesteren. Spijtig misschien maar er is niet aan te ontkomen, Vermeersch toornt intellektueel boven Vekeman uit. Regelmatig tijdens het interview legt de academicus de vinger op de wonde. Wat bijvoorbeeld te denken van de discussie over het kleine zieke kind dat ondraaglijk lijdt en dat ten allen prijze in leven zou moeten gehouden worden. Althans volgens Vekeman. Verdacht typisch, de post-moderne en mediagenieke schrijver die de romantische notie van het lijden hoog in het vaandel voert. Alsof het lijden een voorwaarde is voor een zekere 'kwaliteit' in het leven. Het is niet omdat het lijden een onverbreekbaar deel uitmaakt van het leven dat je het moet gaan stimuleren. Ooit gehoord van Murphy, of van de 'condition humain,' mr. Vekeman? Lijden zal altijd wel een deel uitmaken van de menselijke psyche, op zijn minst totdat we het geheim van de onsterfelijkheid hebben blootgelegd. En vanaf dan zal de verveling ongetwijfeld een nieuwe bron van lijden worden. Het feit dat we er de laatste honderd jaar in geslaagd zijn de levensstandaard dusdanig te verhogen voor brede lagen van de bevolking, dat heet sociale vooruitgang. En dan nog blijven er uitdagingen genoeg. Want een verzorgingsmaatschappij betekent niet dat we voldoende zorg opbrengen voor onze medemens...
Naar het einde van het gesprek toe vraagt Vermeersch nog iets belangrijks van Vekeman: "gelieve consequent te zijn." Met andere woorden, als je het niet eens bent met wat sommige van de grondbeginselen van de katholieke kerk, kan je jezelf bezwaarlijk een katholiek noemen.
En tenslotte: Vekeman heeft volgens mij een punt als hij zegt dat religieuze gevoelens bestaan en een plaats hebben naast de rede. Maar helaas toont hij zich een pover verdediger van die stelling.

Live 8: Corporate Media Bonanza

Live 8: Corporate Media Bonanza

Een verontrustende maar allerminst verbazende kijk op het al te vrijblijvende 'engagement' van popsterren in internationale armoede campagnes. En ook: popsterren zijn al te vaak de speelbal van de entertainmentindustrie (of zijn er zelf een actor in, wat anders te denken van de ondernemer Bob Geldof die met zijn bedrijven miljoenen verdient in de reclamesector).
Wat is dan de les voor campagneorganisaties die maar al te graag de bekende gezichten voor hun kar wil spannen? Enkel als je de teugels zelf stevig in handen kunt houden... Als je als organisatie volledig de communicatiestroming naar buiten beheerst.
Naast de verwevenheid met de industrie, die vanzelfsprekend hun eigen agenda hebben, is het gevaar op recuperatie door gehaaide politici en hun spindocters nog veel groter. Dat hebben we gezien met Tony Blair die zijn gehavende imago met één klap wist om te gooien dankzij Geldof en co. De eerder positieve verklaringen na de G8 top van Bono stonden in schril contrast met evaluaties van de ngo's. Popsterren moeten niet in eigen naam politieke evaluaties maken, dat is hun rol niet. En het zou hen sieren als ze ter zake enige bescheidenheid aan de dag leggen. Anders kunnen ze contraproductief werken, hoe zeer ze de goede zaak ook genegen zijn.

Onze verdomde plicht: slotconclusie G8 tegentop

Zondag 3 juli. Na de massale betoging van zaterdag is het relatief rustig in Edinburgh. Maar op vijf plaatsen in de stad zoemt het van activiteit. Medewerkers lopen haastig rond in rode t-shirts waarop het ondertussen gekende G8 logo, met de G die zich als een tang aan de aarde heeft vergrepen. Het is bijna 10 uur en sprekers komen haastig toelopen voor hun workshops of plenaire debatten. Het is een soort mini-sociaal forum. Aan de ingang van elk van de zalen staat de organisatie met een boekenstand. Je kan er de t-shirts met het logo kopen en je loopt er de naast de die-hards van de verschillende thema's ook velen tegen die zich gewoon komen informeren. Enkele van de belangrijke thema's op de tegentop:
- Afrika, kunnen Blair en Brown echt iets doen?
- Hulp, handel en schuld: 'making poverty history'
- Hoe kunnen we 'klimaat rechtvaardigheid' bekomen?
- de aanval op de burgerlijke vrijheden en de oorlog tegen terreur
- Rascisme, asiel en migratie

Onder de aanwezigen zelfs enkele gezinnen met kinderen, je zou zeggen dat die de zonnige buitenlucht prefereren, in één van de mooie parken van de stad of op Carlton Hill, waar je een mooi zicht hebt. Mijn eigen verleiding trotserend, ik heb immers een kaartje gekocht van 10 pond (15 €), loop ik de workshop binnen over 'effectieve solidariteit met Palestina,' de enige die ik nog kan volgen gezien het vervroegde vertrek van de bus terug naar België. Zoals steeds als het over Palestina gaat zijn er weer emotionele getuigenissen van de toestand op het terrein die wraakroepend blijft. Vergelijkingen met de apartheid in Zuid-Afrika zijn ook nu weer nu weer niet van de lucht. In het verleden is het internationale isolement van dat infame régime ooit begonnen met een academische boycot. Zouden de recente acties van de Britse universiteitskoepel AUT een veeg teken aan de wand zijn? Volgens Hillary Rose zit de kans erin om de internationale academische wereld mee te krijgen in hun boycot campagne. Volgens haar is één van de belangrijkste verschillen met Zuid-Afrika het feit dat zij de miljoenen zwarte Afrikanen nodig hadden als goedkope arbeiders. Voor Israël zijn de Palestijnen gewoon lastposten die ze willen verdrijven. Ik vraag me af of dat helemaal klopt en of Israël de ghettoïsering van Palestina ook niet aangrijpen om goedkoop werkvolk uit te persen... Een discussie die ze binnen het Actieplatform Palestina beter kunnen voeren. Verder gaat het nog over de Caterpillar campagne. Dat vermaledijde bedrijf wiens machines in de bezette gebieden Palestijnse woningen platwalsen en meebouwen aan de apartheidsmuur. Minder bekend is dat ze ook wapens maken (motoren voor tanks enz.) waar het Israëlische leger vele slachtoffers mee maakt. Er is één ding waar ze zich naar eigen zeggen absoluut niet mee bezig houden, en dat is politiek. Daarom verkopen ze gewoon verder. En verkopen ze zelfs hun naam aan kleding- en schoenenmerken die van het 'sterke' imago van Caterpillar willen meeprofiteren. Wat we dus dringend moeten doen is dat imago beschadigen in de ogen van de publieke opinie. De website 'Caterkiller' is alvast goed bezig.

Slotconclusie

Die namiddag in de bus terug is er tijd te over om de voorbije twee dagen te overdenken. Terwijl de glooiende heuvels van Noord-Engeland voorbij glijden en de leegheid van het landschap opvalt bedenk ik hoe alles voortdurend in beweging is. De ontvolking van het platteland, de aangroei van de steden overal ter wereld, mensen die migreren en andere horizonten opzoeken, de happy few doen het uit verveling, voor het overgrote deel van de vluchtelingen is het uit pure noodzaak. Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen uit het zuiden die echt de stap zetten om te migreren dan nog tot de middenklasse behoren. De allerarmsten hebben geen familie in het buitenland die hen geld stuurt, ze hebben nauwelijks nog een overheid die hen helpt. En toch zijn zij eigenlijk de grootste schuldeisers van het Westen. Met op de passiefzijde van de balans (1) een historische schuld van koloniale mogendheden die hun oude kolonies verweesd achterlieten zonder middelen en met een verouderde economie louter gebasseerd op toeleveren van grondstoffen; (2) Een enorme economische schuld, gebasseerd op tientallen jaren leegroof van diezelfde grondstoffen; (3) Sociale schuld door de jarenlange uitbuiting van goedkoop werkvolk (zeg maar slaven arbeid), het wegtrekken van de beste krachten (de zg.braindrain), het opleggen van structurele hervormingsprogramma's die investeren in ontwikkeling onmogelijk maakten en last b.n.l. het op hun plaats houden van dicatoriale régimes die winstgevende contracten verzekerden voor buitenlandse bedrijven; (4) Ecologische schuld, een gegeven waarvan de enorme omvang pas de laatste jaren sporadisch naar boven komt - niet alleen is de uitstoot in het Westen zo groot dat ze de wereldreserves opgebruikt en de effecten van klimaatverandering afwentelt op het zuiden, maar bovendien wordt het zuiden massaal als stortplaats gebruikt door Westerse bedrijven die weigeren te betalen voor een deftige verwerking. Restafval, gevaarlijk chemisch en zelfs nucleair afval, het belandt allemaal in fragiele ecosystemen van het zuiden. Wat tijdens de Tsunami voor de Ethiopische kust naar boven kwam is wellicht het tipje van een onwaarschijnlijke afvalberg.
De wereldleiders zal het allemaal een zorg wezen: het enige dat hen ook maar enigzins zal doen luisteren is publieke druk van hun eigen electoraat. Het is dan ook onze verdomde plicht om die hete adem in hun aasgierenvel te blijven blazen, voor hen wiens stem niet ver genoeg draagt.

Black sun over Genoa

Terwijl vele groepen activisten de stad blijven binnen druppelen, lopen de groene terreinen rond de stad die dienst doen als geimproviseerde campings stilaan vol. In de stad zie je de onvermijdelijk dichtgespijkerde winkeletalages maar het zijn er minder dan pakweg in Florence tijdens het Europees Sociaal Forum van 2002. Op de North Bridge die de vallei overspant tussen de "old town" en de "new town" komt passeer ik een groep Italianen met trommels die op zoek zijn naar slaapgelegenheid. Het is een kleurrijk gezelschap. Van de andere kant komen jonge autochtoonse koppeltjes die hun vrijdagavond gaan doorbrengen in de vele bars aan de overkant. Ze zien er heel verschillend uit maar velen van hen roepen de activisten een warm welkom toe. Opmerkelijk toch.

Op de BBC-nieuwssite is het verhaal te lezen van een twaalfjarige jongen die samen met zijn vrienden geld heeft bijeen gespaard om twee vluchtelingen uit Congo en Zimbabwe mee te laten lopen met de mars zaterdag.

Tijdens de theater workshop "Black Sun over Genoa" zie ik David een traan wegpinken wanneer het politiegeweld in 2001 worden geevoceerd door tientallen acteurs-actievoeders. Terwijl de wolken witte stoom optrekken over de gevallen Carlo Guliano schuiven achter de scene originele beelden van het gebeurde voorbij. Beelden die bij iedereen die er aanwezig was op het netvlies gebrand werden.
In Edinburgh zal het zo'n vaart niet lopen, de politie heeft geen slechte reputatie op dat vlak, al staat de stad voor de grootste demonstratie in zijn geschiedenis.

Bij het krieken van de dag de volgende ochtend. Op de gemeentelijke camping waar een aantal 11.11.11-ers uit het Gentse nog een plekje hebben gevonden. Een tv-camera onder je neus geduwd krijgen als je net uit je tent komt gekropen met de geur van ambachtelijk klaargemaakte koffie als je enige referentiepunt, het bekomt niet iedereen even goed. Het heeft dan ook iets genant, en achteraf blijkt dat het ook niet mag van de organisatie. "Enkel interviews buiten het terrein, met expliciete toestemming van de betrokkene," zo vertelt ons een inderhaast toegelopen medewerker van de lokale press-officer. Ondertussen loopt de vrt cameraploeg tussen de honderden tentjes door om sfeerbeelden te maken... We kunnen de man toch overtuigen om nog snel het gesprekje met de 11.11.11-ers af te maken. Tinne Dons, onze Vapster van Oost-Vlaanderen doet het fantastisch, gezien de omstandigheden. Kort en krachtig. Ik ben trots en iedereen is tevreden. We lopen naar buiten met een enigszins dubbel gevoel maar goed, het is voor de goede zaak. En de vrt-ploeg is alvast erg tevreden. We spreken af voor de mars vanmiddag, in tussentijd gaan zij alvast monteren en doorsturen voor het middagjournaal.

Aan de uitgang van Waverley Station, iets later op de ochtend is het een drukte van belang . Een hele groep in het wit gekleedde actievoerders stapt beslist naar buiten. Hun leeftijd ligt rond de 60. Ze worden gevolgd door een groep jongeren, daarachter wat gezinnen met kinderen enz. Allemaal hebben ze de witte band van Make Poverty History rond het hoofd gebonden. De zon zit goed, de dranghekkens staan klaar, nu op naar de Meadows, het verzamelpunt van de Make Poverty History mars.

Edinburgh, bewogen reis naar de G8-Top

Op een van de drie bussen naar Edinburgh: mensen van ATTAC, Oxfam en 11.11.11, Euromarsen en een aantal individuele activisten. Verder een Nederlander die zich vrijwillig als "legal observer" heeft aangemeld voor tijdens de demostraties. Ook een viertal journalisten: twee van Indymedia, een voor de multiculturele website Kif Kif en dan een radiojournalist van Radio 1.

Edinburgh, vrijdag 1 juli, 17u lokale tijd. Na een reis van maar eventjes 16 uur eindelijk gearriveerd. Reden voor die late aankomst is haast volledig te schrijven op het conto van de Britse controlediensten aan gene zijde van het kanaal. Die vonden het nodig om, voor onze bus de trein onder het kanaal op mocht, niet alleen ieder van ons en al onze bagage grondig door te lichten, maar ook nog eens de halve bus de demonteren op zoek naar gevaarlijk speelgoed. En dat demonteren kan je letterlijk nemen: een team van mannen met fluo jasjes en speciaal uitgeruste koffers ging de dekplaten rond de wielen van de bus te lijf met schroevendraaiers en vezen het hele ding eraf. Onze arme chauffeur bezag het verbazende schouwspel met weinig minder dan knikkende knieen en een weee gevoel in zijn maag. Het was ondertussen 1u25 's nachts en de trein van 1u30 stond op het punt te vertrekken, de vorige hadden we ook al gemist... Niemand op de bus begrijpt er iets van. Fabrice Collignon van het Belgisch Sociaal Forum, organisator van de busreis, wordt even terzijde genomen, hij moet zijn identiteitskaart afgeven. Wanneer hij die terugkrijgt weten we het wel zeker: dat wordt de trein van 3u30. Met andere woorden; bijna vier uur vertraging... Een eerste vette kluif voor onze vrt radio1 journalist Stijn Aelbers die het verhaal opneemt door de mond van Anke Hintjens van Oxfam Wereldwinkels. Het hoofd van de veiligheidsdiensten beweert dat "het oponthoud bedoelt is om ons te helpen, zo worden enorme files van bussen naar Edinburgh vermeden..."
Hoofdschuddend probeert iedereen eindelijk wat te slapen, terwijl we wachten op de volgende trein. Een bijzonder korte nacht wordt dat.

De volgende ochtend houdt iedereen zich onledig met het doorlezen van de bundel papier die David (Dessers, ook van het BSF) en Fabrice ons netjes bezorgd hebben. Daarin info over alles wat staat te gebeuren het komende weekend, de inzet van de G8 enz. Die is groot, want ondanks de reserves die iedereen heeft tegenover het ondemocratische clubje dat de G8 is, het zijn nu eenmaal de verzamelde staatshoofden van de machtigste staten ter wereld. Wat betekent dat ze de sleutel in handen hebben om aan structurele oplossingen te werken voor de armoede in de wereld. En aldus de verwezenlijking van de Millenniumdoelstellingen een stuk dichterbij te brengen. Niets te snel want dit jaar is het vijf jaar geleden dat die doelstellingen werden afgesproken door 189 landen binnen de Verenigde Naties. In september houdt de VN overigens een evaluatie van de resultaten tot nog toe - en dat dreigt, niet erg verbazend, een heel mager beestje te worden. Waar waren we: de G8 dus. Een soort informele wereldregering die de facto enkel de belangen verdedigt van de rijksten die in de rijkste landen leven.
Wat dan te denken van het huidige voorstel van schuldverlichting zoals dat met veel bombarie werd aangekondigd? Er volgt een discussie op de bus:
- van alle armste landen vallen er 24 uit de boot, slechts 18 landen komen in aanmerking
- Het gaat niet om 100% van de schulden
- In ruil voor de schuldkwijtschelding moeten ze het gewone liberaliseringsprogramma volgen zoals het IMF dat al jaren oplegt (wat maakt dat er een vogel voor de kat zijn voor de machtige multinationals uit het noorden)
- Een van de voorwaarden voor het verkrijgen van de kwijtschelding is "goed bestuur," een begrip dat nogal voor interpretatie vatbaar is.
Allemaal serieuze adders onder de mooie pelouse van het golfterrein in Gleneagles, waar de wereldleiders volgende week samenkomen. Langs de andere kant, krijgen deze 18 landen ook kwijtschelding van de IMF en Wereldbank schulden, dan is dat toch wel een realisatie. Een resultaat dat volgens David veel te maken heeft met de druk van de mondiale andersglobaliseringsbeweging. We hebben echter alle reden om achterdochtig te blijven, zoals blijkt uit twee nieuwsberichten die Christophe van Indymedia Belgie wist op te vissen.
Zo is volgens George Monbiot, gerenomeerd journalist bij The Guardian, een van de voorwaarden om de schuld in Uganda kwijt te schelden niets meer of minder dan de liberalisering van de watervoorraden... Let wel, niet de watervoorziening maar de voorraden zelf! Om maar te zeggen dat het 11.11.11 campagnethema van 2004 geen slag in het water was.
Een tweede, veelzeggend voorbeeld: volgens Reuters eiste de V.S. het tussen haakjes zetten van de volgende zinsnede in de voorgestelde sneuvelnota van de G8 tekst: "our world is warming" en "we know that the increase in global warming is due in large part to human activity." Door deze tekst tussen haakjes te zetten komt ze in aanmerking voor mogelijke verwijdering.

Genoeg reden om bij ieder van ons een rood lampje te doen branden. De inzet is groot. Politieke wil is een fictie. Politieke wil moet je afdwingen. En met enkele honderdduizenden op straat en honderden campagnes die nu overal ter wereld het licht zien zou dat toch al iets moeten geven. Edinburgh, here we come!

Orthodoxie, fundamentalisme en politiek extremisme zijn niet hetzelfde

(Mail aan VRT Radio redactie over Item in Actueel over dood Yasser Arafat)
Vanmiddag hoor ik tijdens de Actueel uitzending over de dood van Yasser Arafat, jullie reporter in Parijs beschrijven hoe enkele orthodoxe Joden hun sympathie komen betuigen voor Arafat. "Hoewel, orthodox," zegt hij vervolgens, "ze eisen niets minder dan de ontmanteling van Israël." Een vreemde uitspraak is dat, want de orthodoxie van deze Joden is geen politieke kwestie, het is een religieuze keuze. Met andere woorden, het is niet omdat ze een orthodoxe versie van hun religie aanhangen dat ze het eens zijn met het beleid van de staat Israël, of dat ze uberhaupt het bestaansrecht van de staat Israël erkennen. Orthodoxe Joden zijn dus ook niet per sé Zionisten, de meeste van hen zijn tevreden met hun leven in de diaspora.Het probleem is dat jullie reporter begrippen zoals orthodoxie, fundamentalisme en politiek extremisme door elkaar haalt. En dat is nefast in deze dagen waarin standpunten verharden en het gevoel overheerst dat de multiculturele samenleving mislukt is.

Toen ik op 23 februari 2004, de dag waarop het Internationaal Gerechtshof zich uitsprak over de Israëlische apartheidsmuur, op de bus stapte naar Den Haag, zaten er twee orthodoxe Joden mee op de bus uit Antwerpen. Tijdens de optocht later die dag sloten ze aan bij hun geestesgenoten die van over de hele wereld naar Den Haag waren gekomen om hun afgrijzen uit te spreken tegen de Israëlische politiek. Ze wezen inderdaad het Zionisme af en wijzen op de inhumane behandeling van het Palestijnse volk door de staat Israël. Je kan een analoog verhaal vertellen over moslims en christenen. Orthodoxe moslims zijn geen fundamentalisten en deze laatsten zijn niet noodzakelijk de extremisten die de aanslagen plegen. In het Midden-Oosten zijn het integendeel vaak orthodoxe moslims die een dam opwerpen tegen de extremisten omdat ze hun religie op een meer geengageerde manier invullen dan de gewone Mohammed in de straat. De laatste tijd worden religie en politiek steeds meer door elkaar gehaald en dat is een gevaarlijke evolutie. Het publiek maakt een amalgaam van al deze begrippen en associeert alle (religieuze) uitingen die afwijken van het gemiddelde als gevaarlijk en extremistisch. Het bevordert bovendien de verheerlijking van dat gemiddelde dat als de norm wordt gepercipieerd en waarin men zich veilig kan terugtrekken. Alles wat afwijkt wordt afgewezen. Het aanvaarden en begrijpen van diversiteit in een complexe samenleving wordt er op die manier niet makkelijker op.

De media heeft een speciale verantwoordelijkheid om begrippen juist te gebruiken en te duiden. Het argument dat jullie enkel maar de feiten weergeven gaat hier niet op. Door feiten te benoemen geef je ze een bepaalde betekenis, door andere feiten dood te zwijgen ontneem je ze betekenis. Bovendien zijn steeds meer verklaringen in de media onderhevig aan de manipulatie van betaalde spindokters die het debat een bepaalde richting uit willen duwen. En die richting is zelden diegene die de samenleving nodig heeft om vooruit te raken. Reden genoeg dus voor wat zorgvuldigheid in de berichtgeving.

ESF Londen: een andere wereld is nodig!

ESF Londen: een andere wereld is nodig!
Een andere kijk op het Forum door Wim Merckx, provinciaal medewerker 11.11.11-BrabantWim Merckx koos voor een alternatieve route door en om het Europees Sociaal Forum heen. Dat organisatoren en deelnemers aan het forum geen homogene groep vormen blijkt ten volle uit dit verslag. Maar dat maakt de Sociale Fora ook meteen zo interessant en inspirerend. De roep naar meer structuur en collectieve stellingnames klikt steeds luider, maar hoe doe je dat in een beweging die zo divers is? Wellicht groeit er binnenkort op het Wereld Sociaal Forum toch stilaan wat consensus over tenminste een aantal grote lijnen waarover iedereen het eens is en komen er toch gezamenlijke verklaringen uit. Ondertussen vinden talrijke campagnes op de fora hun doopvont, versterken thematische netwerken zichzelf met meer stemmen en expertise enz. Maar daarover gaat dit verslag niet. Het gaat veeleer over de zoektocht aan de basis van een nieuwe, gezamenlijke democratische besluitvorming, over de botsing van ideeën waaruit stilaan een andere wereld wordt gekneed.