Australië eindelijk "forward with fairness" - de progressieve omslag

Vorige week zondag 24 november bracht een zeer hoopgevend signaal van downunder: Australië is uit de conservatieve as gestapt. Australiërs hebben eindelijk John Howard, oerconservatief en grote vriend van George Bush, aan de dijk gezet. De nieuwe premier wordt Kevin Rudd, van Labor. Dat is niet minder dan een aardverschuiving voor het continent dat tot nog toe heel xenofoob en niet erg constructief in de wereld stond. Zeker in vergelijking met de progressieve Nieuw Zeelandse buur, ook al was dat verschil wat uitvergroot door de extreme standpunten van Howard.

Deze 'change in leadership' is zeer belangrijk voor het ecologische front. Australië was tot nog toe onafscheidelijk van de USA in hun strijd tegen het Kyotoprotocol. Kevin Rudd voerde een campagne waarin milieu één van zijn centrale punten was. Hij kondigde aan na zijn overwinning snel het Kyotoprotocol te willen ondertekenen. Zijn ticket naar de Bali conferentie in december was naar verluidt al geboekt. Daarmee laten ze de USA als enige land achter dat weigert het Kyotoprotocol goed te keuren. Australië is trouwens dringend toe aan een verandering in beleid en mentaliteit. Met een ecologische voetafdruk van 7,7 (globale ha/per persoon) hebben ze één van meest vervuilende levensstijlen van de wereld. De gigantische uigestrektheid van hun continent waarvan vooral de kuststrook bewoond is en de relatieve leegte van de 'outback' heeft daar veel mee te maken. Toen ik 6 jaar geleden de trein nam van Sydney naar de oostkant, was dat voor mijn oom in Perth al een vreemde beslissing. Als je je in Australië van één stad naar een andere verplaatst, neem je doorgaans het vliegtuig. Treinen en bussen zijn voor armoezaaiers. De villawijk waar mijn oom en tante wonen is één van de vele uitgestrekte verkavelingen buiten Perth. Er wonen doorgaans geen rijke mensen. De gemiddelde levensstijl van een arbeider is die van een groot huis met tuin, 2 badkamers, minstens 2 auto's enz. Iedereen verplaatst zich per auto. De australische levensstijl produceert een gigantische avalberg maar dat zal iedereen worst wezen gezien de schier oneindigheid van het hinterland.

Eén van de plannen van John Howard om de energietekorten aan te pakken was een ambitieus plan om niet minder dan 25 kerncentrales te bouwen over heel het land. Dat geschifte project wordt nu door kevin Rudd in de vuilbak gekieperd. Gelukkig. Eén van zijn medestanders is niemand minder dan Peter Garrett, lead-zanger van Midnight Oil en sinds jaren milieu-activist. Hij was voor Labor schaduw-minister van klimaatverandering, milieu en de kunsten. Een jaar geleden probeerde ik de man nog te strikken voor een telefonisch interview voor Amnesty, tevergeefs wegens te druk bezig.

Ten slotte, Kevin Rudd wil ook de Aussies terugtrekken uit Irak... Rudd wordt een man om te volgen.

Op straat voor solidariteit en klimaat!

http://www.8dec2007.be

Eén op tien Amerikanen uit de VS hebben te weinig eten

Een berichtje van IPS: "Ruim 35 miljoen van de 294 miljoen Amerikanen, dat is ruim één op tien, hadden vorig jaar niet altijd genoeg te eten. Dat is een stijging met bijna 400.000 mensen in vergelijking met 2005, zegt het Amerikaans ministerie van Landbouw."
(Zonder commentaar)

Eenvoudigste milieutip van het jaar

Surf naar de informatiepagina van 1207 en vink aan "ik wil geen telefoongids - 2,5 kg papier - meer ontvangen." Als 90 % van de mensen niet langer een telefoongids op zijn stoep wil, dan is dit 5000 ton papier x 525 kg CO2 of 2.625.000 kg (!) CO2 bespaard.

De site 1207 is de informatiepagina van de firma die deze gids afdrukt. Je kunt alle info ivm telefoonnrs online opvragen of raadplegen.

'Old habits die hard'

Vandermeersch, nu eindelijk echt een marketeer

Wat iedereen die medialand volgt al langer wist is nu officieel: Peter Vandermeersch (VUM-groep) is 'marketeer van het jaar' verkozen door de Stichting Marketing. In eerste instantie verklaarde hij het een vergissing van de jury, een journalist tot marketeer van het jaar verklaren. Uit eerlijke schaamte wellicht. Of eerder: uit strategische overwegingen? Vandermeersch is slim en beseft zelf ook wel dat zijn ambiguï positie 'gefundenes fressen' was voor media-critici allerhande. Nu is de zaak tenminste duidelijk. Zijn verklaringen in Trends geven laat geen twijfel over waar zijn hart ligt: "De muur tussen de redactie en de commerciële mensen die op de lezersmarkt werken, is weg. Ik heb ervoor gezorgd dat zij in het hart van de redactie zitten." Fundamentele vragen over de onafhankelijkheid van nieuwsgaring stelt Peter Vandermeersch zich blijkbaar niet.

Met andere woorden: vandermeersch is een pragmaticus: het journalistieke petje laat toe om, als hem dat uitkomt, publieke standpunten in te nemen of 'nieuws te maken,' bijvoorbeeld in de reeks rond de Islam.

Geen spoor van moderniteit?

Rudi Collier stelt in zijn editoriaal van het De Morgen Magazine van zaterdag 10 november iets merkwaardig. Volgens hem toont Jan Leyers in zijn serie dat er in heel de bereisde regio geen spoor van moderniteit te vinden is. Wat bedoelt hij daar mee? het begint er steeds mee op te lijken dat Jan leyers een soort nieuwe David Livingstone is en dat we leven in pakweg 1896.

Wat bedoelt Collier? Dat er echt geen moderniteit te vinden is in de regio? Of dat jan L. er geen laat zien. Misschien is dat misschien gewoon niet de focus van het programma: het is namelijk tv, beste mijnheer Collier. Of is het eerder sarcastisch bedoeld? We weten het niet. Want hij verklaart zich niet nader, maar in de rest van de tekst wijst niets op die laatste verklaring. Wel toont hij zich erg verbaasd wanneer het gaat over de Design Week in Istanbul.

Zo wordt het vergif elke dag in ons hoofd gegoten. Begrijpt Collier dan niet dat zulke zelfgenoegzame stigmatisering de polarisering en verwijdering enkel doet toenemen?

Kwaliteitsjournalistiek betekent nog steeds: je bronnen nagaan...

Financieel journalist Thierry Debels schrijft een boek. Het is geen roman, maar een "financiële thriller, gebaseerd op echte feiten." Met de ondertitel "Van 100 € in de collectebus van 11.11.11, komt slechts 1€ in het zuiden" joeg hij de hele ngo-sector in de gordijnen en veroorzaakte een kleine mediastorm.

Hoe komt Debels aan zijn bevindingen? Welke zijn zijn bronnen? Heeft hij zijn aantijgingen op voorhand geconfronteerd bij de aangevallen organisaties? Stuk voor stuk vragen die een journalist toch zou moeten stellen als hij zulke straffe beschuldigingen leest. Maar neen. Als een kip zonder kop surfde iedereen mee op de populistische en gratuite aandachtsgolf en bleef men deze Thierry Debels au serieux nemen. Het feit alleen al dat de naam van 11.11.11 in het boek zelf inhoudelijk niet meer voorkomt en dat gisteren nog een journalist van 4FM daarover uit de lucht viel zegt genoeg.

En dan te denken dat de Europese journalistenbonden op maandag 5 november een “Europese actiedag voor kwaliteitsjournalistiek” organiseerden. Dit hele voorval rond het boek van Thierry Debels toont aan dat dit pleidooi ook in eigen land op zijn plaats is. Ik ga niet meer alle weerleggingen van het boek herhalen, die zijn te lezen op de portaalsite van 11.11.11 en op de website van Vredeseilanden. Maar over enkele buitenlandse voorbeelden die Debels aanhaald in zijn boek valt toch nog wat te zeggen. Ik had in de wandelgangen daarover een gesprekje met MO* journaliste Tine Danckaerts. Zij schreef in de laatste MO* nog een diepgravend dossier over de financiering van Islamitische ngo's. In hoofdstuk 8 van het boek gooide Debels een en ander op een hoopje: hij zocht en vond allerhande negatieve meldingen over ngo’s op het internet en gebruikt die zonder verder onderzoek als ‘bewijs’ in zijn algemene stelling dat de hele sector verziekt is – hij vergeet daarbij te vermelden (1) dat het vaak gaat om situaties uit het buitenland en (2) dat het vaak gaat om oudere berichten die naderhand zijn ontkracht. Tine Danckaerts: “Debels verricht in dit hoofdstuk bijzonder suggestief en ongenuanceerd journalistiek werk. Toen Debels dit hoofdstuk schreef, was het duidelijk dat de onderzoeken tegen Interpal (een Britse Islamitische ngo) waren afgesloten. Ter info en voor alle duidelijkheid, intussen loopt -nav. de Panorama-uitzending waar Debels zich op baseert en onder druk van verdachtmakingen (door Amerikaanse nabestaanden van joodse terreurslachtoffers)- een nieuw onderzoek tegen Interpal, door de Charity Commission, weer omwille van vermeende banden met Hamas. Iets wat Debels niet wist op het moment van publicatie. Laat het duidelijk zijn, ik neem aan dat Interpal niet "Hamas-vrij" is, ik heb Interpal niet persoonlijk gesproken maar ga ervan uit dat de organisatie wel degelijk contacten heeft met de organisatie. Maar nogmaals, in een gepolitiseerde context als deze, wanneer je als hulporganisatie operatief bent in Gaza, zijn banden met Hamas niet te vermijden. Ook Pax Christi Nederland heeft al aan tafel gezeten met Hamas-aanhangers. Is dat dan plots een malafide organisatie?"

“Uiteraard is het kwestie dat hulporganisaties zich formeel distantiëren van de politieke standpunten en de militaire vleugel van politieke bewegingen. Maar Gaza is nu eenmaal in handen van Hamas. De vraag is niet òf ze contact hebben met Hamas (het zijn geen politieke, NIET-gouvernementele organisaties die juist voorbij diplomatieke standpunten moeten kunnen bewegen, op een uiteraard bonafide manier), maar hoe ze daarmee omgaan. Een evidente en pertinente vraag die Debels zich niet stelt en dat leidt dus tot gratuite, gemakkelijke beschuldigingen. “

“Ik heb de bewuste BBC-reportage niet gezien, en kan daar dus niet over oordelen. Feit is dat Debels gewoon geen verder onderzoek heeft gedaan, zich blijkbaar niet eens de moeite heeft getroost om de Charity Commision of Interpal zelf te contacteren.”

“Dit is vooral een heel politiek en gevoelig gegeven waar islamitische hulporganisaties mee te maken krijgen, zeker zij die actief zijn in de Palestijnse Gebieden. Deze organisaties worden extra geviseerd op banden met Hamas, omwille van de politieke en diplomatieke gevoeligheid rond de beweging. Maar dat is dus juist het hele punt, Debels walst over dit bijzonder gevoelige en explosieve thema, zonder enige nuance. “

Nog iets waar Tine zich blauw aan ergerde, was de link die Debels legt tussen de zakaat (de derde en dus een belangrijke pijler van de islam) en verdachte financieringen: "Hij citeert daarvoor Willy Claes die een lezing hield over het thema: 'de zakaat en waar die naartoe gaat is een moeilijk te controleren element. Deze religieuze bijdrage gaat naar "zogezegde religieuze en caritatieve organisaties", waarbij men onvermijdelijk ook stoot op organisaties als de muhjadeen, Hamas en Al Qaeda.' Er is inderdaad geen overheidscontrole op kleine organisaties, wat overigens geldt voor de hele Vierde Pijler in België. Er zou misschien wel gezocht moeten worden naar een soort watchdog voor caritatieve organisaties in Vlaanderen, om een zicht te hebben op de geldstromen en waar die naartoe gaan. Maar dat laatste raakt Debels niet eens aan, hij denkt niet constructief mee, geeft alleen maar ongenuanceerde kritiek op het geld dat Belgische moslims geven. Waar zijn overigens de bewijzen dat gewone, Belgische moslims geld geven aan verdachte groeperingen? Dit is alweer een verdachtmaking die alleen maar leidt tot een politieke en gepolariseerde lezing van de islam.”

Jan Leyers versus Sami Zemni

Sami Zemni zet de puntjes op de i in zijn reactie op Jan Leyers in De Morgen. Die laatste beweerde in een interview dat Zemni zou gepleit hebben voor een 'Islamzuil' hier bij ons. Wat hij in ieder geval gezegd heeft is dat de politieke islam zoals we die nu kennen een 'modern' fenomeen is. En dat kan er bij Leyers niet in.
Het verschil is dat Zemni de wetenschappelijke definitie hanteert voor het historisch-filosofische begrip 'moderniteit.' Hij bestudeerde de ontstaansgeschiedenis van de politieke islam en concludeert dat die meer een politieke reactie is uit ontevredenheid met de plaats van de Islamitische hemisfeer in de toenmalige wereld. Jan Leyers zet een aantal uitspraken van mensen die hij op zijn reis ontmoette af tegen de populaire betekenis van wat modern is. Maar het is niet omdat hun discours allesbehalve modern klinkt, dat ze ook geen modern fenomeen kunnen zijn. Ik denk dat het belangrijk is om te onderkennen dat de moderniteit niet alleen het seculaire en rationele vooruitgangsdenken heeft opgeleverd maar ook aberaties als het fascisme en... het fundamentalisme.

Aansluitend: wat me ergert is hoe Jan Leyers nu overal wordt opgevoerd als de grote specialist van de Islamitische wereld. Hij is en blijft presentator van een reisprogramma, dat weliswaar heel verdienstelijk is in zijn genre maar dat geen enkele wetenschappelijke of zelfs journalistieke meerwaarde biedt. Toon Leyers in een panelgesprek rond het thema, als moderator of desnoods als panellid maar zet hem alsjeblief niet als autoriteit in een TerZake studio.

Blok Watch the End

Marc Spruyt houdt er mee op. Hij denkt dat de opgang van het VB gestuit is, het cordon sanitaire zal wellicht nooit meer barsten omdat de druk er niet meer is, zegt hij. Ik volg hem daarin. De rol van Vlaamse zweeppartij is overgenomen door NVA en LDD, hun racistische discours begint zijn appeal te verliezen omdat de 'onfatsoenlijke aanpak' niet werkt en mensen geen spreekbuis meer nodig hebben om hun eigen weerstanden te uiten. En bovendien had het VB geen antwoorden op de grote vragen van de nabije toekomst met als voornaamste: de klimaatwijziging en de noodzaak van radikale maatregelen.

Web 2.0 ook voor klimaat

Het internationaal netwerk voor mondiale rechtvaardigheid lanceerde een nieuwe ruimte voor sociale netwerking rond het klimaatthema. Web 2.0 projecten, zeker als ze een maatschappelijke meerwaarde bieden, kunnen me steeds wel interesseren. Du heb ik mezelf een profieltje aangemaakt bij wijze van test. Zoals alle goede community-websites kan je ervaringen delen, 'vrienden' maken enz. Je kan ook groepen aanmaken.

Uit een interview met één van de stichters op het euforic blog blijkt dat ze ook een ontvangstruimte gemaakt hebben op Second Life.

Ik heb nog geen tijd gehad om mijn profiel te stofferen. Die groene voeten op mijn ecologische voetafdruk zijn wat te optimistisch vrees ik - ik had niet al onze electriciteitsrekeningen bij de hand om een volledige berekening toe te laten. Iets voor later.

Vrede achter de hoek of verloren in een klein hoekje?

Een mail van Jessica Devlieghere uit Rammalah over het 'reuzeconcert voor vrede' dat op stapel staat in Tel Aviv godbetert... en in Jericho. Ik zet hem integraal hieronder omdat ie een goed beeld geeft van het nieuwste spelletje schaduwdansen rond het zg. 'vredesproces.' Lees ook de laatste schrijnende berichten op www.palestinaindemedia.blogspot.com over de wurggreep op Gaza en ook steeds meer op de Westbank.


Beste allemaal,

velen lieten me verstaan dat het al lang stil bleef vanuit Ramallah. ik doe hierbij een nieuwe poging om af en toe mijn indrukken en de wel en weers in deze regio te vertellen.

Jessika


Het lijkt hier wel een groot feest van vredestoenaderingen, Olmert en Abbas regelmatig bij elkaar op de thee, Palestijnse gevangenen die bevrijd worden, en op 18 oktober een reuzeconcert voor 'vrede' tegelijkertijd in Tel Aviv en Jericho. De liefde, het begrip en de vrede kunnen niet op. Een ander kleinere maar ook wel goed getimede illustratie van al die liefde en Israelische gulheid, was de half verdoken vertegenwoordiger van Madonna herself die vorige week bij de cirkusschool en een kleine muziekschool voor kinderen in Ramallah kwam aankloppen om te 'helpen'.

Wat kan daar nu mis mee zijn?

Wel, veel, heel veel zelfs.

Van zodra het woord 'vrede' hier in de mond genomen wordt door leden van Likud (partij van Olmert) en van Shas leden (een extreem rechtse partij die vooral de settlements bevolkt en met miljoenen steunt), wat het geval is met de reuze concerten van One million for Peace [1], mag je best wat achterdochtig worden.

Waarom moet en kan dit alles gebeuren om de wereld te tonen hoe graag we vrede willen, en vallen er wel elke dag Palestijnse doden in Jenin, Nablus, Gaza, (in Augustus '07 werden 45 Palestijnen gedood door het Israelisch leger [2])?, worden er dagelijks gemiddeld 15 Palestijnen gearresteerd door datzelfde leger? wordt de muur niet afgebroken maar elke dag verder voltooid? worden illegale settlement uitbreidingsplannen goedgekeurd door de Israelische Knesset? mensen elke dag uitgescholden en als vuil behandeld aan checkpoints... Echte vrede is juist door toedoen van deze hele 'vredesmaskerade' verder weg dan ooit.

Even inzoomen op die 86 vrijgelaten Palestijnen met alle camera's er op. In Augustus 2007 werden 458 Palestijnen gearresteerd. In September waren het er 421 [3]. Toen waren er geen camera's aanwezig.

29 van de 86 gevangen werden maandag in Gaza verwacht net als in de West Bank. Horden families trokken richting Erez waar ze zouden aankomen. Oude moeders stonden er de hele dag te wachten in de hitte, hun zoon die misschien al 5 jaar vast zit komt vrij. Maar tegen de avond was die zoon er nog niet. Hun vrijlatingen werden nog niet getekend. Terug naar huis, was het dan echt wel waar? Een tweede incident op die maandag. De honderden enthousiaste families en vrienden van de gevangen waren uitgelaten, en wachten aan de ingang van Erez. Heel de wereld wist dat die mensen daar puur en alleen stonden te wachten op hun naasten, en een klein beetje in de roes waren, 1 positief gebeuren voor 29 families tussen de jaren van dood, armoede, opsluiting, uithongering, enzovoort. Maar als men te enthousiast wordt en te kort bij Erez en de muur komt shoten Israelische soldaten los in de menigte naar de benen van de mensen. Dat gaf zelfs een militaire bron in Erez zelf toe. Een jongen van 13 werd gewond afgevoerd op maandag. Een fotograaf van reuters kreeg het zelfde te verduren op dinsdag toen de gevangenen dan eindelijk toch aankwamen in Gaza. Maar Mahmoud Abbas is blij, en kan zijn bevolking tonen hoe goed de Israeli's het met hem voorheeft. Ondertussen onderhandelt hij verder over lucht. En worden alle echte thema's zoals altijd uitgesteld.

Hou jullie verder ook klaar voor de eventuele berichtgeving op 18 oktober van een 'nooit geziene volks mobilisatie voor de vrede in Israel en Palstina'. Die dag treden grote namen als Bryan Adams, Ilham al Madfai op in Jericho en is er een reuze concert event in Tel Aviv. Ze verwachten 200.000 mensen in elke locatie die zich uitten voor vrede en een twee staten oplossing.

In eerste instantie roept dit initiatief op voor vrede. Tientallen pagina's op hun website worden gevuld met lege rethoriek. Niet 1 duidelijke element waarop die vrede dan gebaseerd moet worden. Niets over rechten.

Er wordt een twee statenoplossing vermeldt maar over welke grenzen van die twee staten men het heeft blijft men opnieuw zeer duister. Niet zo belangrijk? Als we maar vrede willen? Wel als niet het hele conflict al 60 jaar net daarover draait, misschien niet.

Verder stellen wij ons hier wel een beetje de vraag hoe ze aan 200.000 palestijnen in jeriucho gaan geraken? Palestijnen van Jeruzalem? Van in Israel? Of van de West Bank? Want van die laatste mogen er bitter weinig naar Jericho, daar hebben ze een permit voor nodig van isarel. Om in hun eigen land naar een andere stad te gaan. Diegenen die we wel zouden geraken, zullen er misschien uitgeput na een lange reis van uren via slalomwegjes en na lang wachten aan Israelische checkpoints opnieuw in hun eigen gebied. Eenmaal daar aangekomen kunnen ze ook niet meer terug, want er is geen transport vanuit Jericho naar Ramallah, nablus, Qalqilya, Jenin, bnethlehem etc ... na 5 uur. Overnachten in een hotel is een dure grap die enkel de piepkleine business elite die het event mee ondersteunt kan betalen. Palestijnen waarvan de helft werkloos is en 80% in armoede leeft zullen weinig geld hebben om het transport tot Jericho en de overnachting te betalen. En al die palestijnen in de West bank zijn niet echt te vinden voor een vredesconcert waar hun rechten met de voeten getreden worden. Nog een detail. De grote Irakese zanger en door vele Palestijnen geadoreerde Ilham Al Madfai, is uitgenodigd en zal er zeker zijn. En dat kan enkel als Israel daar toestemming voor geeft. Vorig jaar werd hij ook uitgenodigd en geprogrammeerd door PAC (Popular Art Centre) voor hun jaarlijks internationaal festival. Toen kreeg hij echter geen toelating van Israel, wat toen als een stevige boodschap gezien werd van Israel aan de bevolking. Zoals een vriend me net mailde die mee het PAC festival organiseerde, something stinks. Ik ben benieuwd welke 200.000 palestijnen er in jericho gaan belanden. En als kers op de taart, vraag ik me af welke boodschap de media de wereld instuurt wanneer er zo weinig komen opdagen? Dat Israelis in Tel Aviv wel vrede willen, maar de Palstijnen niet?

En zo ook de vertegenwoordiger van Madonna herself die vooreerst niet echt veel woorden wou besteden aan wie hij vertegenwoordigde (dat visten we zelf die avond na hun bezoek uit) en een beetje beduusd opkeek toen ik hem op de vraag of palestijnen hier niet blij zouden zijn met charity en financiele steun van Israelische initiatieven of Joodse Amerikanen antwoordde dat Palestijnen geen charity nodig hebben, maar hun rechten. En dat charity dan niet meer nodig zou zijn.

Rechten van de Palestijnse bevolking hebben te maken met het de door de VN resoluties bekrachtte rechten van miljoenen vluchtelingen op terugkeer en op compensatie, met het vrij bewegen van miljoenen in hun eigen land, met Jeruzalem asl hoofdstad van een palestijnse staat, met de afbraak van de muur, met de ontmanteling van alle illegale settlements die nu de hele West Bank domineren, met families en boeren die het recht op hun eigen landbouwgrond niet voor hun ogen zien weggemaaid worden door bulldozers voor de bouw van een apartheidsmuur, rechten en vrede hebben te maken met een dialoog gebaseerd op die rechten, met wederzijds respect en erkenning van die basirechten, niet met love and peace and understanding.

----------------------------------------------------------

[1] http://www.onemillionvoices.org/aboutonevoice/event_jericho.html

[2] Cijfers uit De Reports of the Palestinian Monitoring Group – www.nad-plo.org/ of op de site van www.Btselem.org

onder fatalities

[3] Id.

Waar blijven de sancties?

Het repressie-apparaat is in actie gekomen in Birma. Zo gaat het steeds. Nadat de spectaculaire demonstraties uiteen geslagen zijn heeft het regime een geforceerde rust opgelegd in de straten van Rangoon en andere steden. Er zijn nog steeds geen echte nieuwe sancties afgesproken (waarom moet dat zo lang duren - wacht men tot de toestand weer 'gepacificeerd' is om dan de zaak weer in de vergetelheid te laten wegzakken voor de publieke opinie?).

Ondertussen heeft Amnesty een smsactie voor Birma opgezet. Ook de AVAAZ petitie-machine loopt nog steeds volop. Ze willen een globale advertentiecampagne opzetten om China te dwingen tot actie.

IPS had een interessant gesprek met Soe Myint, de Birmees die begin jaren '90 een vliegtuig kaapte om aandacht te vragen voor Birma. Voor de echte nieuwshongerigen, kan je gaan kijken op www.mizzima.com, een onafhankelijk media-platform van Birmese journalisten dat opereert vanuit het buitenland.

Verkleutering, verschraling en meer

Het is opvallend hoe, na de vernieuwingsoperatie bij Radio 1 begin september, de kritiek weer eens aanzwelt over de berichtgeving op de VRT. En bij uitbreiding de hele media. Er wordt steen en been geklaagd over de 'verkleutering' van de programma's en de verschraling van het nieuwsaanbod. Gisteren was ik op een conferentie van het Vlaams Vredesinstituut. Met als basis het onderzoek dat het instituut bestelde bij M2P, de onderzoeksgroep van Stefan Walgraeve (UA), ging het over "Vrede in Vlaanderen," opinies en engagementen van Vlamingen inzake vrede en geweld. Meer daarover één van de komende dagen. Maar ook hier weer waren weinig mensen te spreken over de media. Zo had voorzitster van het Vlaams Vredesinstituut Nelly Maes het over de "totale afwezigheid" van de Vlaamse media in de Europese instellingen waar nochtans het grootste deel van alle beleidsbeslissingen die ons dagelijks leven bepalen worden genomen.

De maandag ervoor, bij de uitreiking van de Noord-Zuidpersprijs, gooide oud-vrt journalist Guy Poppe een flinke knuppel in het hoenderhok met zijn gelegenheidstoespraak. De man is op pensioen en dat geeft hem de vrijheid om zijn gedacht te zeggen. De sappigste uittreksels zijn te lezen op de portaalsite van 11.11.11 onder de titel "Afrika buiten beeld in de media."

Zelfs de Europese commissaris voor mensenrechten Thomas Hammarberg houdt op zijn website een vurig pleidooi voor diversiteit in de media.

Ondertussen leest Vlaams Minister Bourgeois (o.m. van media) tot twee maal na elkaar tijdens de boven beschreven gelegenheden de triomfantelijke vaststelling voor dat "op het vrt en het vtm journaal resp. één derde en één vierde van de items buitenlands nieuws waren." Hij voegde er wel aan toe dat het enkel een kwantitatieve analyse betrof. Ik vrees dat het allemaal geen zier zal uithalen. Al zou het goed zijn dat ze tenminste op de VRT Siegfried Brakke en zijn companen uit het top-management (waar geen enkele journalist in zetelt) eens desnoods hardhandig zouden bijsturen.

Solidariteitsbetoging met Birma

Wat er al jaren zat aan te komen, is gebeurd. In Birma (door de militaire junta Myanmar gedoopt) is een veer gebroken. Sinds een tiental dagen gaan tienduizenden Birmezen de straat op. De laatste keer dat ze die stap waagden was in 1988. Toen werden de demonstraties genadeloos neergeslagen door het leger. Honderden mensen verdwenen in de gevangenis, velen vluchten het land uit. Toen raakte het nieuws pas dagen later bekend in de buitenwereld. Nu zorgde met name het internet ervoor dat beelden van de gebeurtenissen razendsnel de wereld rondgingen. Onder meer Ko Htike onderhoudt vanuit Londen veel contacten met zijn thuisland - hij gooit alle nieuws en beelden à la minute op zijn weblog. Zaterdag 29 september organiseert het Belgische 'Actions Birmanie' een solidariteitsbetoging op het Vrijheidsplein in Brussel.

Vrouwen de toekomst voor Afrika?

[Reactie op interview met Journaliste Femke van Zeijl over haar boek 'Een nacht in een vijzel' over vrouwen en ontwikkeling in Afrika]

Het zal inderdaad voor een groot stuk van de vrouwen komen, om de eenvoudige reden dat nu reeds een groot stuk van de Afrikaanse samenleving draait op de werkkracht en het uithoudingsvermogen van vrouwen. En toch zou dat niet mogen, zoals Demke van Zeijl zegt, "het is gevaarlijk mannen af te schrijven" en "ze moeten het toch samen doen." Inderdaad. Helaas is de werkloosheid en ontreddering groot: op het platteland krijgen boeren hun producten niet verkocht wegens de scheve handelsverhoudingen op de landbouwmarkt en het gebrek aan steun vanwege hun overheid. Ze verpauperen massaal en trekken naar de sloppenwijken rond de stad waar al helemaal geen werk is.

En terwijl mannen het opgeven en in lethargie verzinken gaan vrouwen altijd door tot ze er bij neervallen. Wellicht omdat ze een grote verantwoordelijkheidszin hebben?

Het is een complex verhaal. Maar oplossingen bestaan nochtans. Ten eerste wordt het hoog tijd dat vrouwen ook de erkenning krijgen voor die cruciale rol in de Afrikaanse samenleving. Waardering moet ook vertaald worden in inspraak, vrouwen moeten een gelijke zeg krijgen in de organisatie van de samenleving. Wanneer mannen en vrouwen samen gaan zetelen in besturen dan is de kans groot dat er betere oplossingen uit de bus komen voor bestaande problemen. En verder moeten ze ook de middelen krijgen die ze nodig hebben om vooruit te kunnen: onder meer een deugdelijk onderwijssysteem en een goede gezondheidszorg.

Investeren in ontwikkeling impliceert dat een land de kans moet krijgen om een beleid te voeren. Het westen en ook opkomende machten zoals China moeten ondertussen dringend stoppen met de economische overrompeling van Afrika. Door het continent te dwingen massaal zijn markten open te gooien voor de machtige economiën op aarde (cfr de EPA's - Economische Partnerschaps Akkoorden van Europa met de ACP landen) vermorzel je elke mogelijkheid tot lokale ontwikkeling. En daarmee ook de kans op werk voor vrouwen én mannen, de kans op een toekomst voor de jonge generaties.
Overigens bewijst Ellen Johnson-Sirleaf in Liberia hoe sterke vrouwen aan de top een dam kunnen opwerpen tegen de economische tsunami die de globalisering en de energiehonger van de grote economische machten met zich meebrengen. Zij slaagde erin een groot mijncontract met Arcelor-Mittal op zes maanden tijd te heronderhandelen waardoor de staat nu aanzienlijk meer deelt in de winst en er dus middelen binnen komen om een beleid te voeren. Ze had ook, zoals zovele van haar mannelijke confraters op het continent, een oogje kunnen dichtknijpen en onder tafel de centen tellen...

Dictator in de making

Bij het lezen van het nieuws uit Palestina van de voorbije zomer moet ik denken aan wat John Dugard, speciale gezant van de Raad voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, in één van zijn rapporten schreef: "nog nooit eerder is een bezet volk zo zwaar aangepakt." De afsluiting van de grenzen van Gaza voor alle binnenkomende goederen begin juli heeft ertoe geleid dat 75% van alle bedrijven hun deuren hebben moeten sluiten. Meer dan 2900 fabrieken lagen stil. Die gaven werk aan ongeveer 30.000 arbeiders. En zo naderen we stilaan de 100% werkloosheid. Ondertussen zien we hoe de aloude strategie om Westers-gezinde dictators volop te steunen onverkort wordt uitgevoerd in de Palestijnse gebieden. Ook al gaat die keuze diametraal in tegen de wil van het volk. Ook al heeft de 'dictator in de making' geen greintje respect voor zijn volk wiens belangen hij zou moeten behartigen. Ook al denkt hij alleen aan de veiligheidsmensen rond zijn eigen persoon en likt hij de hielen van Israel. Ja, Mahmoud Abbas heeft alles wat het Westen vraagt van een Palestijns leider.

Wie dacht dat die verdeel en heers politiek iets van het verleden was, 'think again.' Terwijl het westen de democratische verkiezingsoverwinning van Hamas weigerde te erkennen is Mahmoud Abbas aan een heuse machtsgreep bezig, met goedkeuring van datzelfde westen. Hij en zijn privé-milities worden al maanden van geld en wapens voorzien. Het is paradoxaal maar het enige wat de Gaza vlot binnenraakt zijn wapens voor Abbas zijn milities... De miljarden belastingsgeld die Israël van de Palestijnen steelt worden ondertussen van de Hamas regering onthouden waardoor die zelfs de ambtenaren niet kan uitbetalen.

Als Israël het dan heeft over 'vredesbesprekingen' - daar hebben ze het al jaren over maar ze houden zich aan niets - dan is Abbas de gedroomde gesprekspartner: enkel ja-knikken en achter de schermen steun ontvangen terwijl zijn volk crepeert.

Ludo De Brabander van Vrede schreef begin juni nog een goede opinie "Aan de Palestijnse kwestie hangt een vies Westers geurtje" - Ludo zet daarin het overdonderende feitenmateriaal nog eens op een rijtje. Palestina blijft het grootste schandaal van de internationale politiek.

Ik voeg hier met permissie nog een stukje toe van Robert Fisk (16 juni 2007), als het nog nodig zou zijn maar hij kan het zo goed zeggen:

All over the Middle East, it is the same. We support Hamid Karzai in Afghanistan, even though he keeps warlords and drug barons in his government (and, by the way, we really are sorry about all those innocent Afghan civilians we are killing in our "war on terror" in the wastelands of Helmand province).

We love Hosni Mubarak of Egypt, whose torturers have not yet finished with the Muslim Brotherhood politicians recently arrested outside Cairo, whose presidency received the warm support of Mrs - yes Mrs - George W Bush - and whose succession will almost certainly pass to his son, Gamal.

We adore Muammar Gaddafi, the crazed dictator of Libya whose werewolves have murdered his opponents abroad, whose plot to murder King Abdullah of Saudi Arabia preceded Tony Blair's recent visit to Tripoli - Colonel Gaddafi, it should be remembered, was called a "statesman" by Jack Straw for abandoning his non-existent nuclear ambitions - and whose "democracy" is perfectly acceptable to us because he is on our side in the "war on terror".

Yes, and we love King Abdullah's unconstitutional monarchy in Jordan, and all the princes and emirs of the Gulf, especially those who are paid such vast bribes by our arms companies that even Scotland Yard has to close down its investigations on the orders of our prime minister - and yes, I can indeed see why he doesn't like The Independent's coverage of what he quaintly calls "the Middle East".

If only the Arabs - and the Iranians - would support our kings and shahs and princes whose sons and daughters are educated at Oxford and Harvard, how much easier the "Middle East" would be to control.

For that is what it is about - control - and that is why we hold out, and withdraw, favours from their leaders. Now Gaza belongs to Hamas, what will our own elected leaders do? Will our pontificators in the EU, the UN, Washington and Moscow now have to talk to these wretched, ungrateful people (fear not, for they will not be able to shake hands) or will they have to acknowledge the West Bank version of Palestine (Abbas, the safe pair of hands) while ignoring the elected, militarily successful Hamas in Gaza?

It's easy, of course, to call down a curse on both their houses. But that's what we say about the whole Middle East. If only Bashar al- Assad wasn't President of Syria (heaven knows what the alternative would be) or if the cracked President Mahmoud Ahmedinejad wasn't in control of Iran (even if he doesn't actually know one end of a nuclear missile from the other).

If only Lebanon was a home-grown democracy like our own little back- lawn countries -Belgium, for example, or Luxembourg. But no, those pesky Middle Easterners vote for the wrong people, support the wrong people, love the wrong people, don't behave like us civilised Westerners.

So what will we do? Support the reoccupation of Gaza perhaps?

Certainly we will not criticise Israel. And we shall go on giving our affection to the kings and princes and unlovely presidents of the Middle East until the whole place blows up in our faces and then we shall say - as we are already saying of the Iraqis - that they don't deserve our sacrifice and our love.

How do we deal with a coup d'état by an elected government?

Librarything - je eigen bibliotheek on-line

Tijdens de laatste weken van de voorbije zomer kreeg ik een idee voor een nieuwe 'community-website' over boeken. Op een camping ergens tussen noord-Spanje en thuis zat ik driftig mijn opwellende visioen uit te werken in een notaboekje. Ik sprak er daarna over met een bevriende webdesigner en die was enthousiast... tot we op het net stootten op Librarything - Het bestond al!

Enerzijds spijtig maar anderzijds, nu kon ik meteen beginnen met mijn bibliotheek on-line te zetten. Het zal wel even duren want importeren lukt toch niet voor alle boeken blijkbaar. Wat wel kan is met een klein lezertje je (recente) boeken gewoon inscannen via de barcode. Ik moet ook nog tags en recensies e.d. toevoegen maar dan komt wel. Het is in ieder geval een fantastisch ding voor elke boekenwurm!

"We, the people who are darker than blue" - nieuw werk van Bert Want

[Nieuwe Tentoonstelling 'Congo' van Bert Want]

Welkom op de feestelijke opening van de tentoonstelling “Congo” met nieuw werk van Bert Want. "We, the people who are darker than blue" zou een mooie ondertitel kunnen zijn. Niet alleen als titel van één van de werken maar vooral omdat dit citaat uit “Heart of darkness” van Joseph Conrad perfect aangeeft hoe sterk de mensen van Congo aanwezig zijn in deze tentoonstelling. Met andere woorden, er is veel te vertellen over al dit nieuwe werk van Bert.

Een verre reis maken heeft voor een kunstenaar altijd nog een grotere impact dan voor u en ik. Toen hij, nu meer dan 15 jaar geleden, terugkeerde van India heeft die ervaring een diepe stempel gedrukt op zijn werk. Tot op vandaag komen elementen voor in zijn beeldentaal die rechtstreeks op die ervaring terug te voeren zijn. Ook landen als Thailand en Australië hebben hem beïndrukt, al is dat niet zo sterk als India. Toen ik enkele weken geleden een eerste keer zijn nieuwe werk kon bekijken - het was een beetje een frisse zomeravond en de deuren van het atelier stonden wagenwijd open, het was ook al wat donker behalve onder de lampen van zijn werktafel – toen dacht ik wauw, dit werk is van dezelfde intensiteit als na India. Niet zozeer stilistisch, (Bert zijn etsen hebben vaak de kwaliteit dat ze je naar de keel grijpen) maar qua inhoudelijke betrokkenheid. Ik kom daar straks op terug. In ieder geval, ik keek dus rond in het schemerduister en de tekeningen en schilderijen lagen of stonden overal - er was een vochtige lucht die binnenwaaide. We praatten samen over Congo terwijl Bert één voor één een nieuw werk onder de lampen naar voor haalde. En ik zweer dat ik me even in de lichtcirkel van een kampvuur waande,
op een donkere plek in het tropisch woud terwijl allerlei vreemde figuren op mij afkwamen, figuren die mij iets wilden vertellen maar die een andere taal spraken en tot een andere wereld behoorden.

De werken in deze thematentoonstelling kan je ruwweg opdelen in een vijftal delen. Veruit het omvangrijkste deel is het monumentale waterlijn werk. Dat hangt aan de lange muur. Rode draad is de Congo-stroom. Voor alle duidelijkheid, de werken zijn elk apart te koop. Ten tweede zijn er enkele schilderijen die op zich zelf staan maar die telkens een specifiek thema in verband met Congo uitwerken. Dan zijn er een aantal etsen en oudere werken die om één of andere reden aansluiten bij het thema. Ten vierde is er de 'nostalgische muur' met visuele parafernalia en kleine
maar fijne werkjes van vroeger. Ten vijfde dan zijn er de dagboeken. Dat zijn twee grote werken met de originele (aan)tekeningen van Bert die hij maakte tijdens zijn afvaart van de Congo-stroom. Ze hangen op de zwarte muur.

En wanneer u de werken grondig bekijkt zal u merken wat een impact die reis had op 's mans creatieve brein. Congo is dan ook een land waar je nauwelijks vrijblijvend naar toe kan. Voor een kunstenaar is dat al helemaal onmogelijk.
Tijdens mijn gesprek met Bert kwam het steeds terug: "Het is er onwaarschijnlijk vuil en vies en armoedig - de miserie springt je in het gezicht - maar het is er tegelijkertijd ook o zo schoon." Nu rekent Bert zichzelf niet tot de school van de geëngageerde kunst - hij wil niemand overtuigen. Wat je hier ziet hangen is de hoogstpersoonlijke verwerking van wat hij daar zag, ook al zitten daar een paar serieuze afrekeningen bij.Ja, Bert rekent hier af met een stuk collectief geheugen van ons allemaal. Hij maakt korte metten met een stuk vaderlandse geschiedenis dat niet ons fraaiste is. Om de meest opvallende te noemen: de drie Stanleys met potsierlijke hoed in de Belgische driekleur. Of de zotte koning Leopold met witte baard die hoogrood aangelopen ezelsoren kweekt onder het motto "the destroyer will look silly."

Het blijft toch een moeilijke zaak: wat doe je met al de cliché's, de erfenis van de kolonisatie, de miserie van de mensen enz. Bert is natuurlijk ook maar een mens. Het werk waar die twijfel waarschijnlijk het duidelijkst verbeeldt is hangt op de nostalgische muur. Wat je ziet is een figuur die zijn hoofd ternauwernood boven water houdt. Het is Bert zelf die in een 19e eeuws duikerspak net boven de waterlijn hangt van de Congo stroom. Hij wordt meegesleurd door wat je zijn levenslijn zou kunnen noemen: een zeppelin. Waarvoor staat dan die zeppelin? De menselijke hoop van een kunstenaar tegenover de ondraaglijke lichtheid van het bestaan in een land waar het leven zoveel minder waard is als bij ons? Zijn verbeeldingskracht als reddingsboei? Volgens Bert staat de zeppelin voor een ingesteldheid waarmee hij naar het land kijkt. En zelfs bij dit beeld vol twijfels is er nog het konijn als relativerend element. Zo relativeert de would-be ontdekkingsreiziger zich zelf en alle ontdekkingsreizigers vóór hem. Want al gaat deze tentoonstelling over dat
onbestemde gevoel dat je kan hebben op reis, een gevoel van je in een vreemde wereld te bevinden, in zijn werk stelt Bert Want meteen ook enkele pertinente vragen: voor de mensen die hij ter plaatse ontmoet is hun wereld namelijk helemaal niet vreemd. Of nog: zogenaamde 'ontdekkingen' in deze zin zijn vaak niet veel meer dan zelfgenoegzaamheden.

Toch wil hij geen statements maken. Door zijn fantasiewereld te gebruiken laat hij het land intacter dan door statements te poneren. "Het Congo dat je hier kan zien," zo zegt Bert, "is zijn Congo," niet het werkelijke Congo. Zoals te lezen staat op één van de twee fetishen - dat zijn de 2 beeldjes die onderdeel zijn van het grote waterlijn werk - "I saw a land of milk and honey in your mind." De twee beeldjes staan voor respectievelijk de wijsheid en de reiziger. Eén van de opvallendste werken waarin dit tot uiting komt is "de koning van de Congo" oftewel 'Nzoku.' Die koning is een indrukwekkende olifant tegen de achtergrond van de Congolese wildernis. Het dier is reeds lang uitgestorven in het land. Ze werden allemaal afgeschoten in de vorige eeuw. Toch leeft de olifant voort in de herinnering van de
Congolezen zoals blijkt uit het volgende spreekwoord in het lingala: "de olifant wordt niet moe van zijn slagtanden te dragen." Mooi toch...

Zoals vorig jaar op de laatste tentoonstelling zien we vooral tekeningen en schilderijen. Het is duidelijk: de etser Bert Want wil verbreden. En tekenen is een kunstvorm die hem zoveel meer vrijheid biedt dan etsen. Hij kan zijn gevoel
onmiddellijk uitwerken, het is zoveel sneller en gevoeliger. Bert is een meester in het scheppen van een specifieke atmosfeer. Een sfeer die samenhangt met een heel eigen universum. Hij doet dat door te spelen met perspectief en door figuren en situaties creatief te combineren. Een beetje zoals dat kan op televisie. Op het schilderij le faux pasteur associeert het stille landschap onwillekeurig met "the heart of darkness," voor wie het beroemde boek van Joseph Conrad gelezen heeft. De vraatzuchtige roze vis jaagt de zwarte vissen op. Rechts bovenaan kijkt een Afrikaans beeld je onbewogen in het gezicht. Het is de 'faux pasteur,' een charlatan die hele families om de tuin leidt. Het is ook een beeld dat weergeeft hoe een Afrikaanse stam westerlingen zag.

Iets anders. Hebt u al eens gehoord van de "Smorkin' Labbit?" Het is een Japans figuurtje dat wat weg heeft van een klein konijn in Humphrey Bogaert pose met een sigaret achteloos in de mondhoek. In het land van de rijzende zon heeft het wezentje zich een prominente plaats veroverd in de media. Nu duikt het hier op in verschillende van Bert zijn doeken. Is het de kunstenaar zijn riposterend onderbewustzijn? Vecht het Europese konijn een bittere strijd uit met deze Japanse nieuwkomer? Bert weet het zelf ook niet zo goed als ik hem ernaar vraag. Maar het zou wel eens kunnen dat de 'Smorkin Labbit' carrière aan het maken is als zijn nieuwe logo.

Tenslotte: als u langs het tafeltje passeert schrik dan niet als u vanuit uw ooghoek een vervaarlijk uitziende vis uw richting op ziet bewegen. Mbenga is een zogenaamde pantserpoon, maar is verder volstrekt onschuldig. Alhoewel hij afkomstig is uit Filippijnse wateren is hij Afrikaans geadopteerd (vandaar dus zijn Congolese naam). Zijn militaire onderstel kreeg hij hier in België. Hoe hij uiteindelijk in het bezit is gekomen van Bert, dat is een raadsel dat in oktober 2008 zal onthuld worden tijdens een thematentoonstelling over geanimeerde dieren. Dat wordt een moment om naar uit te kijken!

Een jaar geleden nog maar presenteerde meester-etser Bert ons zijn eerste tekeningen en schilderijen. Ondertussen heeft hij al de nieuwe werken voor deze thematentoonstelling met pen en penseel gemaakt. In oktober 2008 belooft hij
een tentoonstelling geheel gewijd aan geanimeerde dieren zoals Mbenga. Ik denk dat deze hardwerkende kunstenaar voelt dat de jaren '40 naderen voor hem. En gezien de volkswijsheid zegt dat een mens zijn intellectuele toppunt haalt rond zijn 50ste geeft hem dat nog slechts een tiental jaar om de top van zijn kunnen te bereiken... Alhoewel, 'slechts?'Aan dit tempo hebben staat ons nog veel moois te wachten…

Mickey Mouse in Palestina

Kik Kif heeft het onderzoek van Brian Whitaker, journalist bij de Guardian, ingekeken en samengevat. Het Palestijnse meisje dat overal ter wereld werd opgevoerd omdat het schokkende uitspraken zou doen... de vertaling is een product van het Middle East Media Research Institute, afgekort MEMRI. Dat is nog maar eens één van de vele tentakels in het veelkoppig monster dat de zionistische propagandamachine is geworden. En dat niet eens noodzakelijk in een georganiseerde vorm.

Dat je met zulke 'vertalingen' weg kan komen in de mainstream pers is eigenlijk ongelooflijk. Het toont aan hoezeer men bereid is de vooronderstellingen van het instituut klakkeloos over te nemen. Anderzijds toont het aan dat de Zionisten steeds driester worden in het proberen goedpraten van hun favoriete staat.

Islam en democratie – de angst voor het moderne; Fatima Mernissi

Bij het samenstellen van het boekenlijstje voor ons verblijf in Marokko stootte ik op een boek van Fatima Mernissi dat nog ongelezen in mijn bibliotheek stond: Meer dan 15 jaar voor Foaud Laroui en Sami Zemni schreef de Marokkaanse sociologe al een knap boek over de verhouding tussen Islam en democratie. Het was kort na de eerste golfoorlog en de angst voor het Westen kreeg door de oorlog een nieuwe impuls onder de volksmassa's in het midden oosten en de Maghreb. De protesten werden echter heel éénzijdig voorgesteld door de Westerse media. De moslimwereld als monolithisch blok was geboren. Nu, 15 jaar later, is dat beeld alleen maar verergerd en hebben de extremisten ook de armslag gekregen die ze toen enkel nog in theorie hadden.

Ook het verhaal van Joris Luyendijk (“Het zijn net mensen”) wordt hier bevestigd: het verhaal van hoe de Arabische en Maghrebijnse régimes een status-quo handhaven: het handvest van de Verenigde Naties ondertekenen en thuis een dictatuur in stand houden waar onder meer gelijke rechten voor mannen en vrouwen een verre droom blijven. Ze doen dat door de Arabische volksmassa's er voortdurend van te overtuigen dat de Verenigde Naties een oord zijn van schijnheiligheid en manipulatie.

"De Islam is waarschijnlijk de enige monotheïstische godsdienst waarvan het wetenschappelijk onderzoek systematisch wordt ontmoedigd, om niet te zeggen verboden." Volgens Fatima Mernissi is dit omdat "een rationeel ingestelde islam niet in dienst kan gesteld worden door despoten." Daarmee is meteen duidelijk hoezeer de krachtsverhoudingen in de regio leunen op een manipulatie van de samenleving. Alles wordt gemanipuleerd door de machthebbers - een groot deel van de energie en de middelen die het land ter beschikking heeft gaat naar het controleren van de binnenlandse vijand. De taal en de religie zijn de belangrijkste instrumenten om de hoofden en harten van de bevolking op dezelfde lijn te houden. Voor Mernissi zijn de integristen van de moslimpartijen in die zin bondgenoten van de machthebbers die hen vaak heimelijk steunden. Maar ook dat 'bondgenootschap' is de leidende klasse in het gezicht terug ontploft. Door het uitblijven van enig perspectief op deelname aan de macht zijn sommige strekkingen geradicaliseerd en hebben ze gekozen voor het extreme geweld dat we gezien hebben de laatste jaren.

Lees de volledige recensie