Beelden uit het Midden-Oosten: “Het zijn net mensen” van Joris Luyendijk

Dit is een belangrijk boek. Vooral omdat Joris Luyendijk de euvele moed had om de journalistieke praktijk van het correspondentschap in het Midden-Oosten in zijn hemd te zetten. Hij doet dat door zeer eerlijk en open de praktische problemen te beschrijven die hij als correspondent ervoer en de confrontatie met zijn eigen twijfels niet uit de weg te gaan. Hij durft het aan die twijfels tot in zijn uiterste consequenties door te drijven, waarmee hij uiteindelijk de relevantie van zijn job in twijfel trekt én de pertinente vraag opwerpt of een deugdelijke nieuwsgaring wel mogelijk is in het Midden-Oosten. Dit boek veroorzaakt behoorlijk wat deining in Nederland en wellicht zal Luyendijk als ‘nestbevuiler’ niet zo snel nog bij zijn ex-collega’s aan de deur moeten komen. Na vijf jaar hield hij het sowieso voor bekeken. De specifieke invalshoek maakt dat ook Midden-Oosten specialisten dit boek wellicht zullen kunnen waarderen. Ben je als doorsnee consument van het dagelijkse buitenlandnieuws op zoek naar een pepmiddel voor je kritisch vermogen? Dan is dit boek het gedroomde medicijn.

In dit boek beschrijft de auteur zijn ervaringen als nieuwbakken correspondent Midden-Oosten voor de Nederlandse NRC, de Volkskrant, het Radio 1 Journaal en het NOS Journaal. Van hem werd verwacht dat hij de hele regio volgde vanuit Caïro. Een opdracht die hem al snel deed stoten op de grenzen van de media in een land als Egypte. Als er een bomaanslag plaats vind in een buitenwijk van Caïro dan zul je dat sneller vernemen via de Westerse persbureaus dan op de nationale radio. Als journalist kan je wel de gewone Egyptenaar vragen stellen maar je kan niet extrapoleren want er bestaan geen officiële gegevens. Luyendijk’s boude stelling is dat de normale journalistieke praktijk eenvoudigweg niet mogelijk is in een dictatuur. Veel van de tv-correspondenten verworden snel tot “presentatoren ter plaatse.” Dat wil zeggen dat ze vanuit hun redactie worden opgebeld met het nieuws van de dag, wat ze vervolgens samenvatten en herhalen voor de camera met achter hen de skyline van een Arabische stad. De consequenties voor ons beeld van het Midden-Oosten zijn niet min: wat wij te horen of te lezen krijgen is bijna uitsluitend wat de internationale persbureaus interessant vinden om te brengen.

Luyendijk slaat ook al snel aan het analyseren. Hij gaat in op een aantal technische mechanismen die eigen zijn aan tv-verslaggeving en die in het nadeel spelen van elke journalist die het Midden-Oosten conflict diepgaand wil behandelen. Zo beschrijft hij de “wet van de schaar.” Een basismechanisme uit de televisiejournalistiek die de werkelijkheid op tv reduceert tot wat filmbaar is. In het conflict Israël-Palestina weet de superieure Israëlische propagandamachine het medium perfect te manipuleren. Een ander heikel punt in de verslaggeving is het woordgebruik en Luyendijk stelt zichzelf luidop de vraag of onpartijdigheid wel mogelijk is: “Is het Palestijnse geweld het werk van terroristen of verzetstrijders?” of “Israëlische politici die een geweldloze oplossing zoeken zijn ‘duiven,’ hun Palestijnse tegenvoeters ‘gematigd,’ implicerend dat alle Palestijnen fanatiekelingen zijn.” Enz.

De conclusie op het einde van hoofdstuk 9 kan dienen als conclusie voor het hele boek. Hier analyseert Luyendijk de onderhandelingen rond de Oslo akkoorden en de manier waarop de afhandeling ervan in de internationale media kwam: rampzalig voor het Palestijnse kamp. Hij sprak hierover met diverse prominente Palestijnse stemmen van buiten de autoriteiten. Hun conclusie: het falende mediabeleid was een rechtstreeks gevolg van de autoritaire opzet van de Palestijnse Autoriteiten. “Het was allemaal logisch, en ik begreep weer beter waarom Israël en westerse regeringen, alle retoriek ten spijt, graag zakendoen met dictators: één sterke man is eenvoudig te controleren en klem te zetten dan een democratisch gekozen leider. En als zo’n dictator het in een mediaoorlog tegen je opneemt, stuurt hij niet zijn beste mensen het veld in.” En zo is de cirkel rond.

(deze recensie verschijnt in nr. 381 van het tweemaandelijks tijdschrift Vrede - een uitgebreidere versie met extra bedenkingen komt op het Webzine Uit-pers maar het is nu ook al te lezen op mijn recensie-blog)

Op 11 september 2011 de verklaring?

We hebben in de herdenkingsgolf rond de aanslagen op het WTC op 11 september veel kunnen lezen over de zeer diverse samenzweringstheorieen die 'nine-eleven' tot onderwerp hebben, en dan vooral de rol van de Amerikaanse overheid. In die verbale drukte neemt de Amerikaanse prof. David Ray Griffin een aparte plaats in. Hij verzamelde een enorme hoeveelheid informatie rond de gebeurtenissen en laat die voor zichzelf spreken. Uitgeverij Lemniscaat brengt het boek over enkele weken uit in Nederland. En, tamelijk uniek: het volledige boek, inclusief dvd, kan nu al gratis via deze website worden gedownload.
Link: http://www.11september.nu

Wat er ook van zij, als de feiten die in dit boek worden aangehaald juist zijn - en waarom zouden ze niet kloppen als ze door niemand met autoriteit ontkend zijn - dan is er nog maar eens reden genoeg om om je zwaar zorgen te maken over het régime in Washington. Het doorslaggevende argument kan je gewoon niet omheen: waarom is er nog steeds geen onafhankelijke onderzoekscommissie aangesteld om 9-11 te onderzoeken en een verklaring te geven voor alle vragen?

ZOals dat steeds gaat, ooit zal alles uitkomen. Vermoedelijk zal Bush junior zijn tijd nog wel uitzingen in het Witte Huis maar een volgende president zal de zaak toch niet langer kunnen stilhouden. Ik gok op 9/11/2011, als het eerste decennium van het post-9-11 tijdperk voorbij is. Ondertussen zullen er wellicht weer nieuwe fronten in de 'oorlog tegen terreur' geopend zijn, zullen miljarden dollars Amerikaans belastingsgeld vergooid zijn aan wapentuig, zal het aantal burgerdoden overal ter wereld weer de pan uitswingen.

Vernissage “Owl Stretching Time” van Bert Want

[Inleidend woord op vernissage “Owl Stretching Time” van BERT WANT op donderdag 7 september 2006]

Beste vrienden en kunstliefhebbers,

Ik ben vereerd deze tentoonstelling van Bert Want te mogen inleiden. Het is steeds een avontuur om zijn nieuw werk te bekijken.
Velen van u stonden hier bij vorige gelegenheden ook. Samen met mij hebben jullie het werk van Bert Want zien evolueren. Als er één constante is in het verhaal van Bert, dan is het zijn kunst. En dan vooral de constante kwaliteit van zijn werk, dat ondanks de stormen in zijn persoonlijk leven alleen maar beter wordt.

Het eerste dat bekenden met Bert’s werk zal opvallen is dat bij het nieuwe werk weinig etsen zijn. In plaats van de mono- of duochrome lijntekeningen die we van hem kennen blaken de figuren nu van een uitbundige kleurenrijkdom. De tijdelijke afwezigheid van zijn pers dwong Bert om zich te storten op een ander medium: dat van pen en penseel. Wil dat zeggen dat we nu geen nieuwe etsen meer krijgen te zien van Bert, zo vroeg ik hem? Neen, de meester-graficus kan zijn ding niet zomaar loslaten. Maar, waar tekeningen en schilderijen vroeger slechts voorbereidingen waren voor de etsen, nu zijn ze veel meer dan dat.

Naar eigen zeggen was het een hele verassing voor hem dat zijn wereld zich ook op deze wijze laat manifesteren. Meer nog: zoals jullie straks zelf kunnen vaststellen nam de expressiviteit een hoge vlucht in zijn werk. Want hoe mooi het ambacht van de etser ook is, er moeten regels gevolgd worden. Je hangt vast aan materialen en zuurtijden en drukprocessen. Op papier of canvas ben je veel meer baas van wat je maakt. Tweede belangrijk verschil: bij etsen is kleur een ondersteunend element. Bij schilderijen wordt kleur veel belangrijker dan de zwarte lijn. En dat zie je onmiddellijk in zijn werk. Maar vergis je niet: het zijn geen schilderijen in de gewone zin van het woord. De figuratieve lijnenrijkdom is gebleven. Bert Want schildert dan ook als een etser: hij tekent met verf. Met piepkleine penseeltjes bouwt hij lijntje per lijntje zijn werk op. Die techniek, dames en heren, is heel bijzonder.

***

Enkele jaren geleden bij een vorige vernissage gewijd aan Bert’s werk heb ik het al eens gehad over geschiedenis als één van de bepalende invloeden in zijn werk. Dat is niet veranderd. De figuren die in zijn werken de hoofdrol spelen zijn nog steeds geïnspireerd op historische personages. Zo bijvoorbeeld Gordon, de eertijds beroemde Britse gouverneur van Soedan. Hij komt verschillende malen terug in Bert zijn werk, onder verschillende gedaantes. Op “Gordon of Kartoum” lijkt hij sterk op een tragisch kijkende oude jachthond. Of zoals de hoofdfiguur uit “the lady with the koreander.” Daar moet iets mee zijn. Iedereen die Bert persoonlijk kent weet dat hij een diepgeworteld afgrijzen heeft voor het kruid in kwestie (koreander). Afgezien daarvan heeft de figuur een reuzesnor en een monocle, wat voor een dame van stand eerder vreemd is. Laat u bovendien niet vangen door het formeel uitziende Chinese tekstballonnetje. Wat ze zegt is: “oude konijnen die nog geen seks hebben gehad.” Deze twijfelachtige vaststelling schijnt bedacht te zijn door een dichteres-vluchtelinge die haar zorgen wegschilderde in het beoefenen van de hoge kunst der kalligrafie. Het was op een zomerkamp voor asielzoekers dat dit werk ontstond. Bert is er gaan koken als vrijwilliger. Ah, vandaar de koreander! Inderdaad. Onder het tekstballonnetje schreven andere asielzoekers “ik houd van u,” respectievelijk in het Chinees, Arabisch, Afghaans en Thaïs.

Tekst, er zijn nauwelijks werken te vinden zonder. Maar beste mensen, voor u zich afvraagt wat al die teksten betekenen en de kunstenaar met vragen overstelpt, tekst is een vormelijk onderdeel in Bert’s werk. Het gaat hem niet om de betekenis. Wat niet wegneemt dat de tekst als element in de compositie wel iets uitdrukt… In de figuratieve sprookjeswereld die Bert schept tracht hij je steeds weer mee te slepen in een verhaal. Een verhaal dat uitdrukking krijgt in een situatieschets, waar allerlei zaken samenkomen, die op één of andere manier een historisch beeld oproepen. De hoofdpersonages zijn meestal dieren, kleine knaagdieren en insecten, die hij prominent op de voorgrond plaatst. Vertegenwoordigers van wat je het woekerende leven zou kunnen noemen, die je trots maar door de plotse aandacht ook ietwat onwennig aankijken.

Bert gaat graag op reis. Zijn doeken en etsen laten zich lezen als het logboek van een imaginaire 18e eeuwse ontdekkingsreis. Een logboek vol geheimzinnige aantekeningen en humoristische kanttekeningen. Net zoals voor een roman zoekt hij elementen die om één of andere reden een rol kunnen spelen in het verhaal dat hij wil vertellen. Vaak neemt dat verhaal absurde wendingen maar de tentoonstelling kreeg niet voor niets de naam “owl stretching time” naar de eerste film van Monty Python.

Beste kunstliefhebbers, kijk uw ogen uit vanavond, en als u een uniek stuk kunst in huis wil halen, aarzel niet uw kans te wagen. Voor Bert: ik hoop nog veel vernissages van jou te zien.
Ik dank u.

Gratis nieuwsbrief van MO* en IPS

Het mondiaal magazine MO* en IPS Vlaanderen starten binnenkort een nieuwe mondiale nieuwssite. Ze hebben nu reeds een gratis nieuwsbrief waarop je kan inschrijven. Je kan kiezen tussen 4 thema's: milieu, ontwikkeling, globalisering en wereldscan. Met dit laatste E-Zine krijg je onderbelicht wereldnieuws, politieke hotspots of belangrijke evoluties in vergeten conflicten.

IPS is de Vlaamse poot van een internationaal nieuwsagentschap dat nieuws brengt uit het zuiden of met een zuiderse invalshoek. Van het buitenland nieuws dat in de Vlaamse kranten verschijnt komen heel wat berichten van IPS.

Owl stretching time in Art Gallery 100

Een detaïl uit het nieuwste werk van Bert Want, dat ik vanavond inleidt op de vernissage in Art Gallery 100 in Antwerpen. Je kan de tentoonstelling "owl stretching time" gaan bekijken tot 10 oktober. Heel erg aanbevolen voor wie hem nog niet kent. Voor de anderen ook natuurlijk. Morgen zet ik de speech op dit blog.

Media-oorlog bereidt invasie Iran voor

Neoconservatieven voeren oorlogsretoriek tegen Iran op (IPS, vandaag). Ongelooflijk maar waar. De media oorlog is volop bezig. De Neocons willen duidelijk het strijdperk in voor George W. Bush president af is binnen enkele jaren. Je kan het allemaal wel weer af doen als complottheoriën zonder grond, maar de recente geschiedenis bewijst dat ze het menen.

Het zijn net mensen

Ben een onwaarschijnlijk boek aan het lezen. Aan begonnen met een kritische ingesteldheid maar met stijgend enthousiasme. "Het zijn net mensen" van Joris Luyendijk. Eind deze week volgt een link naar mijn bespreking voor het magazine van Vrede en het E-Zine van Uitpers.

Herstructurering bij De Persgroep

De persgroep wordt geherstructureerd. Eén van de slachtoffers is De Morgen directeur Wim Coessens. Het gaat vooral over de ondersteunende diensten, zegt Christian Van Thillo in een vraaggesprek in de zaterdagkrant. Natuurlijk gaat het daarover. Logistieke, financiële en marketingdiensten kan je samen voegen. Redacties kan je niet samen voegen, dat gaat in tegen alle wetten van diezelfde marketing. Want dan verliezen ze hun identiteit en meteen hun lezers. Stel je voor: Het Laatste Nieuws en De Morgen samen: gruwel...

Van Thillo is niet gek, neen, en waarschijnlijk heeft hij geen Berlusconi-ambities, al weet je nooit met media-tycoons. Dat hij De Morgen als onafhankelijke titel wil laten, daar twijfel ik niet aan, maar dat wil niet zeggen dat het nieuwe management op termijn niet gaat morrelen aan de redacties en in de nieuwsgaring ook bepaalde zaken wil gaan centraliseren. Denk aan wat er bij de VUM gebeurde: Peter Vandermeersch die overkoepelend hoofdredacteur voor de hele groep werd (lees De teloorgang van de buitenlandredacties). Nu ja, het Laatste Nieuws heeft sowieso geen buitenlandredactie meer en de beste definitie voor wat de grootste Vlaamse tabloid brengt heet nu ook al 'gebroken botten, bloed en sperma.' Maar dat De Morgen af en toe ook een graantje wil meepikken van het aantrekkelijke van dat mechanisme staat eveneens buiten kijf: vooral op de eindredactie bezondigen ze zich al snel aan het plaatsen van uit hun verband gerukte koppen. Of aan het kleven van beladen labels op triviale nieuwsfeitjes (De Morgen maakt 'brandstichting' van onschuldig ongeluk).

Maar goed. Ik lees mijn krant nog steeds graag, zolang die kleine ergernissen niet de overhand halen. Aan de journalisten zal het meestal niet liggen, zolang zij tenminste zelf het nieuws kunnen brengen. Voor hoe lang echter nog?

The Hours

Vanavond nog eens "The Hours" gezien. Sommige films blijven de moeite waard om een tweede maal te bekijken. Afgezien van het horror gevoel dat me nog steeds bekruipt bij Noord-Amerikaanse 'suburbs' uit de jaren '50 van de vorige eeuw en dat onmiddellijk herkenbaar is... afgezien van dit 'madeleine-effect' was me vooral de tragiek van Virginia Woolf en van Richard bijgebleven.

Na het lezen van de bespreking op Digg wil ik die professionele mening zo snel mogelijk vergeten ook al brengt ze me interessante wetenswaardigheden bij zoals de bijkleuring van de scenes uit de drie verhaallijnen. Recenties lees je best op voorhand, nooit naderhand, tenzij voor onbenullige films. Ze kunnen je kijkervaring grondig vergallen, al is het maar door ze te verknippen in een hoop losliggende observaties.

Wat voor een genie moet je zijn om een verhaal te schrijven dat zo goed het menselijk drama weergeeft van twee zo verschillende vrouwen, Laura Brown in 1954 in een Noord-Amerikaanse buitenwijk en Clarissa Vaughan in 2001 in het bij uitstek urbane biotoop van New York City. Twee vrouwen uit totaal verschillende werelden met totaal verschillende levens. Het klopt dat de individuele mannen niet als monsters worden voorgesteld maar dat het leven wordt gedomineerd door een masculiene ordening.
De vraag blijft: hoe die patstelling te doorbreken? Want eerlijk toegegeven, als er iets is wat het vermogen in zich draagt de mens gelukkiger te maken, dan is het de oplossing van het man-vrouw enigma. Daartegenover is de condition humaine en het raadsel van de dood klein bier.

Hoe Israël argeloze toeristen om de tuin leidt

http://www.vakantiebeurs.nl/bestemmingen/land.php?wid=&lid=22
Het onwaarschijnlijke kaartje op jullie site is een sterk staaltje van Israëlische propaganda. Het kaartje is de natte droom van elke doorwinterde Zionist: het toont Isräël als één en ondeelbaar vanaan de Middelandse zee tot aan de Jordaan en van de Golan hoogte in het noorden tot aan de Egyptische grens in het zuiden. Geen sprake van de illegaal bezette Palestijnse gebieden. Bovendien wordt Jeruzalem de "hoofdstad van Israël" genoemd, wat manifest onjuist is (Tel Aviv is de hoofdstad van Israël) en kwetsend voor het Palestijnse volk, dat sowieso elke dag grond wordt ontstolen.
Of hoe Israël de argeloze Nederlandse toerist impakt en zijn eeuwige politiek van voldongen feiten blijft voeren. Het is natuurlijk makkelijk als je grondwet geen specifieke buitengrenzen vermeld, als je al 40 jaar illegale nederzettingen bouwt op bezet gebied en er toch in slaagt de Westerse media er van te overtuigen dat het om een nationaal conflict gaat tussen twee evenwaardige rivaliserende partijen...Volgens de makers van deze website is de informatie mede gebaseerd op informatie van Toeristiek / Reed Business Information bv. Jullie vermelden er nog bij dat "de gegevens zorgvuldig zijn samengesteld," maar dat ze "geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor mogelijke gevolgen die kunnen voortvloeien uit het gebruik van deze gegevens." Is dit nog steeds het Nederlandse oorlogsgeweten dat jullie parten speelt?

politiek correct denken is zoeken naar duurzame oplossingen

Zaterdag in De Morgen schreef Stefaan Debreuck een interessante opinie over politiek correct denken. Zelden heb ik zo'n heldere en toch korte analyse gelezen waarin duidelijk uitkomt hoe reactionaire stemmen het politiek correct denken in het belachelijke trekken. Zozeer dat het een boutade is geworden.
Ze gebruiken de stempel om hun eigen simplistische en populistische voorstellingen goed te praten. Omdat ze zichzelf op de borst kloppen dat ze een no-nonsense aanpak voorstaan: nuance is voor 'losers.' Of nog: "Ik durf de dingen zeggen zoals ze zijn," alsof die krachtige uitspraak meteen ook de garantie is dat de dingen inderdaad ook zo zijn dat ze in één krachtige volzin te vatten zijn, genre "vreemdelingen profiteren van de dop."
Een andere kant van de medaille is dat politiek correct denken vaak gebruikt wordt om problemen niet op te lossen door het debat errond te begraven onder de nuances. Als het zoeken naar duurzame oplossingen echt het doel is van politieke correctheid dan is daadkracht een belangrijke factor.

Het opzet van Israël

Er zijn nog steeds journalisten die durven verder kijken dan de waan van de dag. Journalisten die de moed hebben om verder te gaan in duiding dan de evidenties. Zoals bijvoorbeeld Jacques Gevers van Le Vif L'express die in zijn editoriaal "Le dessein d'Israël" van 7 juli de vraag stelt naar de achterliggende motivatie van Israëls militaire geweld van de laatste dagen en weken.
Terwijl de Vlaamse kranten blijven meesmuilen en in het beste geval opmerken dat het disproportionele geweld van Israël (zo ver zijn ze al!) toch wel contraproductief is. Natuurlijk is het contraproductief. Niet alleen voor het aantal burgerslachtoffers dat de komende dagen onvermijdelijk nog hard zal stijgen als er geen deus ex machina opduikt, bevoorbeeld als George Bush plots een slag van de hamer zou krijgen... Niet alleen voor de slachtoffers dus maar ook voor het 'vredesproces' dat er eigenlijk geen was.
De onderhandelingen tussen Fatah en Hamas hadden net geleid tot een gezamenlijk standpunt en een uitgangspunt voor gesprekken met Israël. Daarin zijn ze dus alvast geslaagd, Olmert en Dan Halutz en de andere oorlogsstokers in Tel Aviv, de nieuwe kans op bilaterale onderhandelingen zijn vakkundig de kop ingedrukt. Want ze willen helemaal geen vrede in Israël. Zoals Jacques Gevers heel juist heeft opgemerkt, Olmert weet ook dat stilaan de grens bereikt is van wat er nog aan land te stelen is van de Palestijnen. De tijd is gekomen om dat wat ze nu hebben te consolideren in hun eigen grondwet, iets dat ze al sinds hun ontstaan in 1948 uitstellen. Vermits ze weten dat de kans nihil is dat ze over de huidige situatie internationaal een consensus erdoor krijgen, te meer gezien de lange lijst van VN-veroordelingen waarop Israël figureert, is hun optie nu "het unilaterale vastleggen van de grenzen." De 8 meter hoge 'veiligheidsmuur' die haast volledig op Palestijnse grondgebied is gebouwd kan nu eindelijk dienen waar die sinds het begin voor bedoeld was nl. de goede stukken grond inlijven bij Israël en het Palestijnse volk als geheel opsluiten in de grootste openluchtgevangenis op aarde.

Ondertekening van het 0110 Charter

Extreem rechts is een etterende zweer in de samenleving. Ze bieden geen oplossingen, misbruiken op een systematische manier alle middelen die ze krijgen van de gemeenschap om haatpropaganda te verspreiden. Hun doel: het verzieken van de samenleving en een klimaat scheppen waarin hun gedachtegoed kan gedijen.
Elk initiatief dat vragen stelt bij die opmars verdient steun. En ieder verantwoordelijk mens kan die steun geven. Reden genoeg om de 0110 concerten toe te juichen!

De teloorgang van de buitenlandredacties

Wat is er aan de hand in medialand? Hoe diep kunnen we wegzakken in provincialisme? Aan de journalisten zal het niet liggen. Bij een belrondje naar de Vlaamse kranten geeft de oogst aan journalistieke klaagzangen een schraal beeld weer. Mijn missie: te weten komen wat de redacties van plan zijn te berichten over de Congolese verkiezingen eind juli. Een belangwekkende gebeurtenis, want het zijn de eerste vrije verkiezingen sinds Patrice Lumumba, in het turbulente jaar 1960 toen het land de band met België doorknipte. Na jaren van oorlog en chaos tracht het land overeind te krabbelen. En hoeveel kranten sturen een journalist naar die gebeurtenis: welgeteld één, misschien twee.

Bij De Standaard gaat Jorn De Cock naar Congo. Jorn is geen Congo-specialist. Hij heeft enkele weken om zich in te werken in de complexe machtsverhoudingen van de overgangsregering en het fragiele vredesproces. Niet dat hij terwijl niet verder werkt voor het nieuws van de dag. De voorbereiding gebeurt tussendoor. Zeker in de zomerperiode is de bezettingsgraad op de redactie sowieso al een probleem. Maar goed, hij gaat tenminste: anderhalve week ter plekke voor een land, 70 maal zo groot als België. Een land ook waar ons land belangrijke historische banden heeft.

Ondertussen is op die andere VUM-telg het Nieuwsblad de recente revival van de 'buitenlandredactie' gestuit. Corry Hancké (vroeger VRT radio) die was binnengehaald om terug een stukje buitenlandse ervaring binnen te brengen verhuist naar buitenland op De Standaard, waarmee de vertrekkende Isa Van Dorsselaer wordt vervangen. Wim Depoortere, de andere buitenland reporter op het Nieuwsblad blijft ('Nu was er nog maar één') maar zijn taak wordt gereduceerd tot eindredacteur voor buitenlands nieuws op het Nieuwsblad. Wat er op neer komt dat hij uit het buitenland nieuws dat De Standaard brengt een selectie maakt en die desgevallend nog aanpast aan de Nieuwsblad stijl. Met andere woorden, nieuws en duiding heeft geen politieke relevantie meer: enkel wat past in de marketing van het product wordt gebracht.
Voor Het Volk geldt zelfs dat argument niet meer: zij nemen gewoon over wat het nieuwsblad brengt. Volgens Joost Loncin is dat "een spijtige evolutie" (spijt doorklinkt in zijn stem). Steeds de minzaamheid zelve, deze integere journalist, die het buitenland regelmatig tot in het editoriaal van zijn krant wist te brengen. Maar buitenland brengen, dat zit er nu niet meer in voor hem.
Peter Vandermeersch is inderdaad een goed manager. Die man begrijpt wat kosten besparen wil zeggen. Op relatief korte tijd sprong hij van hoofdredacteur van De Standaard naar overkoepelend "hoofdredacteur voor de VUM groep." Alsof zoiets kan. Benoem het dan toch meteen 'directeur' of 'manager redacties' of iets dergelijks. Pluriforme berichtgeving is nog nooit gebaat geweest bij het overkoepelend sturen van verschillende redacties die elk hun eigen dynamiek en invalshoek hebben.
Bij De Morgen zal Koen Vidal de Congolese verkiezingen volgen, maar waarschijnlijk van hieruit. Ook bij de tweede 'kwaliteitskrant' die we hebben wordt de buitenlandredactie recht gehouden door een klein aantal mensen die er in slaagden expertise te verwerven in een aantal domeinen. Plannen voor reportages ter plaatse keren echter te vaak onverrichterzake terug van de hoofdredactie, tenzij externe financiering (genre Fonds Pascal Decroos of andere) de zaak een noodzakelijk stootje in de rug geeft.

Bij de Regionale Uitgevers Groep (Gazet van Antwerpen en Belang van Limburg) zal Roger Huisman van het Belang de Congolese verkiezingen van hieruit volgen. Alle goede argumenten en de samenwerking tussen beide kranten ten spijt konden ze de hoofdredactie niet overtuigen om te gaan - spijt genoeg, ook bij hoofd buitenland Robert Capiot. Maar ja, waarom zou je investeren als je evengoed het nieuws van de internationale persagentschappen kan overschrijven, eventueel aangevuld met wat telefonisch commentaar van op het terrein?

De Tijd investeert wel in Congo. Wim van de Velden is net terug van uit land van de Congostroom waar hij stof verzamelde voor enige voorbeschouwingen. Of hij opnieuw gaat tijdens de verkiezingen was nog niet beslist maar men sluit het niet uit. De op haar 'core-business' teruggeplooide zakenkrant heeft begrepen dat de Vlaamse zakenwereld wil weten welke richting het uit gaat in ons voormalige wingewest, nu de kans op stabiliteit nieuwe economische perspectieven opent.

Gelukkig hebben we ook nog de VRT. Zoals steeds sleurt Peter Verlinden er weer wat reportageruimte door bij zijn hoofdredactie. En de radionieuwsdienst stuurt zelfs twee oudgedienden naar de regio: Guy Poppe en Katrien Vanderschoot. Alsof ze de schaarste bij de schrijvende collega's willen opvangen.

En, oh ja, VTM: die weten het nog niet zeker.

Rasmussen loog in Cartoonrellen debat

Er komt vandaag een boek uit in Denemarken dat de rechtse premier Fogh Rasmussen beschuldigd van mediamanipulatie ten tijde van de cartoonrellen. Dat meldde de Morgen gisteren.

Dit werpt weer een beter licht op de zaak. Volgens de auteurs loog Rasmussen over de zg. eisen van diplomaten van moslimlanden: deze zouden helemaal geen gerechtelijke stappen geëist hebben tegen de krant die de cartoons publiceerde. Ook de rol van de verketterde imams is heel anders dan door de opgehitste media werd ingeschat, ze probeerden integendeel om de crises in te perken, aldus bronnen uit nota bene de Deense geheime politie. Volgens de auteurs ligt het probleem bij "de brede acceptatie van een propagandistisch en islamofobisch debat. Kranten plaatsen lange, hatelijke opiniestukken."

Die "brede acceptatie van een islamofobisch debat" is allerminst een uitsluitend Deens fenomeen, al kan het geval Rasmussen wel tellen als waarschuwing voor een rechtse dominantie van het politieke veld. Waarom wordt er op het moment zelf nooit eens wat meer nagedacht vooraleer de haat weer eens de straat doet onderlopen? Laat ons allemaal onze straten hernoemen tot 'Zonder Haat straat.'

Journalisten objectief? Of aan de kant van de rechtvaardigheid.

Weblog Anja Meulenbelt ? Nederlands Sociaal Forum (2): "Journalisten gaan er prat op dat ze objectief zijn, zegt Fisk. Dat betekent bijvoorbeeld dat ze er zorgvuldig voor zorgen dat beide partijen evenveel tijd krijgen in de uitzendingen. Waarom? Waarom staan we niet gewoon aan de kant die het slachtoffer is? Zouden we het tijdens de Tweede Wereldoorlog juist hebben gevonden dat de SS 'equal time' kreeg als de overlevende joden? Moet ik, als ik een aanslag versla op joodse burgers 'equal time' geven aan de daders? Als er ergens een aanval is geweest, geef ik dan 'equal time' aan de terroristen?"
Dit zei Robert Fisk (wie anders) onlangs op het Nederlands sociaal forum. Ik herinner me een discussie in dezelfde lijn met Rudy Vranx tijdens mijn avondcursus. Inderdaad die gedoodverfde 'objectiviteit,' ik wordt er moedeloos van, want het is zo'n dooddoener die de samenleving niet vooruit helpt. Het komt natuurlijk ten goede aan de liberale mainstream waarin de media niet mogen afwijken van het heilige en commercieel veilige Midden. Dat dat Midden de ruggegraat is van een oneindig lange slang, te weten een complex aan heersende politieke krachten die hun eigen agenda volgen, dat kom je via de gewone media nauwelijks te weten. En met het voetvolk aan onderbetaalde en overwerkte jonge reporters is het voor de uitgevers makkelijk om te status-quo te behouden: schrijf gewoon de persberichten over van de politieke hoofdrolspelers, bel een paar protagonisten van verschillende strekkingen, plaats het geheel vooral niet in een breder kader (dat zou overigens te veel werk zijn om de deadline te halen).
Terug naar dat Midden. Zou het voor het overzicht en voor het inzicht bij de nieuwsconsument niet beter zijn als journalisten zich aan de rand van de slang zouden bevinden? Dan zouden lezers en kijkers ook eens zicht krijgen op wie er allemaal onder de slang wordt verpletterd. Of dan zou de richting die de slang aanhoudt duidelijker worden. En bovenal, dan zou de democratische controle op het beleid efficiënter verlopen. Want hier blijft de media in gebreke. Hier neemt ze haar rol onvoldoende op. Kleine, marginale initiatieven en gespecialiseerde pers daargelaten maar dat is allemaal te weinig.
En vooraleer beschuldigd te worden van grote, archaïsch-linkse complot theorieën, daar gaat het dus niet over. Het gaat om een brede stroming die in het algemeen aangestuurd wordt door allerlei belangengroepen. En zoals dat altijd geweest is, de belangen met het meeste economische macht weegt door op het beleid. Het is niet anders dan de beroemde uitspraak dat de wet er vooral is voor de bescherming van de arme en de rechteloze. De rijken hebben de wet niet nodig, zij zullen zichzelf wel beschermen. In die zin is de journalist die de kant van de slachtoffers belicht de logica zelve: hij of zij speelt dan de corrigerende rol. Of nog: om het 'Midden' bij te sturen moet je de stem van de periferie laten horen.

Anorexia Statensis

Wereldwijd worden mensen onwettig opgepakt, ontvoerd, getransporteerd, gevangen gezet of uitgeleverd aan landen waar ze gefolterd of mishandeld worden. Een recent Amnesty rapport onthulde dat de CIA deze praktijken maskeert door veelvuldig gebruik te maken van private luchtvaartmaatschappijen en dekmantelbedrijven. Ondernemingen kunnen tegenwoordig alles leveren: van wapens over militaire training en bijstand tot het nodige kanonnenvlees.

De Verenigde Staten steekt alles wat het daglicht niet mag zien in privé-bedrijven. Ze ontvet zichzelf en de ranzige stukjes stopt ze discreet de geprivatiseerde wolven toe. Haar bewindvoerders willen de staat zogenaamd leniger maken. Problematisch is dat bij privé-operaties de nood aan verantwoording naar de achtergrond verdwijnt. Privatiseren wil ook zeggen: uit de publieke sfeer halen, parlementaire controle vermijden. Anorexia Statensis ligt op de loer, en dat levert situaties op waarbij individuen tussen de mazen van het recht doorvallen en in een vacuüm terecht komen waar ze geen enkele bescherming meer genieten.

Anorexia Statensis

Wereldwijd worden mensen onwettig opgepakt, ontvoerd, getransporteerd, gevangen gezet of uitgeleverd aan landen waar ze gefolterd of mishandeld worden. Een recent Amnesty rapport onthulde dat de CIA deze praktijken maskeert door veelvuldig gebruik te maken van private luchtvaartmaatschappijen en dekmantelbedrijven. Ondernemingen kunnen tegenwoordig alles leveren: van wapens over militaire training en bijstand tot het nodige kanonnenvlees.

De Verenigde Staten steekt alles wat het daglicht niet mag zien in privé-bedrijven. Ze ontvet zichzelf en de ranzige stukjes stopt ze discreet de geprivatiseerde wolven toe. Haar bewindvoerders willen de staat zogenaamd leniger maken. Problematisch is dat bij privé-operaties de nood aan verantwoording naar de achtergrond verdwijnt. Privatiseren wil ook zeggen: uit de publieke sfeer halen, parlementaire controle vermijden. Anorexia Statensis ligt op de loer, en dat levert situaties op waarbij individuen tussen de mazen van het recht doorvallen en in een vacuüm terecht komen waar ze geen enkele bescherming meer genieten.

Een bijeffect is dat de bedrijven waar de bewindslieden preferentiële relaties mee hebben bevoordeeld worden wanneer ze de doorgaans vette opdrachten in de wacht slepen. Ze hebben er tenslotte hard genoeg voor gelobbyd... Het corrumperende karakter van al dit soort contracten is dan weer nefast voor het geloof in de politiek. En daarmee in het scheppen van een internationaal rechtskader dat mensenrechtenschendingen aanklaagt én de macht heeft om de schenders te veroordelen.

Ze willen ons een beeld opdringen van een staat die door het uitbesteden van militaire operaties sneller en efficiënter kan reageren op crisissen. Wel, ik geloof er niet in. Elk mens met een beetje gezond verstand voelt aan wat een linke soep dat is. Wat we nodig hebben is méér internationale samenwerking van sterke staten. Er is geen andere weg. Als we tenminste de publieke ruimte willen beschermen en de democratische controle willen behouden over zulke thema’s als conflictbeheersing en terrorismebestrijding.

(Column verscheen in ledenblad van Amnesty Vlaanderen - zie voor meer artikels en columns over mensenrechten: http://amnestynieuws.blogspot.com)

Ter Zake op batibouw

Donderdagavond 2 maart kondigde Phara De Aguirre een reportage aan over jonge koppels die kasten van huizen neerzetten. Helaas, na het bekijken van de royale omstandigheden die deze jonge mensen, "geen grootverdieners," aldus Phara, zich schijnbaar moeiteloos kunnen veroorloven, kunnen andere jonge koppels zich alleen maar gesterkt voelen om hetzelfde te doen.
Want wat komen we echt te weten? We krijgen het verhaal van een bankbediende en een onderhoudsmechanicien en alle nieuwe snufjes die ze in hun kraaknette, sleutel-op-de-deur villa hebben laten installeren. Met twee auto's voor de deur. Met welke lening ze die levensstijl financieren komen we niet te weten. De hele straat is gebouwd op een terrein dat vroeger landbouwgrond was. Volgens de commentator ging de boer op pensioen en stonden er in geen tijd een hele reeks villa's in aanbouw... Hola, wacht even. En wat met de conversie van landbouwgrond naar villagrond? Kan dat zo maar? Hoe is dat gebeurd? Niemand die ze zich vragen bij stelt. Zijn dit de jaren '80 misschien? Zijn dit nog steeds de jaren waarin ongebreideld werd gebouwd en onze openbare ruimte zonder omzien werd opgesoepeerd en geprivatiseerd ten koste van het beperkte areaal aan groen en open ruimte?

Beste redactie van Ter Zake, dit is 2006. Kyoto is pas in werking getreden. Het zijn postmoderne tijden. Mensen beginnen stilaan in te zien dat we spaarzamer moeten omspringen met schaarse energie en ruimte en dat we onze kinderen niet noodzakelijk gelukkiger maken door ze heel hun leven in materiële luxe onder te dompelen. En tenslotte, als kijker van Ter Zake voel je je enigszins bij de neus genomen als je bij het begin van het programma een vraag voorgeschoteld krijgt waarvan je denkt "ja, dat zou ik ook wel eens willen weten" om dan vast te stellen dat er helemaal geen antwoord volgt. Heel teleurstellend.

Centrum-De Witte toch naar rechtbank in zaak kantelpoortenbedrijf

Politiek.net - Centrum-De Witte toch naar rechtbank inzaak kantelpoortenbedrijf

Wat voor een ridicuul persbericht is dit nu weer?
Het bedrijf Ferryn heeft de wet op het racisme overtreden. Het kreeg bovendien acht maanden de kans om op een constructieve manier zijn beleid bij te stellen en mee stappen vooruit te zetten in het wegwerken van de bestaande discriminatie op de arbeidsmarkt. Elke bedrijfsleider met gezond verstand zou die kans met open armen moeten aannemen. Bovendien kreeg het bedrijf assistentie van Unizo, een belangenorganisatie die je moeilijk ervan kunt verdenken vrienden te zijn van het Centrum voor Gelijke Kansen.
Ferryn heeft kansen genoeg gehad. Wie niet wil luisteren moet op de blaren zitten. En als er nooit een voorbeeld wordt gesteld gebeurt er niets.
Wanneer zullen Van Hecke en co eens ophouden met het toepassen van onze wetgeving in twijfel te trekken? Alleen extreem rechtse organisaties uit de partijpolitieke sfeer zoals het Vlaams Blok (of Vlaams Belang, dat is hetzelfde) kunnen zich blijkbaar veroorloven om ongestraft de wetten van dit land met voeten te treden. Het VB verandert van naam en doet daarna gewoon verder met haar racistische haatzaaierij. Dat is pas onbegrijpelijk.