Si le vent soulève le sable

Eén van de vele juweeltjes die deze week in Turnout op OPEN DOEK te zien waren was "Si le vent soulève le sable" over een gezin uit de Sahel dat door de droogte wordt weggedreven uit hun dorp. Terwijl de woestijn de aarde aanvreet blijft het droge seizoen duren. Water is er niet meer. Het vee sterft. En er dreigt oorlog. De meerderheid van de inwoners volgen hun instinct en vertrekken naar het Zuiden. Rahne, de enige geletterde dorpsbewoner, beslist om samen met zijn vrouw Mouna en hun drie kinderen naar het Oosten te trekken. Een paar schapen, geiten en de kameel Chamelle vormen hun enige bron van rijkdom. Onder een verwoestende zon reizen Rahne en de zijnen door vijandige gebied, een tocht zonder einde waarbij ze vaak het pad van de dood kruisen. Naast de cinematografische rijkdom prachtige acteerprestaties van Issaka Sawadogo en Carole Karemera. Het scenario is fictie maar is door Marion Hänsel zo geloofwaardig in beeld gebracht dat het na deze film gezien te hebben nog erg moeilijk is het verhaal van Afrikaanse vluchtelingen in uit die regio in twijfel te trekken.

Ik moest bij het bekijken terugdenken aan het boek van John Reader (Africa, a biography of a continent). Reader schetst in zijn boek een ontluisterend en episch beeld van het onherbergzame Afrika en de vele problemen die zijn inwoners steeds gehad hebben om te overleven. En dan te bedenken dat de klimaatproblemen die Afrikanen in de toekomst op hun nek gaan krijgen - waarvoor ze zelf niet verantwoordelijk zijn - het nog veel moeilijker zullen krijgen...

Petitie voor ecologische economie

Vanmiddag naar een infomiddag geweest met Peter Tom Jones, auteur van TERRA ICOGNITA, het opzienbarende boek over ecologische economie. Het is de tweede maal dat ik hem zijn verhaal hoor brengen. En het is zeer overtuigend. Voor dat boek hadden de auteurs drie jaar nodig. Het werd een dikke turf met een quasi volledig overzicht van de wetenschappelijke stand van zaken, klimaat- en economiegewijs. Over zijn recente boek dat hij schreef met Els Keytsman, "Het klimaat boek," vol met praktische oplossingen. Al heb ik als voorstander van het voorzorgprincipe de voor de hand liggende feiten niet nodig (en ze zijn ernstig!), het is dringend tijd dat de tanker van ons vernietigend economisch model gekeerd wordt, is het niet voor ons, dan zeker voor onze kinderen!

Onderteken dus de petitie voor een ecologische economie! Maandag wordt ze gepresenteerd aan Els Van Weert - een goede reden om nog snel te ondertekenen!

NB: een bespreking van Terra Icognita volgt binnen afzienbare tijd

"Laten we ophouden de dingen door elkaar te halen" - Fouad Laroui schreef een persoonlijke weerlegging van het Islamisme

Faoud Laroui is één van de bekende stemmen die zich in 2006 hebben uitgelaten over het Islamisme. Laroui is een Nederlands schrijver en wetenschapper van Marokkaanse origine. Hij noemt zichzelf een agnost en weigert in ieder geval aangesproken te worden als lid van de moslimgemeenschap. In Vlaanderen is de man relatief onbekend maar dat is onterecht want zijn visie als seculiere intellectueel is alleszins interessant. Met zijn boek "over het islamisme" schreef hij "een persoonlijke weerlegging" en dat geeft al aan dat het geen wetenschappelijk boek is. Wel een hartstochtelijk pleidooi voor een individuele geloofbeleving. Zijn missie: de jonge moslim weghouden van de fundamentalistische strekkingen in de Islamwereld. Die laatsten moeten het daarbij zwaar ontgelden.

Fouad Laroui zag ooit een wetenschappelijk medewerker op de Marokkaanse televisie beweren dat de geologie als wetenschap haar oorsprong vond in de Koran. Als wetenschapper is Laroui goed voorzien van argumenten om de zaak "wetenschap versus religie" voor eens en voor altijd naar het rijk van de demagogie te verwijzen. Zijn vaststelling: de beide domeinen zijn onontkoombare maar niettemin volstrekt gescheiden onderdelen van de menselijke ervaring. Religie werkt met dogma’s en staat buiten tijd en geschiedenis. Wetenschap werkt met paradigma's die slechts gelden tot ze weer worden weerlegd door nieuw bevindingen. Dat zijn twee totaal verschillende uitgangspunten. Overigens gebruikte zelfs Charles Darwin - baarlijke duivel voor creationisten en fundamentalisten aller landen - in zijn "De oorsprong van alle soorten" het woord schepper: "er zit een bepaalde grootsheid in deze kijk op leven... door de schepper ingeblazen in één vorm of meerdere vormen." Met andere woorden, de wetenschappelijke theorie sluit God niet uit. Het is een veel voorkomende misvatting bij Islamisten: de zogenaamde historische interpretatie van de heilige teksten, van álle heilige teksten overigens. Alsof je Koran, Bijbel of Talmoed kan lezen als een geschiedenisboek. Laroui geeft talloze voorbeelden van soera`s (verzen uit de Koran) waar historisch kop noch staart aan te maken valt. Aangehaalde gebeurtenissen die van een ongehoorde banaliteit zouden getuigen als ze historisch bedoeld zouden zijn. Zoals wat er moest gebeuren "met de buit na de slag in de Badrvallei. Islamisten die deze teksten letterlijk lezen weten niet waar ze het over hebben," benadrukt Laroui.

Lees verder de volledige recensie

Een waarschuwingssysteem tegen genocidestokers

De Nederlandse professor communicatiewetenschappen Cees Hamelink wil een wereldwijd monitoringsysteem uitbouwen dat massamedia die bijdragen tot haat tussen de volkeren signaleert bij het internationale strafhof in Den Haag. Hij denkt daarmee een belangrijke bijdrage te leveren in het vermijden van genocides. Mensenrechtenorganisaties vinden het een goed idee, maar vrezen dat het systeem kan worden misbruikt om de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen.

Het zal inderdaad niet evident zijn om dit in de praktijk uit te bouwen. Wellicht kan zo'n systeem een belangrijke bijdrage leveren aan het vroegtijdig opsporen van broeiende conflicten mits aan een aantal basisvoorwaarden voldaan wordt. Eerst en vooral moet het systeem beheert worden door een internationale instelling die boven alle politieke en privébelangen staat en dan komt er maar één instelling in aanmerking: de VN. Die instelling moet bevolkt worden door communicatiespecialisten uit alle hoeken van de wereld. Het lijkt duidelijk dat ze de lat best hoog leggen. Als rechtstreekse oproepen tot haat en geweld al worden gesignaleerd - en die laten meestal aan duidelijkheid niets te wensen over (denk aan Radio Mille Collines destijds) - dan zijn we al een hele stap verder.

Klare taal

Godsdienst en mensenrechten, ze lijken op gespannen voet met elkaar te leven. Religies werden gekaapt door extremisten, die zich beroepen op een heilige missie om hun acties goddelijk te legitimeren. Mensenrechten zijn verworden tot een politiek instrument, de banier waarachter Westerse regeringen zich scharen wanneer ze ten strijde trekken in sterk gemediatiseerde krachtmetingen waarbij de discours langs beide kanten homerische proporties aannemen. De propaganda is als een gigantische pot vette saus die over kookt. In het mediageweld dat volgt krijgt de publieke opinie een dodelijke cocktail van begrippen over zich heen die zich in hun hoofd vermengt tot een giftig amalgaam van foute betekenissen.

De laatste jaren heeft het Amerikaanse imperium de mensenrechten aan de haak gehangen wegens niet meer bruikbaar. Hun zelf gecreëerde imago van 'hoeders van de democratie' is niet langer houdbaar - Guantánamo, Abu Ghraib, de geheime CIA vluchten - bruut geweld is nu hun credo. In de naam van de vrijheid en van hun eigen religie. Ze zijn aan elkaar gewaagd: de Islamisten van Al-Qaeda, de Soedanese president al-Bashir, de Israëlische regering Olmert, de Russische ‘nieuwe tsaar’ Poetin, de Bush-administratie. Hun taal is doorspekt met een ondoorzichtig arsenaal aan tendentieuze termen.

Orthodoxie, fundamentalisme, terrorisme en politiek extremisme zijn niet hetzelfde. Toch worden ze steeds meer door elkaar gehaald. Dat is een gevaarlijke evolutie. "Laten we ophouden de boel door elkaar te halen," zegt de Nederlandse auteur Fouad Laroui in zijn laatste boek, en hij heeft groot gelijk.
Laat ons een voorbeeld nemen aan dit onnavolgbare stukje klare taal: “Een ieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst; dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst of overtuiging te veranderen, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen zowel in het openbaar als in zijn particuliere leven zijn godsdienst of overtuiging te belijden door het onderwijzen ervan, door de praktische toepassing, door eredienst en de inachtneming van de geboden en voorschriften.”

(Art. 18 UVRM)

Petitie voor meer ecologische duurzaamheid in economisch beleid

Nog een petitie: op 23 april 2007, precies 20 jaar na het verschijnen van het Brundtlandrapport, zal VODO (Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling) een memorandum en een petitie overhandigen aan de Belgische Regering. Met deze actie pleiten ze voor een ander en beter economisch beleid door een meer realistisch rekenmodel te gebruiken dat zich expliciet ent op waarden als ecologische duurzaamheid, sociale rechtvaardigheid en mondiale verantwoordelijkheid.

EPA-actie op 19 april in Brussel

EPA's staat voor Europese partnerschap akkoorden. Het zijn akkoorden die het handelsverkeer moeten gaan regelen tussen Europa en de ACP landen, dat zijn voornamelijk arme landen uit Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan. Zoals ze nu zijn opgesteld zijn die akkoorden nefast voor de economische souvereiniteit van de betrokken landen en dienen ze vooral de Europese bedrijven.

Donderdag 19 april om 10u blazen verschillende ngo's die binnen een internationale coalitie verbonden zijn verzamelen voor de internationale EPA ambassade actie. De Belgische actie zal van start gaan om 10u voor het gebouw van de Duitste Permanente Vertegenwoordiging bij de Europese Unie (Jacques de Lalaingstraat, 8-14 1040 Brussel). De bedoeling is met een 50-tal mensen post te vatten met spandoeken, opschriften en vlaggen aan de overkant van het gebouw, terwijl voor de ingang van het gebouw een korte stukje straattheater wordt opgevoerd door de mensen van 11Beaufort, de actiegroep van 11.11.11.
Je kan de EPA-actie verder nog steunen door de petitie te ondertekenen. Meer informatie over EPA's kan je trouwens vinden op www.11.be/epa.

Beleggerscompetitie

ik erger me dagelijks aan de reclame voor de beleggerscompetitie op radio1. Zijn er geen betere projecten waar radio1 zijn naam aan kan verbinden? Als het nu zou gaan om sociaal of ecologisch verantwoord investeren - maar neen, het gaat om zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen op de beurs krijgen. Weten ze bij radio1 bijvoorbeeld dat banken zoals Dexia en KBC nog steeds veel geld investeren in de wapenindustrie?
De winnaar van deze wedstrijd krijgt een terreinwagen cadeau - in deze tijd... Ze begrijpen het echt niet hé.

Klaagzang van een vrt-journalist

De laatste MO-paper is gewijd aan de media. Auteur Guy Poppe analyseert waarom 'de wereld' steeds meer buiten beeld blijft in de media. Op twee maand voor zijn pensionering bij de vrt kan hij het zich veroorloven om de gang van zaken keihard op de korrel te nemen. Een voorspelbare maar onontkoombare klaagzang is het geworden van een begenadigd journalist die steeds in hart en nieren gewerkt heeft om de wereld, en dan vooral de Afrikaanse wereld met de nodige diepgang in de Vlaamse ether te brengen.

Het ergste van de zaak is dat zijn analyse niet overdreven is en de bestaande hoopgevende initiatieven zijn daar paradoxaal genoeg een illustratie van. Want er is niet alleen de commodificatie (alles is koopwaar) en de googlificatie, de impact van het internet op de media. Er is de onvoorstelbare versnippering van nieuwsbronnen waarbij weinig mensen nog een zicht hebben op welke bronnen of welke stemmen nu precies waarvoor staan. Wat is de geloofwaardigheid van deze of gene website? Wie behoudt nog het overzicht en waar kan je terecht voor degelijke duiding bij fenomenen die je niet kan begrijpen als je uitsluitend het binnenland als referentie hebt? Door hun nieuws almaar 'luchtiger' te willen brengen ondermijnen de traditionele nieuwsmedia hun geloofwaardigheid.

VB de ecologische tour op

Gisteren kreeg ik een persbericht van het Vlaams Belang onder ogen en ik geloofde mijn ogen niet. Onder de titel "Vlaams Belang wil lager BTW-tarief voor de bouw van passiefhuizen" gaan Frank Creyelman en Anke Van dermeersch ('begot') helemaal de ecologische tour op. Ze bepleiten in het persbericht een serieuze daling van het geldende BTW tarief voor de bouw van de zg. passiefhuizen. Nog sterker: ze doen een keer niet laatdunkend over een voorstel van Bart Martens (sp.a) om een fiscale bonus te geven voor (ver)nieuwbouw en renovatie. Ze noemen het zelfs "een stap in de goede richting."

En dat voor een partij die tot voor kort het woord ecologisten meestal in één adem uitsprak met "fundamentalisme." Zou het kunnen dat ze de laatste maanden niet genoeg in het nieuws zijn naar hun zin? Dat ze het gevoel krijgen een achterhoedegevecht te leveren? Tijd om onze eieren niet allemaal meer in dezelfde mand te laten liggen, is ongetwijfeld de idee van enkele backbenchers in het parlement die het beu zijn in de schaduw van de top te zitten maar de lef niet hebben om er tegen in te gaan op de aloude thema's.

Of ze hier nu mee de media gaan halen of hun publiek zullen charmeren dat lijkt me nogal onwaarschijnlijk. Voor de pers blijft hun thema hetzelfde, zeker na de recente terugkeer naar een harder programma. Wellicht zal deze schuchtere poging om mee op de ecologische trein te springen hoogstens een 2 regels schampere commentaar opleveren van één of andere commentator zonder inspiratie.

Het Islamitische 'vooroordeel'

[Reactie op "Het gevaar bestaat, soft zijn mag niet" - itv met Dominique Moïsi in Reporter (DeM, zaterdag 17 maart)]

Volgens 'wereldwatcher' Dominique Moïsi zagen moslims in Europese reacties op de oorlog in Libanon hun "vooroordeel" bevestigd dat het Westen altijd Israël steunt. Dat zegt hij in een interview met Tom Vandyck in De Morgen. Dat zogenaamde vooroordeel is nochtans heel terecht. Of heeft hij soms over de flauwe en eeuwig laattijdige oproepen tot gematigdheid vanwege Europa wanneer Israël het weer eens te bont maakt?

Al meer dan 60 jaar schendt Israël alle internationale rechtsregels en legt opeenvolgende VN-resoluties naast zich neer. Bij het ontstaan van Israël werd er door de VN een verdelingsplan opgemaakt, dat wees 47% van het oorspronkelijke Palestina toe aan de Palestijnen. Het Oslo-akkoord (1993) bepaalde dat slechts 22% van de oorspronkelijke 100% voor de Palestijnen mocht overblijven. Het zg. "vrijgevige aanbod" van Barak beloofde 80% van deze 22% aan de Palestijnen. Sharon zijn "vredesplan" in 2000: "we geven jullie 42% van de 80% van de 22%¨, en deze 42% blijft onder voortdurende avondklok. De zg. "Road Map" van Bush: als jullie alle verzet tegen de bezetting opgeven (wat wij terrorisme noemen) en jullie vluchtelingen geven al hun aanspraken op terugkeer op; als jullie alleen leiders kiezen die wij acceptabel noemen; als jullie alle verzetsstrijders opsluiten; als jullie enkel rijden op de wegen die Olmert voor jullie overlaat; als jullie akkoord gaan met de bouw van de muur; als jullie Jeruzalem opgeven als hoofdstad; als jullie ermee akkoord gaan jullie kinderen alleen boeken en lessen te geven die gekeurd zijn door Israël; als jullie niet meer dan 3 kinderen per familie krijgen; als jullie stoppen met klagen over de nieuwe wet die Israëlische Arabieren verbied te huwen met Palestijnse Arabieren; als jullie met al deze voorwaarden deemoedig instemmen, dan zal Bush overwegen druk te zetten op Olmert om de 42% van de 80% van de 22% van de 100% land die oorspronkelijk van jullie was toe te staan.

De Verenigde Staten gebruikt systematisch haar veto in de Veiligheidsraad wanneer er een veroordeling van Israël dreigt gestemd te worden. En Europa? Dat is huilen met de pet op, of liever: eerst de zaken, dan de principes. Eén voorbeeld: het associatie-akkoord. Sinds juni 2000 geeft dit akkoord Israël gunstige handelsvoorwaarden voor Europa. In de bepalingen van het akkoord staat onder meer dat goederen uit de bezette gebieden niet in aanmerking komen voor preferentiële invoer. Israël schendt systematisch de territorialiteitsregel en staat erop de nederzettingen in de bezette gebieden te behandelen alsof ze onder het territoriale bereik van het akkoord met de EG vallen. De Israëlische regering heeft reeds toegegeven dat routinematig oorsprongscertificaten worden verstrekt voor goederen uit de nederzettingen. Ze beweert dat Israël daarmee het Associatieakkoord niet overtreedt; aangezien "de nederzettingen een deel van Israël zijn."
Deze expliciete schending laat Europa gewoon begaan. Nochtans zou het opzeggen van het akkoord, wegens niet nakomen van de bepalingen, een perfect legitiem middel zijn om Israël te dwingen haar bezettingspolitiek te veranderen.

Vooroordeel? Welk vooroordeel?

De UVRM zijn onnavolgbaar

[Reactie op commentaar op mijn Indymedia post over Amnesty's koerswijziging]

Beste Marc-Antoon,

Ten eerste: de UVRM zijn van een onnavolgbare schoonheid. En ik schrijf dat zonder een zweem van cynisme of twijfel. Ze zijn de geschreven hoop van de mensheid en wat mij betreft zonder enige twijfel de belangrijkste tekst ooit geschreven in de geschiedenis van onze soort. Klinkt dat overdreven? Lees ze er zelf even op na op de site van Vormen: http://www.vormen.org/informatie/documenten.htm

Het feit dat Amnesty zich tot voor kort enkel met politieke en burgerlijke rechten bezig hield was een pragmatische keuze. Je moet als actiegroep nu eenmaal keuzes maken. Bovendien was de wereld niet klaar voor de ESC-rechten, bij het ontstaan van de mensenrechtenbeweging. De tekst bestond dan wel, ik vermoed dat weinigen echt de draagwijdte ervan beseften. Dat maakt het des te merkwaardiger dat de UVRM toen door haast de voltallige algemene vergadering van de Verenigde Naties werden ondertekend. Veel had wellicht te maken met het moment, kort na de oorlog.

Ik voeg hieronder nog eens Artikel 25 toe, ter illustratie:
1. Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder begrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte,invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.
2. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten.

Kennis versus informatie, de rol van verhalen.

[Reactie op interview met cultuurfilosoof Ad Verbrugghe in De Morgen van 14 maart 2007]

"Kennis is niet belangrijk. Je kunt tegenwoordig alles opzoeken." Dat zei De Morgen journaliste Kim Herbots tegen cultuurfilosoof Ad Verbrugghe. Ik vindt dat een uitermate choquerende uitspraak die hopelijk sarcastisch bedoeld was. Gelukkig had Verbrugghe een goed antwoord klaar: "kennis mag je niet verwarren met informatie" en "zonder gedegen kennis van de context ben je niets met informatie."Helaas wordt in het hele éénzijdige debat over 'kennis tegenover vaardigheden' iets heel fundamenteels over het hoofd gezien. En dat is het feit dat een mens essentieel functioneert op verhalen: zijn sociaal functioneren is erin ingebed, hij haalt er zijn hoogstpersoonlijke zingeving uit, verhalen vormen de houvast waaraan de menselijke psyche zich vast klampt. Hoe rijker en complexer die verhalen zijn, hoe meer mogelijkheden de mens heeft om andere verhalen als dusdanig te herkennen, aan te voelen, eruit te leren en vooral: respect te tonen voor die andere verhalen.

Van kindsaf groeit elk mens op met verhalen van de mensen die hem of haar voor waren. Wat in het begin spontaan gebeurt via ouders en familiekring gaat zeer snel over in een gestructureerde vorm van kennisoverdracht. Die kennis voorstellen als losse blokjes in een trommeldoos geeft blijk van een totaal gebrek aan inzicht in het functioneren van de menselijke psyche. Al hebben de grote religieuze verhalen van weleer hun glans verloren, het proces van structurele kennisverwerving is niet veranderd.

Er zijn wetenschappelijke proeven geweest die hebben vastgesteld hoe de verwerving van kennis in ons brein zorgt voor nieuwe zenuwverbindingen, wat een grotere hersenactiviteit toelaat. Met andere woorden, we worden er slimmer van. Er is slechts één eenvoudige maar logische voorwaarde: je moet iets kunnen met die kennis: wat ben ik met de observatie dat er paaslelies bloeien in februari als ik niet weet wat paaslelies zijn? Verhalen dat zijn referentiekaders en die zijn essentieel om de wereld om ons heen te begrijpen.

Door laatdunkend te doen over kennisverwerving ontzeg je mensen bovendien één van de grootste 'kleine' vreugdes in het leven: die kleine 'aha-erlebnis' die je ervaart wanneer een puzzelstukje op zijn plaats valt. Eén klein stukje kennis dat zijn weg heeft gevonden naar de grote verhalenbank in je hoofd.

De beweging voor een andere globalisering krijgt er een belangrijke steunpilaar bij

Amnesty International staat voor een grote uitdaging. De grootste mensenrechtenbeweging ter wereld heeft recent beslist haar oude 'mandaat' uit te breiden. De traditionele focus op burgerlijke en politieke rechten blijft, maar nu komen daar de 'Economische, Sociale en Culturele rechten' bij. Tijdens een interview met voorzitster Eva Brems van Amnesty Vlaanderen bleek dat de gevolgen van deze - in mensenrechtenkringen lang aangekondigde - beleidswijziging niet min zijn. Ten eerste voor de supertanker Amnesty zelf, ze zullen immers verplicht zijn hun tien miljoen vrijwilligers wereldwijd klaar te stomen en te vormen voor de nieuwe opdracht. Maar vooral zal dit op termijn een belangrijke versterking betekenen voor de hele andersglobaliseringsbeweging.

Wanneer een organisatie zoals Amnesty zich gaat bezig houden met het armoedeprobleem - het campagnethema van 2008 luidt: "armoede als schending van mensenrechten" - dan heeft dat belangrijke implicaties voor het dominante economische discours. Tot nu toe waren zg. ESC-rechten het domein van een aantal ontwikkelingsorganisaties die het armoedeprobleem definieerden als een schending van mensenrechten. Een arme Afrikaan die verstoken blijft van een degelijke gezondheidszorg, die nergens een deftig onderwijs kan genieten en die bovendien belet wordt in zijn economische ontwikkeling, deze Afrikaan wordt geschonden in zijn basisrechten. Amnesty onderschrijft die stelling nu.

Nog belangrijker echter is het onontkoombare feit dat Amnesty zich zelf nu ook verplicht om standpunt in te nemen over de oorzaken van deze massale schending van mensenrechten. En dan kan je niet anders als het in vraag stellen van de neoliberale hervormingen die in de jaren '90 werden opgedrongen door Wereldbank, IMF en de Westerse donoren. Privatisering en deregulering, het vleugellam maken van de reeds armlastige staat enz. Dergelijke recepten hebben hun failliet bewezen. Een economisch paradijs bouw je nu eenmaal niet op een sociaal kerkhof. (Cynici en mensen die dat beleid van dichtbij hebben gevolgd zeggen overigens niet zonder reden dat het belang van de arme landen nooit een bezorgdheid was. In werkelijkheid ging het om het openbreken van de markten in het zuiden voor Westerse multinationals...)

Ondanks die analyse blijft het 'marktdenken' als paradigma het economisch beleid op internationaal vlak domineren - de Europese en Noord-Amerikaanse delegaties op de besprekingen binnen de wereldhandelsorganisatie blijven koppig hun belangen voorop stellen. Maar stilaan komen ze alleen te staan met hun bekrompen voorstellen. Op termijn zal de koerswijziging van Amnesty, een organisatie met raadgevende bevoegdheid bij de VN, helpen om het armoedeprobleem uit de ideologische sfeer te halen en de analyse van veel groepen uit de andersglobaliseringsbeweging a.h.w. legitimeren.

Armoede kán pragmatisch aangepakt worden met een beleid dat uitgaat van basisrechten van mensen. Landen moeten kunnen gestraft worden als ze de basisrechten van hun bevolking schenden. Maar diezelfde landen moeten ook de middelen krijgen om hun bevolking te voeden, te huisvesten, te laten ontwikkelen enzovoort. Al die zaken volgen uit elkaar. Het erkennen van economisch, sociaal en culturele rechten voor alle mensen op deze wereld is een definitieve stap om onze mondiale beschavingsgraad op te krikken.


Het interview waarvan sprake verscheen in het maart nummer van Amnesty Nieuws, het ledenblad van Amnesty Vlaanderen. De uitgebreide versie daarvan is ook terug te vinden onder http://www.amnesty.be/amnestynieuws

Een toeristische sector, grootste bron van ontwikkeling voor arme landen?

Het Wereld Economisch Forum vindt dat "ontwikkelingslanden het grootste potentieel hebben om een toeristische sector te ontwikkelen." Zo meldde vrijdag 2 maart het alternatieve persbureau IPS. Wat bedoelen ze daarmee? Hebben ze het echt over een nieuwe bron tot ontwikkeling voor de ontwikkelingslanden? Of bedoelen ze eigenlijk gewoon nieuwe markten die klaar liggen om ingepikt te worden door Westerse bedrijven die in de sector actief zijn? Dat is namelijk al jaren de realiteit.

Lees verder op www.mo.be
of volg het thema op http://duurzaamtoerisme.blogspot.com/

Beste Heks

Beste Heks - klinkt wat vreemd, maar ik gebruik slechts de naam die u zelf opgaf - beste "heks" dus,

Ik las uw commentaar op mijn stukje met nogal wat verbazing. Hebt u zich niet vergist van plaats? Volgens mij behoort uw stukje ergens anders. Misschien wel bij het gewraakte Leterme initiatief (zie blog pdw).
In ieder geval, ik heb helemaal niet geschreven dat politiek en religie per definitie los staan van elkaar. Als je het over formele banden hebt dan verschilt de situatie van land tot land. Lees bvb het boek van Sami Zemni die daar onderzoek over heeft gepleegd. Ik heb ook helemaal niet geschreven dat bepaalde domeinen los (moeten) staan van kritische reflexie en dialoog. Ik verheug me net dat de besproken opiniepeiling het tegendeel bewijst. En dat ondanks het discours van de Noord-Amerikaanse neoconservatieven dat door de mainstream media in de VS lang kritiekloos werd overgenomen.

Bij uw commentaar over "bepaalde oud-strijders" waar "progressieven" (waar u mij blijkbaar bij rekent) zouden achteraanlopen breekt helemaal mijn klomp. Wie bedoelt u daar dan wel mee? Heb ik enige verwijzing gemaakt naar Anseele, Chomski, Freire of godbetert, Ernesto Ché Guevarra? Of aan het andere eind van het politieke spectrum: Francis Fukuyama, Oriana Fallaci enz. Neen dus. Nog iets: "sociaal-economische dwangbuis?" Wat is dat - een soort trechter die mij dwingt om alleen in oud-linkse archaïsmen te redeneren? Ik zie geen enkel verband met mijn persoonlijke sociaal-economische positie in de samenleving.

Verder lees ik een opeenstapeling ven bedenkingen, lukraak op elkaar gestapeld, die overigens zeker niet allemaal onzinnig zijn. Een goede raad: neem er één en werk die verder uit, post dan nog eens een commentaar. En noem alsjeblief man en paard.

Tot slot: ja, ik heb Patrick de Witte zijn brief aan leterme gelezen, en ik ben het ermee eens. Maar eens te meer is het me een raadsel hoe zijn bedenkingen, die u vermoedelijk ook deelt, mij tot beter inzicht zouden moeten brengen. Als het zou gaan (en nu begin ik wederom te veronderstellen) over het 'normen en waarden' discours van Leterme dan kan je alleen maar de parallel vaststellen met het neoconservatief project van de VS-regering die voortdurend meer geld steekt in haar militair-industrieel complex en tegelijk de sociale zekerheid afbouwt. Een regering die dat 'beleid' bovendien probeert te legitimeren door te verwijzen naar allerlei externe gevaren. En ja, daarbij komt de zg. 'botsing tussen beschavingen' (cfr. Samuel Huntington) en de stigmatisering van de islam hen goed uit.
Wanneer uit zo'n opiniepeiling blijkt dat mensen daar doorheen zien, beste heks, dan lijkt me dat een verheugende vaststelling. Niet meer of niet minder.

Niet religie maar politiek is oorzaak van spanningen islam-westen

Een peiling van het onderzoeksbureau 'World Public Opinion' heeft uitgewezen dat slechts 29% van de mensen denkt dat religie aan de oorzaak ligt van de spanningen tussen de Westerse wereld en 'de Islam.' Dit wijst erop dat grote delen van de bevolking een grotere mate van gezond verstand aan de dag leggen dan vele van onze politieke leiders of commentatoren in de media. Dat wil zeggen dat de geïnterpeleerden begrijpen dat de Westerse verdeel en heers politiek in het midden-oosten nefast was en nog steeds is. Ze zullen wellicht niet alle diverse strekkingen kennen die een rol spelen in de islamwereld maar ze begrijpen wel dat er een grote vraag naar democratisering leeft onder de volksmassa's en dat hun legitieme vraag een politiek antwoord verwacht.

De vaak hysterische uitlatingen in de media van diverse commentatoren worden misschien wel graag gelezen maar zijn daarom nog niet bepalend voor wat mensen denken. Gelukkig maar. Zou het kunnen dat de grote hoeveelheid aan informatie die vrij beschikbaar is via het internet toch helpt om de kritische zin van mensen aan te scherpen?

Speciaal gezant van de Raad van Europa Dick Marty mag Guantanamo Bay niet binnen

Dick Marty is lid van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa. Hij is o.m. voorzitter van het mensenrechtencomité. Voor de parlementaire vergadering van de Raad onderzoekt hij de geheime aanhoudingen en onwettige overbrengingen (zeg maar ontvoeringen) van aangehoudenen naar Guantanamo Bay, de Amerikaanse basis op Cuba.
In oktober 2006 vroeg hij aan de VS toestemming om de gevangenis te bezoeken samen met de Speciale rapporteur van de VN Manfred Nowak. Deze laatste heeft als exclusief werkterrein marteling. Hun doel was het ondervragen van gevangenen, inclusief diegenen waarvan door president Bush werd toegegeven (september 2006) dat ze eerder werden vastgehouden in geheime gevangenissen in Europa.
"Als ik niet vrij kan spreken met gevangenen - zoals ik begrijp uit het Amerikaanse antwoord - dan is zo'n bezoek nutteloos, zei Marty. "Ik geloof niet in parlementair toerisme op kosten van de belastingbetaler. Ik ben teleurgesteld in deze weigering van de VS maar mijn onderzoek stopt niet..."

Het is onwaarschijnlijk hoe deze anomalie blijft voortduren. De huidige Amerikaanse regering behoudt zich het recht voor om mensen gedurende onbepaalde tijd in een soort vagevuur te dumpen, een illegale vergeetput van ongewenste personen. Geen duidelijke aanklacht, geen enkele vorm van proces, laat staan een procedure waarmee de betrokkenen zich kunnen verdedigen. Al vijf jaar (sinds begin 2002) bestaat deze toestand en daarmee geeft de VS zijn goedkeuring aan vergelijkbare praktijken in minder democratische régimes overal ter wereld.

Voorlopig rapport van Dick Marty, Juni 2006
Resolutie over het onwettig karakter van de gevangenhouding door de VS in Guantánamo Bay

Psyops

Vorige week kregen we de hallucinante cijfers te horen die de Amerikaanse president Bush veil heeft voor zijn militaire plannen. Niet minder dan 619 miljard dollar voor het komende jaar. Toch wil hij het nu reeds gigantische begrotingstekort zien af te bouwen door het geld weg te halen van wie het niet heeft: de armsten. Dat de paranoia en de haast dictatoriale megalomanie van de neoconservatieven geen grenzen kent bleek op 27 januari uit een gelekt dokument van het Pentagon. Daarin gaat het over de Amerikaanse "militaire opportuniteiten die computer netwerken, draadloze netwerken en de moderne media bieden."

Een veelzeggend citaat over het vertrouwen dat de Amerikaanse overheid heeft in haar eigen publieke opinie: "informatie die bedoeld is voor een buitenlands publiek zoals diplomatieke communicatie en 'psyops' (militaire psychologische operaties) wordt meer en meer geconsumeerd door onze eigen bevolking," klinkt het waarschuwend. (..)De 'binnenlandse vijand' (dixit Chomski) moet natuurlijk onder de duim gehouden worden en mag zeker niet ten volle beseffen waar het buitenlands beleid mee bezig is... Dat meldde een BBC correspondent op 27 januari.

Steekvlamjournalistiek

In "De Journalist," het lijfblad van de Vlaamse journalistenbond, gaan ze er de laatste tijd hard tegenaan. De kritiek op de actuele zeden in het journalistieke veld klinkt streng: "in een poging de afhankelijkheid van politieke zuilen af te werpen, wordt een agressieve pseudo-kritische houding aangenomen, die de indruk van neutraliteit moet wekken . Iedereen is gelijke voor de pers! Wij pakken iedereen even hard aan!"En nog: "reljournalistiek is er op gericht virtuele conflicten te creëren." Ik moest spontaan denken aan de mini-rel nadat Walter Pauli Ramsi Nasr had aangepakt i.v.m. de Israëlische stand op de boekenbeurs. Pauli is een typevoorbeeld van die schare aan journalisten annex columnisten die een groot forum krijgen omdat ze de 'kunst' verstaan om keet te schoppen en wind te maken rond hun medium. Waarmee meteen de primaire doelstelling van een hedendaagse krant duidelijk is.

In het nummer van Januari van dit jaar bespreekt Pol Deltour van de journalistenbond de synergieën in de vlaamse media. Een tijdje geleden schreef ik zelf nog een kritisch stukje over de Vum, pardon, nu Corelia-groep waar Peter Vandermeersch nu een soort overkoepelend spelverdeler is voor een hele reeks redacties. Ja, sommige journalisten blijven mordicus het probleem ontkennen. Jaak Smeets, de directeur-uitgever van De Persgroep (Het Laatste Nieuws, De Morgen, Dag Allemaal e.a.) zegt dat hij niet gelooft in één grote eenheidsworst. Goed, maar ondertussen neemt De Morgen zijn sportnieuws over van HLN en zijn financiële nieuws van de Tijd. Mediatycoons hebben er een handje van weg om voortdurend voldongen feiten te creëeren en toch staalhard te ontkennen dat het pluralisme en de kwaliteit van de Vlaamse pers hen worst zal wezen. Tenminste zolang ze elk jaar met confortabele winstcijfers kunnen uitpakken.

De volgende grote speler in de synergie koorts is de VRT. Na de federale parlementsverkiezingen smelten de nieuwsredacties van radio en tv samen tot één grote nieuwsdienst. Benieuwd wat dat gaat geven. Ik vrees dat het er niet makkelijker op wordt om als ngo, vakbond of andere groep uit de civiele maatschappij je nieuws te slijten. Vroeger wisten ze vóór de uitzending bij de tv-redactie niet dat hun collega's op het radionieuws met iets bezig waren en vice versa. Dat had zo zijn voordelen. Nu zal alle nieuws dezelfde (arbitraire) test moeten passeren...

Terug naar het vraagstuk van de kwaliteit. Mark Deweerdt, ex-De Tijd, heeft het over 'steekvlamjournalistiek.' Hij maakte de neergang mee van de krant en gaf er onlangs de brui aan nadat de overnemer besliste om brede en algemene berichtgeving te schrappen uit de krant. Tja, dat is puur het afstemmen van De Tijd op zijn vermeende doelgroep: het is marketingdenken. Wat bij Deweerdt de verzuchting ontlokt: "Is er in Vlaanderen dan echt niet één uitgever meer te vinden die iets verder durft kijken dan zijn mercantiele neus lang is ?"
Uittredend voorzitter van de freelancers Luc Vanheerentals legt de vinger op de wonde: als er één groep is die symptomatisch is voor de malaise in het Vlaamse journalistenwereldje dan zijn het de freelancers. Een naar verluid nog steeds aangroeiende schare onderbetaalde jonge honden die door de uitgevers schaamteloos worden uitgeperst als citroenen. En voor wat? Om ervaring op te doen? Tijd om je in dossiers te verdiepen is er niet. Sparen is er ook niet bij want, zoals Luc bevestigd, hét probleem blijft de correcte verloning en de onwil van de uitgevers om ook maar te overwegen eindelijk aan een standaard aannemingsovereenkomst te werken.

Als de mainstream media zo voort doen dan zijn ze goed op weg te realiseren wat hun commentatoren het meeste vrezen : zichzelf gigantisch irrelevant te maken.