VB de ecologische tour op

Gisteren kreeg ik een persbericht van het Vlaams Belang onder ogen en ik geloofde mijn ogen niet. Onder de titel "Vlaams Belang wil lager BTW-tarief voor de bouw van passiefhuizen" gaan Frank Creyelman en Anke Van dermeersch ('begot') helemaal de ecologische tour op. Ze bepleiten in het persbericht een serieuze daling van het geldende BTW tarief voor de bouw van de zg. passiefhuizen. Nog sterker: ze doen een keer niet laatdunkend over een voorstel van Bart Martens (sp.a) om een fiscale bonus te geven voor (ver)nieuwbouw en renovatie. Ze noemen het zelfs "een stap in de goede richting."

En dat voor een partij die tot voor kort het woord ecologisten meestal in één adem uitsprak met "fundamentalisme." Zou het kunnen dat ze de laatste maanden niet genoeg in het nieuws zijn naar hun zin? Dat ze het gevoel krijgen een achterhoedegevecht te leveren? Tijd om onze eieren niet allemaal meer in dezelfde mand te laten liggen, is ongetwijfeld de idee van enkele backbenchers in het parlement die het beu zijn in de schaduw van de top te zitten maar de lef niet hebben om er tegen in te gaan op de aloude thema's.

Of ze hier nu mee de media gaan halen of hun publiek zullen charmeren dat lijkt me nogal onwaarschijnlijk. Voor de pers blijft hun thema hetzelfde, zeker na de recente terugkeer naar een harder programma. Wellicht zal deze schuchtere poging om mee op de ecologische trein te springen hoogstens een 2 regels schampere commentaar opleveren van één of andere commentator zonder inspiratie.

Het Islamitische 'vooroordeel'

[Reactie op "Het gevaar bestaat, soft zijn mag niet" - itv met Dominique Moïsi in Reporter (DeM, zaterdag 17 maart)]

Volgens 'wereldwatcher' Dominique Moïsi zagen moslims in Europese reacties op de oorlog in Libanon hun "vooroordeel" bevestigd dat het Westen altijd Israël steunt. Dat zegt hij in een interview met Tom Vandyck in De Morgen. Dat zogenaamde vooroordeel is nochtans heel terecht. Of heeft hij soms over de flauwe en eeuwig laattijdige oproepen tot gematigdheid vanwege Europa wanneer Israël het weer eens te bont maakt?

Al meer dan 60 jaar schendt Israël alle internationale rechtsregels en legt opeenvolgende VN-resoluties naast zich neer. Bij het ontstaan van Israël werd er door de VN een verdelingsplan opgemaakt, dat wees 47% van het oorspronkelijke Palestina toe aan de Palestijnen. Het Oslo-akkoord (1993) bepaalde dat slechts 22% van de oorspronkelijke 100% voor de Palestijnen mocht overblijven. Het zg. "vrijgevige aanbod" van Barak beloofde 80% van deze 22% aan de Palestijnen. Sharon zijn "vredesplan" in 2000: "we geven jullie 42% van de 80% van de 22%¨, en deze 42% blijft onder voortdurende avondklok. De zg. "Road Map" van Bush: als jullie alle verzet tegen de bezetting opgeven (wat wij terrorisme noemen) en jullie vluchtelingen geven al hun aanspraken op terugkeer op; als jullie alleen leiders kiezen die wij acceptabel noemen; als jullie alle verzetsstrijders opsluiten; als jullie enkel rijden op de wegen die Olmert voor jullie overlaat; als jullie akkoord gaan met de bouw van de muur; als jullie Jeruzalem opgeven als hoofdstad; als jullie ermee akkoord gaan jullie kinderen alleen boeken en lessen te geven die gekeurd zijn door Israël; als jullie niet meer dan 3 kinderen per familie krijgen; als jullie stoppen met klagen over de nieuwe wet die Israëlische Arabieren verbied te huwen met Palestijnse Arabieren; als jullie met al deze voorwaarden deemoedig instemmen, dan zal Bush overwegen druk te zetten op Olmert om de 42% van de 80% van de 22% van de 100% land die oorspronkelijk van jullie was toe te staan.

De Verenigde Staten gebruikt systematisch haar veto in de Veiligheidsraad wanneer er een veroordeling van Israël dreigt gestemd te worden. En Europa? Dat is huilen met de pet op, of liever: eerst de zaken, dan de principes. Eén voorbeeld: het associatie-akkoord. Sinds juni 2000 geeft dit akkoord Israël gunstige handelsvoorwaarden voor Europa. In de bepalingen van het akkoord staat onder meer dat goederen uit de bezette gebieden niet in aanmerking komen voor preferentiële invoer. Israël schendt systematisch de territorialiteitsregel en staat erop de nederzettingen in de bezette gebieden te behandelen alsof ze onder het territoriale bereik van het akkoord met de EG vallen. De Israëlische regering heeft reeds toegegeven dat routinematig oorsprongscertificaten worden verstrekt voor goederen uit de nederzettingen. Ze beweert dat Israël daarmee het Associatieakkoord niet overtreedt; aangezien "de nederzettingen een deel van Israël zijn."
Deze expliciete schending laat Europa gewoon begaan. Nochtans zou het opzeggen van het akkoord, wegens niet nakomen van de bepalingen, een perfect legitiem middel zijn om Israël te dwingen haar bezettingspolitiek te veranderen.

Vooroordeel? Welk vooroordeel?

De UVRM zijn onnavolgbaar

[Reactie op commentaar op mijn Indymedia post over Amnesty's koerswijziging]

Beste Marc-Antoon,

Ten eerste: de UVRM zijn van een onnavolgbare schoonheid. En ik schrijf dat zonder een zweem van cynisme of twijfel. Ze zijn de geschreven hoop van de mensheid en wat mij betreft zonder enige twijfel de belangrijkste tekst ooit geschreven in de geschiedenis van onze soort. Klinkt dat overdreven? Lees ze er zelf even op na op de site van Vormen: http://www.vormen.org/informatie/documenten.htm

Het feit dat Amnesty zich tot voor kort enkel met politieke en burgerlijke rechten bezig hield was een pragmatische keuze. Je moet als actiegroep nu eenmaal keuzes maken. Bovendien was de wereld niet klaar voor de ESC-rechten, bij het ontstaan van de mensenrechtenbeweging. De tekst bestond dan wel, ik vermoed dat weinigen echt de draagwijdte ervan beseften. Dat maakt het des te merkwaardiger dat de UVRM toen door haast de voltallige algemene vergadering van de Verenigde Naties werden ondertekend. Veel had wellicht te maken met het moment, kort na de oorlog.

Ik voeg hieronder nog eens Artikel 25 toe, ter illustratie:
1. Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder begrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte,invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.
2. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten.

Kennis versus informatie, de rol van verhalen.

[Reactie op interview met cultuurfilosoof Ad Verbrugghe in De Morgen van 14 maart 2007]

"Kennis is niet belangrijk. Je kunt tegenwoordig alles opzoeken." Dat zei De Morgen journaliste Kim Herbots tegen cultuurfilosoof Ad Verbrugghe. Ik vindt dat een uitermate choquerende uitspraak die hopelijk sarcastisch bedoeld was. Gelukkig had Verbrugghe een goed antwoord klaar: "kennis mag je niet verwarren met informatie" en "zonder gedegen kennis van de context ben je niets met informatie."Helaas wordt in het hele éénzijdige debat over 'kennis tegenover vaardigheden' iets heel fundamenteels over het hoofd gezien. En dat is het feit dat een mens essentieel functioneert op verhalen: zijn sociaal functioneren is erin ingebed, hij haalt er zijn hoogstpersoonlijke zingeving uit, verhalen vormen de houvast waaraan de menselijke psyche zich vast klampt. Hoe rijker en complexer die verhalen zijn, hoe meer mogelijkheden de mens heeft om andere verhalen als dusdanig te herkennen, aan te voelen, eruit te leren en vooral: respect te tonen voor die andere verhalen.

Van kindsaf groeit elk mens op met verhalen van de mensen die hem of haar voor waren. Wat in het begin spontaan gebeurt via ouders en familiekring gaat zeer snel over in een gestructureerde vorm van kennisoverdracht. Die kennis voorstellen als losse blokjes in een trommeldoos geeft blijk van een totaal gebrek aan inzicht in het functioneren van de menselijke psyche. Al hebben de grote religieuze verhalen van weleer hun glans verloren, het proces van structurele kennisverwerving is niet veranderd.

Er zijn wetenschappelijke proeven geweest die hebben vastgesteld hoe de verwerving van kennis in ons brein zorgt voor nieuwe zenuwverbindingen, wat een grotere hersenactiviteit toelaat. Met andere woorden, we worden er slimmer van. Er is slechts één eenvoudige maar logische voorwaarde: je moet iets kunnen met die kennis: wat ben ik met de observatie dat er paaslelies bloeien in februari als ik niet weet wat paaslelies zijn? Verhalen dat zijn referentiekaders en die zijn essentieel om de wereld om ons heen te begrijpen.

Door laatdunkend te doen over kennisverwerving ontzeg je mensen bovendien één van de grootste 'kleine' vreugdes in het leven: die kleine 'aha-erlebnis' die je ervaart wanneer een puzzelstukje op zijn plaats valt. Eén klein stukje kennis dat zijn weg heeft gevonden naar de grote verhalenbank in je hoofd.

De beweging voor een andere globalisering krijgt er een belangrijke steunpilaar bij

Amnesty International staat voor een grote uitdaging. De grootste mensenrechtenbeweging ter wereld heeft recent beslist haar oude 'mandaat' uit te breiden. De traditionele focus op burgerlijke en politieke rechten blijft, maar nu komen daar de 'Economische, Sociale en Culturele rechten' bij. Tijdens een interview met voorzitster Eva Brems van Amnesty Vlaanderen bleek dat de gevolgen van deze - in mensenrechtenkringen lang aangekondigde - beleidswijziging niet min zijn. Ten eerste voor de supertanker Amnesty zelf, ze zullen immers verplicht zijn hun tien miljoen vrijwilligers wereldwijd klaar te stomen en te vormen voor de nieuwe opdracht. Maar vooral zal dit op termijn een belangrijke versterking betekenen voor de hele andersglobaliseringsbeweging.

Wanneer een organisatie zoals Amnesty zich gaat bezig houden met het armoedeprobleem - het campagnethema van 2008 luidt: "armoede als schending van mensenrechten" - dan heeft dat belangrijke implicaties voor het dominante economische discours. Tot nu toe waren zg. ESC-rechten het domein van een aantal ontwikkelingsorganisaties die het armoedeprobleem definieerden als een schending van mensenrechten. Een arme Afrikaan die verstoken blijft van een degelijke gezondheidszorg, die nergens een deftig onderwijs kan genieten en die bovendien belet wordt in zijn economische ontwikkeling, deze Afrikaan wordt geschonden in zijn basisrechten. Amnesty onderschrijft die stelling nu.

Nog belangrijker echter is het onontkoombare feit dat Amnesty zich zelf nu ook verplicht om standpunt in te nemen over de oorzaken van deze massale schending van mensenrechten. En dan kan je niet anders als het in vraag stellen van de neoliberale hervormingen die in de jaren '90 werden opgedrongen door Wereldbank, IMF en de Westerse donoren. Privatisering en deregulering, het vleugellam maken van de reeds armlastige staat enz. Dergelijke recepten hebben hun failliet bewezen. Een economisch paradijs bouw je nu eenmaal niet op een sociaal kerkhof. (Cynici en mensen die dat beleid van dichtbij hebben gevolgd zeggen overigens niet zonder reden dat het belang van de arme landen nooit een bezorgdheid was. In werkelijkheid ging het om het openbreken van de markten in het zuiden voor Westerse multinationals...)

Ondanks die analyse blijft het 'marktdenken' als paradigma het economisch beleid op internationaal vlak domineren - de Europese en Noord-Amerikaanse delegaties op de besprekingen binnen de wereldhandelsorganisatie blijven koppig hun belangen voorop stellen. Maar stilaan komen ze alleen te staan met hun bekrompen voorstellen. Op termijn zal de koerswijziging van Amnesty, een organisatie met raadgevende bevoegdheid bij de VN, helpen om het armoedeprobleem uit de ideologische sfeer te halen en de analyse van veel groepen uit de andersglobaliseringsbeweging a.h.w. legitimeren.

Armoede kán pragmatisch aangepakt worden met een beleid dat uitgaat van basisrechten van mensen. Landen moeten kunnen gestraft worden als ze de basisrechten van hun bevolking schenden. Maar diezelfde landen moeten ook de middelen krijgen om hun bevolking te voeden, te huisvesten, te laten ontwikkelen enzovoort. Al die zaken volgen uit elkaar. Het erkennen van economisch, sociaal en culturele rechten voor alle mensen op deze wereld is een definitieve stap om onze mondiale beschavingsgraad op te krikken.


Het interview waarvan sprake verscheen in het maart nummer van Amnesty Nieuws, het ledenblad van Amnesty Vlaanderen. De uitgebreide versie daarvan is ook terug te vinden onder http://www.amnesty.be/amnestynieuws

Een toeristische sector, grootste bron van ontwikkeling voor arme landen?

Het Wereld Economisch Forum vindt dat "ontwikkelingslanden het grootste potentieel hebben om een toeristische sector te ontwikkelen." Zo meldde vrijdag 2 maart het alternatieve persbureau IPS. Wat bedoelen ze daarmee? Hebben ze het echt over een nieuwe bron tot ontwikkeling voor de ontwikkelingslanden? Of bedoelen ze eigenlijk gewoon nieuwe markten die klaar liggen om ingepikt te worden door Westerse bedrijven die in de sector actief zijn? Dat is namelijk al jaren de realiteit.

Lees verder op www.mo.be
of volg het thema op http://duurzaamtoerisme.blogspot.com/

Beste Heks

Beste Heks - klinkt wat vreemd, maar ik gebruik slechts de naam die u zelf opgaf - beste "heks" dus,

Ik las uw commentaar op mijn stukje met nogal wat verbazing. Hebt u zich niet vergist van plaats? Volgens mij behoort uw stukje ergens anders. Misschien wel bij het gewraakte Leterme initiatief (zie blog pdw).
In ieder geval, ik heb helemaal niet geschreven dat politiek en religie per definitie los staan van elkaar. Als je het over formele banden hebt dan verschilt de situatie van land tot land. Lees bvb het boek van Sami Zemni die daar onderzoek over heeft gepleegd. Ik heb ook helemaal niet geschreven dat bepaalde domeinen los (moeten) staan van kritische reflexie en dialoog. Ik verheug me net dat de besproken opiniepeiling het tegendeel bewijst. En dat ondanks het discours van de Noord-Amerikaanse neoconservatieven dat door de mainstream media in de VS lang kritiekloos werd overgenomen.

Bij uw commentaar over "bepaalde oud-strijders" waar "progressieven" (waar u mij blijkbaar bij rekent) zouden achteraanlopen breekt helemaal mijn klomp. Wie bedoelt u daar dan wel mee? Heb ik enige verwijzing gemaakt naar Anseele, Chomski, Freire of godbetert, Ernesto Ché Guevarra? Of aan het andere eind van het politieke spectrum: Francis Fukuyama, Oriana Fallaci enz. Neen dus. Nog iets: "sociaal-economische dwangbuis?" Wat is dat - een soort trechter die mij dwingt om alleen in oud-linkse archaïsmen te redeneren? Ik zie geen enkel verband met mijn persoonlijke sociaal-economische positie in de samenleving.

Verder lees ik een opeenstapeling ven bedenkingen, lukraak op elkaar gestapeld, die overigens zeker niet allemaal onzinnig zijn. Een goede raad: neem er één en werk die verder uit, post dan nog eens een commentaar. En noem alsjeblief man en paard.

Tot slot: ja, ik heb Patrick de Witte zijn brief aan leterme gelezen, en ik ben het ermee eens. Maar eens te meer is het me een raadsel hoe zijn bedenkingen, die u vermoedelijk ook deelt, mij tot beter inzicht zouden moeten brengen. Als het zou gaan (en nu begin ik wederom te veronderstellen) over het 'normen en waarden' discours van Leterme dan kan je alleen maar de parallel vaststellen met het neoconservatief project van de VS-regering die voortdurend meer geld steekt in haar militair-industrieel complex en tegelijk de sociale zekerheid afbouwt. Een regering die dat 'beleid' bovendien probeert te legitimeren door te verwijzen naar allerlei externe gevaren. En ja, daarbij komt de zg. 'botsing tussen beschavingen' (cfr. Samuel Huntington) en de stigmatisering van de islam hen goed uit.
Wanneer uit zo'n opiniepeiling blijkt dat mensen daar doorheen zien, beste heks, dan lijkt me dat een verheugende vaststelling. Niet meer of niet minder.

Niet religie maar politiek is oorzaak van spanningen islam-westen

Een peiling van het onderzoeksbureau 'World Public Opinion' heeft uitgewezen dat slechts 29% van de mensen denkt dat religie aan de oorzaak ligt van de spanningen tussen de Westerse wereld en 'de Islam.' Dit wijst erop dat grote delen van de bevolking een grotere mate van gezond verstand aan de dag leggen dan vele van onze politieke leiders of commentatoren in de media. Dat wil zeggen dat de geïnterpeleerden begrijpen dat de Westerse verdeel en heers politiek in het midden-oosten nefast was en nog steeds is. Ze zullen wellicht niet alle diverse strekkingen kennen die een rol spelen in de islamwereld maar ze begrijpen wel dat er een grote vraag naar democratisering leeft onder de volksmassa's en dat hun legitieme vraag een politiek antwoord verwacht.

De vaak hysterische uitlatingen in de media van diverse commentatoren worden misschien wel graag gelezen maar zijn daarom nog niet bepalend voor wat mensen denken. Gelukkig maar. Zou het kunnen dat de grote hoeveelheid aan informatie die vrij beschikbaar is via het internet toch helpt om de kritische zin van mensen aan te scherpen?

Speciaal gezant van de Raad van Europa Dick Marty mag Guantanamo Bay niet binnen

Dick Marty is lid van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa. Hij is o.m. voorzitter van het mensenrechtencomité. Voor de parlementaire vergadering van de Raad onderzoekt hij de geheime aanhoudingen en onwettige overbrengingen (zeg maar ontvoeringen) van aangehoudenen naar Guantanamo Bay, de Amerikaanse basis op Cuba.
In oktober 2006 vroeg hij aan de VS toestemming om de gevangenis te bezoeken samen met de Speciale rapporteur van de VN Manfred Nowak. Deze laatste heeft als exclusief werkterrein marteling. Hun doel was het ondervragen van gevangenen, inclusief diegenen waarvan door president Bush werd toegegeven (september 2006) dat ze eerder werden vastgehouden in geheime gevangenissen in Europa.
"Als ik niet vrij kan spreken met gevangenen - zoals ik begrijp uit het Amerikaanse antwoord - dan is zo'n bezoek nutteloos, zei Marty. "Ik geloof niet in parlementair toerisme op kosten van de belastingbetaler. Ik ben teleurgesteld in deze weigering van de VS maar mijn onderzoek stopt niet..."

Het is onwaarschijnlijk hoe deze anomalie blijft voortduren. De huidige Amerikaanse regering behoudt zich het recht voor om mensen gedurende onbepaalde tijd in een soort vagevuur te dumpen, een illegale vergeetput van ongewenste personen. Geen duidelijke aanklacht, geen enkele vorm van proces, laat staan een procedure waarmee de betrokkenen zich kunnen verdedigen. Al vijf jaar (sinds begin 2002) bestaat deze toestand en daarmee geeft de VS zijn goedkeuring aan vergelijkbare praktijken in minder democratische régimes overal ter wereld.

Voorlopig rapport van Dick Marty, Juni 2006
Resolutie over het onwettig karakter van de gevangenhouding door de VS in Guantánamo Bay

Psyops

Vorige week kregen we de hallucinante cijfers te horen die de Amerikaanse president Bush veil heeft voor zijn militaire plannen. Niet minder dan 619 miljard dollar voor het komende jaar. Toch wil hij het nu reeds gigantische begrotingstekort zien af te bouwen door het geld weg te halen van wie het niet heeft: de armsten. Dat de paranoia en de haast dictatoriale megalomanie van de neoconservatieven geen grenzen kent bleek op 27 januari uit een gelekt dokument van het Pentagon. Daarin gaat het over de Amerikaanse "militaire opportuniteiten die computer netwerken, draadloze netwerken en de moderne media bieden."

Een veelzeggend citaat over het vertrouwen dat de Amerikaanse overheid heeft in haar eigen publieke opinie: "informatie die bedoeld is voor een buitenlands publiek zoals diplomatieke communicatie en 'psyops' (militaire psychologische operaties) wordt meer en meer geconsumeerd door onze eigen bevolking," klinkt het waarschuwend. (..)De 'binnenlandse vijand' (dixit Chomski) moet natuurlijk onder de duim gehouden worden en mag zeker niet ten volle beseffen waar het buitenlands beleid mee bezig is... Dat meldde een BBC correspondent op 27 januari.

Steekvlamjournalistiek

In "De Journalist," het lijfblad van de Vlaamse journalistenbond, gaan ze er de laatste tijd hard tegenaan. De kritiek op de actuele zeden in het journalistieke veld klinkt streng: "in een poging de afhankelijkheid van politieke zuilen af te werpen, wordt een agressieve pseudo-kritische houding aangenomen, die de indruk van neutraliteit moet wekken . Iedereen is gelijke voor de pers! Wij pakken iedereen even hard aan!"En nog: "reljournalistiek is er op gericht virtuele conflicten te creëren." Ik moest spontaan denken aan de mini-rel nadat Walter Pauli Ramsi Nasr had aangepakt i.v.m. de Israëlische stand op de boekenbeurs. Pauli is een typevoorbeeld van die schare aan journalisten annex columnisten die een groot forum krijgen omdat ze de 'kunst' verstaan om keet te schoppen en wind te maken rond hun medium. Waarmee meteen de primaire doelstelling van een hedendaagse krant duidelijk is.

In het nummer van Januari van dit jaar bespreekt Pol Deltour van de journalistenbond de synergieën in de vlaamse media. Een tijdje geleden schreef ik zelf nog een kritisch stukje over de Vum, pardon, nu Corelia-groep waar Peter Vandermeersch nu een soort overkoepelend spelverdeler is voor een hele reeks redacties. Ja, sommige journalisten blijven mordicus het probleem ontkennen. Jaak Smeets, de directeur-uitgever van De Persgroep (Het Laatste Nieuws, De Morgen, Dag Allemaal e.a.) zegt dat hij niet gelooft in één grote eenheidsworst. Goed, maar ondertussen neemt De Morgen zijn sportnieuws over van HLN en zijn financiële nieuws van de Tijd. Mediatycoons hebben er een handje van weg om voortdurend voldongen feiten te creëeren en toch staalhard te ontkennen dat het pluralisme en de kwaliteit van de Vlaamse pers hen worst zal wezen. Tenminste zolang ze elk jaar met confortabele winstcijfers kunnen uitpakken.

De volgende grote speler in de synergie koorts is de VRT. Na de federale parlementsverkiezingen smelten de nieuwsredacties van radio en tv samen tot één grote nieuwsdienst. Benieuwd wat dat gaat geven. Ik vrees dat het er niet makkelijker op wordt om als ngo, vakbond of andere groep uit de civiele maatschappij je nieuws te slijten. Vroeger wisten ze vóór de uitzending bij de tv-redactie niet dat hun collega's op het radionieuws met iets bezig waren en vice versa. Dat had zo zijn voordelen. Nu zal alle nieuws dezelfde (arbitraire) test moeten passeren...

Terug naar het vraagstuk van de kwaliteit. Mark Deweerdt, ex-De Tijd, heeft het over 'steekvlamjournalistiek.' Hij maakte de neergang mee van de krant en gaf er onlangs de brui aan nadat de overnemer besliste om brede en algemene berichtgeving te schrappen uit de krant. Tja, dat is puur het afstemmen van De Tijd op zijn vermeende doelgroep: het is marketingdenken. Wat bij Deweerdt de verzuchting ontlokt: "Is er in Vlaanderen dan echt niet één uitgever meer te vinden die iets verder durft kijken dan zijn mercantiele neus lang is ?"
Uittredend voorzitter van de freelancers Luc Vanheerentals legt de vinger op de wonde: als er één groep is die symptomatisch is voor de malaise in het Vlaamse journalistenwereldje dan zijn het de freelancers. Een naar verluid nog steeds aangroeiende schare onderbetaalde jonge honden die door de uitgevers schaamteloos worden uitgeperst als citroenen. En voor wat? Om ervaring op te doen? Tijd om je in dossiers te verdiepen is er niet. Sparen is er ook niet bij want, zoals Luc bevestigd, hét probleem blijft de correcte verloning en de onwil van de uitgevers om ook maar te overwegen eindelijk aan een standaard aannemingsovereenkomst te werken.

Als de mainstream media zo voort doen dan zijn ze goed op weg te realiseren wat hun commentatoren het meeste vrezen : zichzelf gigantisch irrelevant te maken.

Tendentieuze interviews over nieuwe Palestijnse regering

[Reactie geplaatst op forum van Radio 1]

Wat een tendentieus interview was dat vanochtend over de nieuwe Palestijnse regering! "Palestijnen niet in staat tot zelfbestuur," "brokkelt de steun voor de Palestijnen niet af onder de Vlaamse bevolking" enz. Wim Leyssens van het Actieplatform Palestina hield goed stand maar waarom moet de journalist insinueren alsof het Palestijnse volk al zijn problemen aan zichzelf te wijten heeft?

Het wordt nog gortiger als je dit eerste gesprek vergelijkt met het begrijpende toontje van het daaropvolgende gesprek met Jetteke Van Wijk. "Nu, het is misschien een beetje een perverse redenering, maar die tweespalt bij de Palestijnen was dat geen muziek in de oren van Israël?" Waarop Van Wijk toegeeft dat Israël daar niet rouwig om is. Maar waarom vermeldt mevrouw Van Wijk niet de massale wapenleveringen van Israël aan de veiligheidsdiensten van Abbas en de vele provocaties aan Hamas? Waarom zegt ze niets over het voortdurend terroriseren van de Palestijnse bevolking door Israël? De geluidsbombardementen op Gaza, het afsluiten van de grenzen, het inhouden van eigen belastinggeld van de Palestijnen, het afnemen van Palestijnse grond, de dagelijkse terreur in de bezette gebieden, de vele Palestijnse doden als gevolg daarvan enz. enz.

Waar is de verantwoordelijkheid van de radionieuwsdienst om een juiste voorstelling van zaken te geven? Het is niet de job van een journalist om het toontje en het niveau van een caféconversatie te evoceren.

De actualiteit van de koloniale geschiedenis

[Lezersbrief aan MO* over "'U bent mij vergeten, I presume?" in MO* nr.40]

Antropologe Bambi Ceuppens raakt een gevoelige snaar met haar oproep voor een wetenschappelijke revisie van het Belgische koloniale verleden in Congo. Ik hoop van harte dat haar oproep gehoord wordt. Het is ongehoord hoe dit stuk geschiedenis nog steeds onder de mat wordt geschoven. Het boek van Hochschild mag dan wel eenzijdig zijn, het had tenminste de verdienste dat de heersende omerta rond de koloniale geschiedenis doorbroken werd. Dat wil zeggen dat voor het brede publiek de mythe van de 'beschaving brengende Europeaan' aan het wankelen kon worden gebracht. In de praktijk blijft ons beeld van de Afrikaan echter absoluut achaïsch... Dat heb ik als (ex-)reisbegeleider meermaals moeten vaststellen. De vele conflicten op het continent dragen daar natuurlijk toe bij. Begrijpen wie van deze conflicten profiteert en wat de oorzaken zijn is één ding. Lees de diverse rapporten van mensenrechtenorganisaties en andere bronnen er op na en je hebt al een goed idee van de economische belangen die spelen. Een degelijk en grootschalig historisch onderzoek waar Afrikanen bij betrokken worden is nog wat anders. De resultaten van zo'n onderzoek kunnen ons geschiedenisonderwijs grondig beïnvloeden. Terecht. Want om het racisme uit ons collectief bewustzijn te bannen moeten we dringend 19e eeuwse overtuigingen naar de geschiedenisboekjes verbannen.

Britse joden laten zich niet langer spannen voor kar van het Zionisme

Er beweegt wat in de Joodse Diaspora. Dat is het minste wat je kan zeggen. Na jaren waarin elke joodse dissidente stem onmiddellijk als nestbevuiler en verrader werd gebrandmerkt door de Zionistische lobbies krijgt de tegenbeweging een nieuwe adem. Eergisteren stond in de Independent nog volgend bericht "British Jews break away from 'pro-Israeli' Board of Deputies," over de weigering van een groot deel van de joodse gemeenschap om zich nog langer achter de kar te laten spannen van "zij die beweren die beweren te spreken voor alle Joden." Er komen barsten in de opgedrongen consensus die al jaren elke joodse kritische stem onmiddellijk als nestbevuiler en verrader brandmerkt. Alsof kritiek op het gewelddadige en racistische beleid van de Zionistische staat gelijk staat met 'antisemitisme,' nog steeds één van de belangrijkste nepargumenten van de protagonisten.
Eind 2006 kwam reeds het boek "In de naam van de Thora" van Yakov M. Rabkin uit, een boek dat internationaal nogal wat opschudding veroorzaakt. Voor mij is dit de eerste keer dat ik een boek tegenkom dat de complexe relatie tussen de wildgroei aan betekenissen rond de Joodse geschiedenis op wetenschappelijk verantwoorde wijze en bovendien leesbaar presenteert. Binnen enkele dagen volgt nog een bespreking.
Deze recente heropleving van het antizionisme heeft de 'joodse staat' (een anomalie maar goed het is de realiteit) overigens geheel aan zichzelf te danken. Als je de recentste lezersbrieven van onze productiefste mediawatcher Mario Bergen leest dan weet je het wel: "Geluidsbommen blijven Gaza opschrikken" en "Hamas moet ontwapenen, terwijl Israël bewapent."

NB: Volgens het Groene Boekje schrijf je "Jood" met hoofdletter als het gaat over een lid van het Joodse volk en "jood" met kleine letter als het een aanhanger van het joodse geloof betreft. Die regel heb ik hierboven gevolgd.
NB: Ik geef deze post ook het trefwoord "diaspora" omdat het zo'n interessant gegeven is: het interesseert me te begrijpen wat er gebeurt met mensen die leven buiten een 'culturele staatsverbondenheid.' Natuurlijk gaat het niet alleen over de Joodse diaspora (al heeft die enkele unieke kenmerken) maar evengoed over de Armeense of de Palestijnse.

Het autisme van David Grossman

Vanavond 1 februari ontvangt de Israëlische auteur David Grossman het doctoraat honoris causa van de K.U.Leuven. Lucas Catherine, Wim de Neuter en Ludo De Witte schreven een kritisch stukje "Het autisme van David Grossman, doctor honoris causa van de KUL" op het E-Zine Uitpers.

Het succes van de 'Hasbara,' de Israëlische propagandamachine, is zo groot dat Israël eender wat mag doen van de internationale gemeenschap. Mensen zoals Grossman zijn kinderen van het seculiere Zionistische project, ze vormen met hun milde maar nooit fundamentele kritiek een bevestiging voor de fictie dat Israël een vrije democratie zou zijn waar alle kritiek op het beleid mogelijk is. Als hij zijn verantwoordelijkheid als belangrijk literair schrijver dan niet wil oppakken, dat hij dan gewoon helemaal niets zegt.

Grossman is bij uitstek een kind van het seculiere Zionistische project dat de staat Israël ziet als de vleesgeworden levenslange droom van elke Jood, het 'Jodendom 2.0' als het ware. Hij is helemaal mee met de Zionistische theorie dat de ballingschap in de diaspora een aflopend verhaal is, dat de Joodse religieuze traditie van de Thora een voorbijgestreefde praktijk is en tenslotte dat alle religieuze tradities een beetje 'achterlijk' zijn. Hij vergeet daarbij dat seculiere en modernistische ideologiën, zoals het Zionisme, evengoed hun navolgers een blinddoek voorbinden en hen aan het handje nemen naar een wazige ruimte vol schietijzers en wolfsklemmen. In de praktijk is zulke blinddoek een soort virtuele bril die het verleden herschrijft en de toekomst verdraait. Als je dan het heden wil verklaren helpt maar één ding: de blinddoek afwerpen, hoe groot de druk van je omgeving ook is.

David Grossman is een literair talent. Maar hij heeft niet de moed om zijn blinddoek af te werpen.

Politieke Islam, 9/11 en jihad - Sami Zemni

Dit boek zou prominent moeten figureren in de literatuurlijstjes van iedereen die in dit land met buitenlands beleid bezig is. Diplomaten, adviserende beleidsorganen en politici zelf kunnen er heel wat uit opsteken, vooral als het gaat over de relaties met het midden-oosten. Maar ook de minister van binnenlandse zaken die wel eens 's nachts wakker ligt van zogenaamd 'moslimterrorisme' zou het werk best laten bestellen door zijn kabinetchef. Tenminste als ze bereid zijn verder te kijken dan de heersende consensus die de islam louter bekijkt als de nieuwe vijand bij uitstek en onverenigbaar met democratie. Als populair wetenschappelijk werk is de tekst niet gespeend van wetenschappelijk jargon, wat eigen is aan het genre. Maar de vlotte schrijftrant en de consistente lijn van het vertelde verhaal maakt het boek toch heel leesbaar. De dwingende oproep van de auteur, namelijk om de idee van een 'botsing der beschavingen' naar de papierversnipperaar te verwijzen, wordt er vooral door onderstreept.

Lees verder - Recensies: Politieke Islam, 9/11 en jihad - Sami Zemni

Palestine & Palestinians: uitmuntende reisgids van de ‘Alternative Tourism Group’

Een toeristische gids exclusief over Palestina? Maar Palestina is toch geen land… kan dat dan niet als onderdeel van een gids over Israël? En overigens: “is het daar niet erg gevaarlijk met alleen maar stenen gooiende jongeren?” Dit soort gemeenplaatsen hoor je vaak als dit boek opduikt in een café-conversatie. De reacties tonen aan hoezeer ons gebrek aan kennis over dat Bijbelse land in het nadeel speelt van een volk dat in de internationale media dagelijks het onderspit moet delven. Het kan dan ook moeilijk anders dat de dagelijkse realiteit van dit onderdrukte volk aandacht krijgt in deze reisgids. Maar daarnaast blijkt het historische Palestina ook een zeer mooi land met een enorme weelde aan cultuurhistorisch erfgoed en bovenal een bevolking die je met open armen ontvangt.

Lees verder

Journalisten in de blogosfeer

[Reactie op "Journalisten moeten bloggen of ze verliezen hun baan" op de nieuwe reporter]

Of professionele journalisten nu zelf bloggen of niet, ik denk niet dat hun baan er vanaf hangt. In België hebben de meeste journalisten er uberhaupt geen tijd voor tenzij ze er nog hun schaarse privétijd thuis willen aan besteden maar om zo gepassioneerd te zijn kan je alvast geen gezin hebben. Eer ze van hun werkgever de tijd krijgen om zich eens in wat meer te verdiepen dan de waan van de dag zijn ze al lang vroegtijdig (wegens te duur geworden en belast met te veel ervaring) op straat gezet.

Het klopt dat er af en toe wel eens wat interessants te halen zal zijn in de blogosfeer en dat nieuwspotentieel zal nog wel groeien wanneer meer interessante mensen zich on-line begeven. Maar ook de vraag of het sop de kolen wel waard is wordt steeds prangender. En dan komt er toch steeds weer een bij uitstek journalistieke kwaliteit bij kijken, nl. snel kunnen inschatten wat de waarde is van deze of gene blog, van deze of gene discussie. Wie zijn de mensen die erachter schuilen, hebben ze iets te vertellen, wat is hun eventuele agenda. Gaat het om hun allerindividueelste emoties en schrijven ze bovendien slecht, besteedt er dan geen sylabe meer aan. Er zit veel kaf tussen het koren.

Wil je als journalist toch zelf eens een lijntje uit werpen, doe dan iets anders dan wat je in je dagblad of tijdschrift pleegt te doen. En beleef vooral plezier aan wat je schrijft - de kans dat iemand anders er dan plezier aan beleeft is groter...

De laatste uren van Salvador Puic Antic

Vrijdag zijn we naar "Salvador" gaan kijken. Geen gepastere keuze in het cinema-aanbod deze week na de nieuwjaarsreceptie van Amnesty Vlaanderen. Salvador gaat over de laatste ter dood veroordeelde in Spanje.. slachtoffer van het Franco regime. Het was 1974 - als 7-jarige waren dat voor mij de veilige jaren 70, maar in feite was dit kleine Vlaanderen een soort `hobbitstee` in een wereld vol oorlog en dictatoriaal geweld. De tranen zijn moeilijk te bedwingen als de laatste slopende uren van Salvador Puic Antic traag voorbij kruipen. En het is goed dat die laatste nacht voor zijn moord van staatswege zo extensief in beeld gebracht wordt. Bij mijn weten is dat nog nergens in een film zo gebracht.

Een verblijf in het voorportaal van de dood: je zou het niemand toewensen, wat ze ook op hun kerfstok hebben. En dan te weten dat in de VS nog steeds velen op de beruchte 'death row' wachten op hun geplande ombrenging. Tot voor kort waren daar ook minderjarigen bij, ongeveer een haar geleden had ik nog een gesprek met de moeder van Robert Acuna, de laatste jongere die op death row zat en nipt ontsnapte aan zijn dood.

Salvador werd ter dood gebracht door wurging, een barbaarse praktijk die nog tijdens de inquisitie werd toegepast. Ook die moord wordt in beeld gebracht, en de gène bij de aanwezige generaals wanneer de dood niet onmiddellijk intreedt... Dit heeft de waarde van een document.

De tirannie van het woord

Begin januari. Er ligt een warm deken over ons, de tijd zoemt - maar het geluid wordt verdrongen door de voortrazende mens. Er hangt iets onheilspellends in de lucht, alsof het fin-de-siecle nu pas aanbreekt.
Volgens Will Self zijn mensen als de dood voor twijfel en geven zich daardoor gretig over aan de tirannie van het woord. Daar is iets van. Als je een probleem deugdelijk kan formuleren geeft dat een geruststellend gevoel. Het is tenminste al eens gevat in woorden. Ook al zijn het steeds te weinig woorden en doen de meeste afgeronde redeneringen afbreuk aan de complexiteit van het behandelde onderwerp.

Neem nu het veranderende milieu. Op 4 januari bleek dat ExxonMobil jaren lang bijna 16 miljoen dollar (12 miljoen euro) pompte in 43 lobbygroepen die twijfel moesten zaaien over het broeikasprobleem (zie IPS-bericht). Jarenlang werkte die propagandamachine als een gigantische rookmachine die achter elk bona fide wetenschappelijk rapport een slipspoor van twijfel plakte en de publieke opinie in verwarring bracht. Mensen hadden en hebben steeds woorden nodig om in beweging te komen. Woorden die overtuigen. Woorden die werven. Voor de politieke kaste is het woord vooral dienstbaar aan hun hang naar macht en het tevreden houden van hun electoraat, ze hollen achter de feiten aan en het blijft dus wachten op beweging. Die beweging kan alleen maar komen als de publieke opinie kantelt onder het gewicht van een sterk en overtuigend discours dat éénduidig het gemeenschappelijk belang aantoont van een noodzakelijke gedragswijziging. De malafide industriële lobby is er in geslaagd om de geloofwaardigheid van een zich vormende consensus onder wetenschappers te beschadigen en daarmee dat kantelmoment vele kostbare jaren vooruit te schuiven. Ons collectief historisch geheugen maakt dat we ons ingebakken wantrouwen tegenover grote boodschappen van buiten onze 'peer group' moeilijk nog helder kunnen bekijken. Terwijl het toch zo eenvoudig is: er bestaan immers zulke concrete begrippen als verantwoordelijkheid en het voorzorgprincipe. Om die te begrijpen zijn slechts weinig woorden nodig en al helemaal geen ingewikkelde klimatologische modellen.

Een ander heikel punt: de veranderende rol van de man in onze samenleving. Ondertussen zijn we de illusie voorbij dat er zoiets bestaat als de 'nieuwe man'. Dat is niet meer dan een uit de hand gelopen marketingconcept. Een woord dat aan cafétogen verworden is tot een 'running gag'. Ik schreef er een tijdje terug nog een column over met de titel 'schuld' - een enigzins overtrokken schuldgevoel lijkt het, maar het is wel geschreven naar aanleiding van een echt Amnesty rapport over mishandeling van vrouwen, hier en nu, bij ons. En overigens, in dat rapport vind je vooral uit de hand gelopen symptomen van een alledaags probleem waar haast elk gezin mee worstelt, bewust of onbewust. Als je de zaak enigzins eerlijk benadert en even rondkijkt in je omgeving dan kan je alleen maar tot het trieste besluit komen dat mannen over het algemeen een gedegenereerde moraal vertonen en hun gebrek aan verantwoordelijkheid en hun cynisme op slechts twee manieren kunnen compenseren: door wanhopig achter de feiten aan te blijven hollen of door zo er zo snel mogelijk van weg te lopen. Ook trekken we muren van woorden op die de eenvoudige waarheid aan het oog moet onttrekken. Gelukkig zijn er tegenwoordig boeken zoals dat van Ute Ehrhardt "Vrouwen zijn gewoon beter" die tussen de soep en de patatten het aangeslagen mannelijke ego verexcuseert maar tegelijk helemaal de grond inboort: "ze kunnen gewoon niet beter." De zoete wraak van Eva voor eeuwenlange onderdrukking? Wat mij betreft is het boekje nuttige literatuur voor beide seksen.